Publiczny i prywatny adres IP – czym się różnią i co to jest CGNAT?

Każde urządzenie działające w sieci korzysta z adresu IP, ale adres IP telefonu lub komputera w domowej sieci nie musi być tym samym adresem, pod którym Twoje połączenie jest widoczne w internecie.

W domu najczęściej urządzenia otrzymują prywatne adresy IP, np. 192.168.1.10, a router komunikuje się z internetem przy użyciu adresu otrzymanego od operatora.

Ten adres może być:

• publiczny,
• prywatny po stronie operatora,
• adresem ze specjalnej puli wykorzystywanej przez CGNAT.

CGNAT oznacza, że jeden publiczny adres IPv4 może być współdzielony przez wielu abonentów operatora.

Dla zwykłego przeglądania stron, oglądania filmów czy korzystania z mediów społecznościowych zazwyczaj nie stanowi to problemu.

Różnica staje się ważna, gdy chcesz:

• dostać się z internetu do urządzenia w domu,
• uruchomić własny serwer,
• korzystać ze zdalnego monitoringu,
• przekierować porty,
• hostować niektóre gry,
• zestawić określony rodzaj VPN,
• uzyskać zdalny dostęp do NAS.

Wtedy publiczny adres IP może mieć duże znaczenie.

Co to jest adres IP?

Adres IP to adres wykorzystywany do identyfikowania urządzeń i interfejsów w sieci korzystającej z protokołu IP.

Najprościej można porównać go do adresu potrzebnego do dostarczenia danych do właściwego miejsca.

W sieciach domowych można spotkać przede wszystkim dwa rodzaje adresacji:

• IPv4,
• IPv6.

Najbardziej rozpoznawalny jest IPv4, np.:

192.168.1.25

albo:

83.20.150.10

Pierwszy przykład wygląda jak typowy adres prywatny w sieci domowej.

Drugi może być publicznym adresem IPv4.

Sam wygląd adresu nie zawsze wystarczy jednak do ustalenia całej konfiguracji połączenia.

Co to jest prywatny adres IP?

Prywatny adres IP jest używany wewnątrz lokalnej sieci.

Może go posiadać:

• laptop,
• telefon,
• telewizor,
• konsola,
• kamera,
• drukarka,
• NAS,
• urządzenie smart home.

Router przydziela urządzeniom takie adresy najczęściej automatycznie za pomocą DHCP.

Przykładowo domowa sieć może wyglądać tak:

• router – 192.168.1.1,
• komputer – 192.168.1.10,
• telefon – 192.168.1.11,
• telewizor – 192.168.1.12,
• kamera – 192.168.1.20.

Adresy te służą do komunikacji w lokalnej sieci.

Nie są normalnie routowane w publicznym internecie.

Jakie są zakresy prywatnych adresów IPv4?

Dla prywatnych sieci IPv4 zarezerwowano trzy główne zakresy:

• 10.0.0.0 – 10.255.255.255,
• 172.16.0.0 – 172.31.255.255,
• 192.168.0.0 – 192.168.255.255.

Dlatego bardzo często router ma adres:

• 192.168.0.1,
• 192.168.1.1,
• 10.0.0.1.

Nie oznacza to żadnej awarii.

To normalny sposób budowania prywatnej sieci.

Czy adres 192.168.x.x jest publiczny?

Nie.

Zakres 192.168.0.0/16 jest przeznaczony dla sieci prywatnych.

Dlatego adresy takie jak:

• 192.168.0.1,
• 192.168.1.1,
• 192.168.1.100

mogą występować jednocześnie w milionach różnych domowych sieci.

Nie muszą być globalnie unikalne, ponieważ są wykorzystywane lokalnie.

Co to jest publiczny adres IP?

Publiczny adres IP to adres, który może być używany w publicznej sieci internetowej i jest globalnie rozróżnialny w ramach odpowiedniego systemu adresacji.

W typowym domowym połączeniu publiczny IPv4 może być przypisany:

• routerowi,
• modemowi,
• urządzeniu operatora przed routerem.

To właśnie taki adres może być widoczny przez serwis internetowy, z którym się łączysz.

Jeżeli wejdziesz na stronę pokazującą „Twój adres IP”, zobaczysz zwykle adres widoczny od strony internetu, a nie prywatny adres telefonu lub laptopa.

Publiczny IP a prywatny IP – jaka jest najważniejsza różnica?

Najprościej:

prywatny IP służy do komunikacji wewnątrz lokalnej sieci, a publiczny IP umożliwia komunikację w publicznym internecie.

W domu komputer może mieć:

192.168.1.15

Router może natomiast być widoczny w internecie pod publicznym adresem, np.:

83.x.x.x

Kiedy komputer otwiera stronę internetową, router odpowiednio obsługuje ruch pomiędzy siecią prywatną i publiczną.

W IPv4 najczęściej wykorzystuje do tego NAT.

Co to jest NAT?

NAT oznacza Network Address Translation, czyli translację adresów sieciowych.

W typowej sieci domowej NAT pozwala wielu urządzeniom korzystającym z prywatnych adresów IPv4 komunikować się z internetem przez jeden publiczny adres IPv4 routera.

Przykładowo:

• komputer: 192.168.1.10,
• telefon: 192.168.1.11,
• telewizor: 192.168.1.12.

Wszystkie mogą korzystać z internetu przez jeden adres publiczny routera.

Router śledzi połączenia i wie, do którego urządzenia skierować odpowiedź.

Dlaczego stosuje się NAT?

Jednym z głównych powodów jest ograniczona liczba adresów IPv4.

IPv4 wykorzystuje 32-bitową przestrzeń adresową, więc liczba unikalnych adresów jest ograniczona.

Wraz z ogromnym wzrostem liczby:

• komputerów,
• telefonów,
• routerów,
• serwerów,
• urządzeń IoT

zaczęło brakować dostępnych adresów IPv4.

NAT pozwolił znacznie ograniczyć liczbę publicznych IPv4 potrzebnych gospodarstwom domowym i firmom.

Co to jest CGNAT?

CGNAT to skrót od:

Carrier-Grade Network Address Translation

lub krócej CGN – Carrier-Grade NAT.

W zwykłym NAT translację wykonuje Twój router.

W CGNAT dodatkową translację wykonuje operator internetu.

Oznacza to, że kilku, kilkudziesięciu lub znacznie więcej abonentów może wychodzić do internetu przez wspólny publiczny adres IPv4.

Schemat może wyglądać tak:

telefon → domowy router → sieć operatora CGNAT → publiczny internet

W efekcie publiczny adres widoczny w internecie nie jest przypisany wyłącznie do Twojego routera.

Po co operatorzy stosują CGNAT?

Główną przyczyną jest niedobór publicznych adresów IPv4.

Zamiast przypisywać jednemu abonentowi jeden publiczny IPv4, operator może wykorzystać jeden adres dla wielu klientów.

Pozwala to oszczędzać przestrzeń IPv4.

CGNAT jest szczególnie często spotykany w sieciach, w których liczba klientów jest bardzo duża.

Może występować zarówno w:

• internecie mobilnym,
• internecie stacjonarnym,
• sieciach lokalnych operatorów,
• niektórych usługach FWA.

Nie należy jednak zakładać, że każdy operator mobilny albo każdy światłowód korzysta z CGNAT. Zależy to od konkretnej sieci i oferty.

Jaki zakres adresów jest przeznaczony dla CGNAT?

Dla sieci operatorskich wykorzystujących współdzieloną przestrzeń adresową został zarezerwowany zakres:

100.64.0.0/10

czyli:

100.64.0.0 – 100.127.255.255

Jest to tzw. Shared Address Space.

Nie należy go mylić ze zwykłymi prywatnymi zakresami:

• 10.x.x.x,
• 172.16–31.x.x,
• 192.168.x.x.

Zakres 100.64.0.0/10 został przewidziany właśnie m.in. do połączeń pomiędzy urządzeniami abonentów a systemami CGN operatorów.

Czy adres 100.x.x.x zawsze oznacza CGNAT?

Nie każdy adres zaczynający się od 100.

Zakres CGNAT obejmuje:

100.64.0.0 – 100.127.255.255.

Adres:

100.72.15.10

mieści się w tym zakresie.

Natomiast np.:

100.20.10.5

już nie.

Dlatego trzeba sprawdzić pełny adres, a nie tylko pierwszą liczbę.

Jak sprawdzić, czy mam CGNAT?

Jednym z najprostszych sposobów jest porównanie:

1. adresu WAN widocznego w routerze,
2. adresu IP widocznego przez serwis internetowy.

Wejdź do panelu routera i znajdź sekcję:

• WAN,
• Internet,
• IPv4,
• Connection Status,
• Network Status.

Sprawdź adres przypisany do WAN.

Następnie sprawdź adres widoczny w internecie.

Jeżeli są różne, może to wskazywać na dodatkową translację po stronie operatora.

Samo rozbieżne IP nie zawsze jest jednak stuprocentowym dowodem CGNAT, ponieważ po drodze mogą występować również inne elementy sieci.

Jak wygląda CGNAT w panelu routera?

Typowym sygnałem jest sytuacja, w której router otrzymuje na WAN np.:

100.74.20.15

a serwis sprawdzający publiczny IP pokazuje np.:

91.200.x.x

Adres WAN znajduje się wtedy w przestrzeni przeznaczonej dla CGNAT, a w internecie widoczny jest inny publiczny adres.

To bardzo silna wskazówka, że operator korzysta z CGN.

Podobnie może być, gdy WAN otrzymuje adres z prywatnej puli, np.:

10.x.x.x

Operator może stosować własną translację przed wyjściem do internetu.

Jak sprawdzić adres WAN routera?

Zależy to od modelu.

Najczęściej trzeba:

1. połączyć się z routerem,
2. wejść do panelu administracyjnego lub aplikacji,
3. znaleźć informacje o połączeniu internetowym,
4. odczytać IPv4 WAN.

Sekcja może nazywać się:

• Internet,
• Status,
• WAN,
• Network Map,
• Connection,
• Broadband.

Nie myl adresu WAN z adresem LAN routera.

Jeżeli widzisz 192.168.1.1, prawdopodobnie patrzysz na adres lokalnego interfejsu routera.

Jak sprawdzić publiczny adres IP?

Najprościej użyć serwisu pokazującego adres, z którego nawiązujesz połączenie z internetem.

Można również wpisać w wyszukiwarce:

„jaki mam adres IP”

Pamiętaj jednak, że urządzenie może korzystać z:

• IPv4,
• IPv6,
• VPN,
• firmowego tunelu,
• innej usługi zmieniającej widoczny adres.

Jeżeli sprawdzasz CGNAT, najlepiej wykonać test bez aktywnego VPN.

Czy różny adres WAN i publiczny zawsze oznacza CGNAT?

Nie zawsze.

Możesz mieć np. podwójny NAT w domu.

Przykład:

• urządzenie operatora działa jako router,
• do niego podłączony jest Twój własny router,
• oba urządzenia wykonują NAT.

Wtedy Twój własny router może otrzymać na WAN adres:

192.168.0.2

mimo że urządzenie operatora posiada normalny publiczny adres.

To nie jest to samo co CGNAT operatora.

Co to jest podwójny NAT?

Double NAT, czyli podwójny NAT, występuje wtedy, gdy ruch przechodzi przez dwa urządzenia wykonujące translację NAT.

Przykładowo:

internet → router operatora → własny router → komputer

Jeżeli oba routery działają w trybie routera, powstają dwie warstwy NAT.

Może to powodować problemy podobne do CGNAT, np. przy:

• przekierowaniu portów,
• konsolach,
• serwerach,
• zdalnym dostępie.

Różnica polega na tym, że w przypadku domowego double NAT użytkownik często może zmienić konfigurację, np. wykorzystując tryb bridge.

Przy CGNAT operatora nie masz bezpośredniej kontroli nad jego systemem NAT.

CGNAT a podwójny NAT – jaka jest różnica?

CGNAT znajduje się w sieci operatora.

Double NAT może powstać we własnej instalacji domowej.

W CGNAT publiczny IPv4 jest współdzielony przez wielu klientów.

W typowym domowym double NAT publiczny adres nadal może należeć wyłącznie do Twojego łącza, ale jest schowany za dwoma routerami.

Dlatego przed uznaniem, że operator stosuje CGNAT, warto dokładnie sprawdzić topologię własnej sieci.

Czy CGNAT spowalnia internet?

Nie należy zakładać, że CGNAT automatycznie zmniejsza prędkość internetu.

Prawidłowo działająca infrastruktura operatora może obsługiwać NAT bez zauważalnego wpływu na typowe korzystanie z sieci.

CGNAT nie oznacza automatycznie:

• wolnego downloadu,
• słabego Wi-Fi,
• niskiego uploadu.

Jeżeli internet jest wolny, przyczyna może leżeć zupełnie gdzie indziej.

Czy CGNAT zwiększa ping?

Nie musi.

Sam fakt korzystania z CGNAT nie oznacza automatycznie wysokiego pingu.

Dodatkowe urządzenia i translacja znajdują się w ścieżce ruchu, ale rzeczywisty ping zależy przede wszystkim od:

• trasy pakietów,
• jakości sieci operatora,
• obciążenia,
• technologii dostępowej,
• serwera docelowego,
• Wi-Fi lub Ethernetu.

Dlatego CGNAT należy kojarzyć głównie z ograniczeniami dotyczącymi połączeń przychodzących i dostępności publicznego IPv4, a nie z prostym stwierdzeniem „CGNAT = wysoki ping”.

Czy CGNAT przeszkadza w grach online?

W wielu grach – nie.

Jeżeli gra opiera się na centralnych serwerach i wszystkie połączenia są inicjowane przez Twoje urządzenie, może działać normalnie.

Problemy mogą pojawić się w rozwiązaniach wykorzystujących:

• peer-to-peer,
• bezpośrednie połączenia między graczami,
• hostowanie sesji,
• określone porty przychodzące.

Konsola może również informować o restrykcyjnym typie NAT.

Dlatego gracz powinien zwracać uwagę nie tylko na prędkość internetu, ale również na:

• ping,
• jitter,
• utratę pakietów,
• NAT.

Więcej znajdziesz w poradniku internet do grania online – prędkość, ping, jitter i kabel.

Czy można przekierować porty przy CGNAT?

Na własnym routerze możesz utworzyć regułę przekierowania portu, ale nie rozwiąże ona problemu NAT znajdującego się jeszcze w sieci operatora.

To kluczowa różnica.

Jeżeli ruch przychodzący z internetu kończy się najpierw na wspólnym systemie CGN operatora, nie masz zwykle możliwości samodzielnego nakazania mu przekazania określonego portu właśnie do Twojego routera.

Dlatego klasyczne port forwarding przez IPv4 może przy CGNAT nie działać.

Dlaczego przekierowanie portów nie działa?

Możliwe przyczyny to m.in.:

• CGNAT,
• podwójny NAT,
• nieprawidłowa reguła routera,
• firewall,
• port zablokowany przez aplikację,
• błędny adres lokalnego urządzenia,
• usługa nie nasłuchuje na danym porcie,
• operator blokuje określony ruch.

CGNAT jest więc tylko jedną z możliwości.

Zanim zmienisz operatora, warto sprawdzić całą konfigurację.

Czy CGNAT przeszkadza w monitoringu?

Może.

Problem występuje głównie wtedy, gdy chcesz połączyć się bezpośrednio z domu z zewnątrz, np. z:

• rejestratorem,
• kamerą IP,
• serwerem monitoringu.

Jeżeli rozwiązanie wymaga klasycznego przekierowania portów, CGNAT może uniemożliwić bezpośrednie połączenie IPv4.

Wiele współczesnych systemów monitoringu korzysta jednak z:

• chmury producenta,
• połączeń inicjowanych z urządzenia,
• serwerów pośredniczących.

Wtedy mogą działać również za CGNAT.

Przed zakupem warto sprawdzić model działania konkretnego rozwiązania.

Więcej informacji znajdziesz w poradniku internet do monitoringu domowego – upload, stabilność i router.

Czy CGNAT przeszkadza w NAS?

Może, jeśli chcesz uzyskać bezpośredni dostęp do NAS z internetu.

Lokalnie w domu NAS będzie działał normalnie.

Problem dotyczy przede wszystkim zewnętrznych połączeń przychodzących.

Możliwe rozwiązania to np.:

• publiczny adres IP,
• IPv6,
• VPN z odpowiednią architekturą,
• tunel zestawiany z sieci domowej na zewnątrz,
• usługa pośrednicząca producenta.

Nie warto automatycznie wystawiać panelu NAS bezpośrednio do publicznego internetu tylko dlatego, że masz publiczny adres.

Bezpieczeństwo konfiguracji jest równie ważne jak dostępność techniczna.

Jeżeli korzystasz z serwera domowego, zobacz również NAS a wolny internet – czy serwer domowy może obciążać sieć.

Czy CGNAT przeszkadza w VPN?

To zależy od sposobu użycia VPN.

Jeżeli na komputerze uruchamiasz aplikację VPN i łączysz się z zewnętrznym serwerem, CGNAT zwykle nie stanowi przeszkody.

Połączenie jest inicjowane od Ciebie na zewnątrz.

Inaczej, gdy chcesz uruchomić własny serwer VPN w domu i łączyć się do niego z internetu.

Wtedy potrzebujesz sposobu, aby ruch przychodzący dotarł do domowej sieci.

CGNAT może to utrudnić.

Czy CGNAT blokuje zdalny pulpit?

Sam klient zdalnego pulpitu łączący się do zewnętrznej usługi może działać normalnie.

Problem pojawia się, jeśli komputer w domu ma być bezpośrednio dostępny z internetu pod swoim publicznym IPv4.

Wtedy potrzebny może być:

• publiczny IP,
• odpowiednia konfiguracja portów,
• VPN,
• tunel,
• usługa pośrednicząca.

Ze względów bezpieczeństwa nie należy bez potrzeby wystawiać usługi zdalnego pulpitu bezpośrednio do internetu.

Czy potrzebuję publicznego IP do zwykłego korzystania z internetu?

Najczęściej nie.

Jeżeli używasz internetu głównie do:

• stron WWW,
• YouTube,
• telewizji online,
• komunikatorów,
• poczty,
• mediów społecznościowych,
• zakupów,
• streamingu,
• pracy w chmurze,

CGNAT może być dla Ciebie praktycznie niezauważalny.

Publiczny IPv4 staje się ważniejszy przy bardziej zaawansowanych zastosowaniach.

Kiedy publiczny adres IP jest potrzebny?

Warto go rozważyć, gdy potrzebujesz:

• własnego serwera,
• określonego zdalnego dostępu,
• monitoringu wymagającego bezpośrednich połączeń,
• dostępu do NAS,
• własnego serwera VPN,
• przekierowania portów,
• hostowania wybranych usług,
• konfiguracji firmowych systemów.

Przed zamówieniem publicznego IP sprawdź jednak, czy używana aplikacja faktycznie go wymaga.

Współczesne rozwiązania coraz częściej korzystają z chmury, tuneli albo IPv6.

Publiczny IP a stały IP – czy to to samo?

Nie.

To bardzo częsty błąd.

Adres IP można rozpatrywać w dwóch różnych kategoriach:

publiczny lub prywatny

oraz:

stały lub dynamiczny.

Możesz więc mieć:

• publiczny dynamiczny IP,
• publiczny stały IP.

Publiczny oznacza, że adres jest dostępny w publicznej przestrzeni adresowej.

Stały oznacza, że adres nie zmienia się przy kolejnych połączeniach zgodnie z zasadami usługi operatora.

Co to jest dynamiczny publiczny adres IP?

To publiczny adres, który operator może zmieniać.

Zmiana może nastąpić np.:

• po ponownym zestawieniu połączenia,
• po restarcie urządzenia,
• po określonym czasie,
• zgodnie z mechanizmem operatora.

Nie należy zakładać, że restart routera zawsze zmieni adres.

U różnych operatorów działa to inaczej.

Co to jest stały publiczny adres IP?

Stały publiczny IP jest przypisany w sposób pozwalający korzystać z tego samego adresu przez dłuższy czas.

Może być potrzebny np. firmom do:

• whitelistingu,
• VPN,
• zdalnego dostępu,
• systemów serwerowych,
• określonych integracji.

Nie każda oferta konsumencka zapewnia stały IP.

Może być to:

• dodatkowa usługa,
• element oferty biznesowej,
• opcja dostępna tylko w określonej technologii.

Czy do monitoringu potrzebny jest stały IP?

Nie zawsze.

Jeżeli system działa przez chmurę producenta, publiczny stały adres może być całkowicie zbędny.

Jeżeli natomiast chcesz łączyć się bezpośrednio z urządzeniem po adresie IP, zmienny publiczny adres może powodować problem.

Jednym z rozwiązań bywa DDNS, czyli Dynamic DNS.

Nie rozwiązuje on jednak problemu CGNAT.

DDNS pomaga śledzić zmieniający się publiczny adres, ale nie tworzy publicznego IPv4 tam, gdzie operator daje tylko CGNAT.

Co to jest DDNS?

DDNS – Dynamic Domain Name System – pozwala powiązać zmieniający się adres IP z nazwą domenową.

Przykładowo zamiast pamiętać:

83.20.100.15

możesz korzystać z nazwy:

mojdom.example.net

Jeżeli publiczny IP się zmieni, klient DDNS aktualizuje wpis.

DDNS jest więc przydatny przy dynamicznym publicznym IP.

Nie jest jednak zamiennikiem publicznego IP.

Czy DDNS działa za CGNAT?

Z punktu widzenia aktualizacji nazwy może działać, ale nie rozwiązuje głównego problemu.

Jeżeli publiczny IPv4 należy do systemu CGNAT operatora, skierowanie domeny na ten adres nie spowoduje automatycznie, że ruch przychodzący trafi do Twojego routera.

Dlatego samo uruchomienie DDNS zwykle nie wystarczy do obejścia CGNAT.

Czy publiczny adres IP jest bezpieczny?

Sam fakt posiadania publicznego IP nie oznacza, że komputer jest automatycznie dostępny dla całego internetu.

Pomiędzy internetem a urządzeniami w domu znajduje się zwykle:

• router,
• NAT,
• firewall.

Bezpieczeństwo zależy jednak od konfiguracji.

Ryzyko rośnie, gdy użytkownik:

• otwiera niepotrzebne porty,
• wystawia panel routera do internetu,
• używa słabych haseł,
• uruchamia stare usługi,
• nie aktualizuje urządzeń.

Publiczny IP daje większe możliwości, ale wymaga świadomej konfiguracji.

Czy CGNAT zwiększa bezpieczeństwo?

Może ograniczać możliwość nawiązywania bezpośrednich, niezamówionych połączeń IPv4 do routera abonenta, ponieważ dodatkowy NAT znajduje się po stronie operatora.

Nie należy jednak traktować CGNAT jako systemu bezpieczeństwa.

CGNAT nie zastępuje:

• firewalla,
• aktualizacji,
• silnych haseł,
• zabezpieczeń routera,
• ochrony kont.

Nie chroni również przed:

• phishingiem,
• złośliwymi stronami,
• malware,
• przejęciem konta.

Jego podstawowym celem jest zarządzanie adresacją IPv4, a nie ochrona użytkownika przed cyberatakami.

Czy inni użytkownicy CGNAT mają ten sam publiczny adres?

Tak, na tym polega podstawowa idea CGNAT.

Kilku lub wielu abonentów może być widocznych w internecie pod jednym publicznym IPv4.

Operator rozróżnia poszczególne połączenia m.in. na podstawie parametrów sesji i portów.

Dla zewnętrznego serwisu internetowego wiele osób może więc wyglądać jak użytkownicy tego samego adresu IPv4.

Czy wspólny adres CGNAT może powodować problemy z serwisami internetowymi?

Czasem tak.

Niektóre systemy traktują adres IP jako jeden z elementów zabezpieczeń lub limitów.

Jeżeli wiele osób korzysta z tego samego publicznego IPv4, możliwe są sytuacje, w których serwis:

• częściej wyświetla CAPTCHA,
• stosuje limity,
• oznaczy adres jako podejrzany,
• czasowo ograniczy ruch z danego IP.

Nie oznacza to jednak, że każdy użytkownik CGNAT będzie miał takie problemy.

Czy można zostać zablokowanym przez stronę przez innego użytkownika CGNAT?

Teoretycznie jest to możliwe, jeżeli serwis blokuje lub ogranicza cały publiczny adres IPv4.

Ponieważ jeden publiczny IPv4 może być współdzielony, działania jednego użytkownika mogą wpływać na reputację adresu.

Nowoczesne systemy bezpieczeństwa zwykle wykorzystują jednak więcej informacji niż sam adres IP.

Jak wyłączyć CGNAT?

Najczęściej nie da się go wyłączyć samodzielnie w ustawieniach routera.

CGNAT znajduje się w sieci operatora.

Jeżeli potrzebujesz publicznego IPv4, skontaktuj się z operatorem i zapytaj o:

• publiczny IP,
• dynamiczny publiczny IP,
• stały publiczny IP,
• możliwość wyłączenia CGNAT.

Warunki zależą od konkretnej oferty.

Usługa może być:

• bezpłatna,
• dodatkowo płatna,
• dostępna tylko dla firm,
• niedostępna w danej technologii.

Czy operator musi dać publiczny IPv4?

Nie należy zakładać, że każda oferta internetowa obejmuje dedykowany publiczny adres IPv4.

Przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić parametry konkretnej usługi.

Jest to szczególnie ważne, jeśli internet będzie używany do:

• monitoringu,
• serwera,
• VPN,
• zdalnego dostępu,
• specjalistycznych zastosowań firmowych.

Nie wystarczy pytać tylko o download i upload.

Czy internet mobilny ma publiczny adres IP?

Może mieć, ale bardzo często spotykane są rozwiązania wykorzystujące NAT po stronie operatora.

Nie należy więc zakładać, że karta SIM w routerze automatycznie otrzyma bezpośredni publiczny IPv4.

Jeżeli internet mobilny ma obsługiwać:

• monitoring,
• automatykę,
• serwer,
• zdalne zarządzanie,

sprawdź warunki usługi przed zakupem.

Aktualne oferty internetu mobilnego możesz porównać w PanWybierak.pl.

Czy światłowód zawsze ma publiczne IP?

Nie.

Technologia FTTH sama w sobie nie określa sposobu przydzielania adresów IP.

Operator światłowodowy może:

• przydzielić publiczny IPv4,
• wykorzystywać CGNAT,
• oferować publiczny IP jako opcję,
• zapewniać IPv6.

Dlatego określenie „mam światłowód” nie odpowiada jeszcze na pytanie o adresację.

Czy 5G oznacza CGNAT?

Nie.

5G opisuje technologię sieci komórkowej, a CGNAT sposób obsługi adresacji i translacji IPv4.

Możliwe jest więc korzystanie z:

• 5G za CGNAT,
• LTE za CGNAT,
• sieci mobilnej z innym sposobem adresacji.

Nie należy łączyć tych pojęć jako jednej technologii.

Czy IPv6 rozwiązuje problem braku adresów?

IPv6 został zaprojektowany m.in. po to, aby zapewnić znacznie większą przestrzeń adresową niż IPv4.

Adres IPv6 ma 128 bitów.

Dzięki temu nie ma potrzeby oszczędzania adresów w taki sam sposób jak w IPv4.

W odpowiednio skonfigurowanej sieci urządzenia mogą posiadać globalne adresy IPv6 bez klasycznego NAT44.

Nie oznacza to jednak, że każdy abonent internetu ma już pełne i poprawnie skonfigurowane IPv6.

Czy IPv6 oznacza, że urządzenie jest dostępne z internetu?

Nie automatycznie.

Posiadanie globalnego adresu IPv6 i możliwość routowania do sieci nie oznaczają jeszcze, że firewall pozwoli na każde połączenie przychodzące.

Router powinien stosować odpowiednie reguły bezpieczeństwa.

To ważne, ponieważ w IPv6 sposób myślenia o adresacji różni się od typowego domowego IPv4 z NAT.

Czy IPv6 może pomóc przy CGNAT?

Tak, w niektórych zastosowaniach.

Jeżeli operator i oba końce połączenia obsługują prawidłowo IPv6, możliwa może być komunikacja bez potrzeby używania publicznego IPv4.

Nie każda aplikacja, urządzenie i sieć działa jednak wyłącznie po IPv6.

Dlatego w praktyce nadal bardzo często trzeba brać pod uwagę zarówno IPv4, jak i IPv6.

Osobny poradnik o IPv6 będzie kolejnym elementem tego klastra.

Publiczny IPv4 czy IPv6 – czego potrzebuję?

To zależy od konkretnego zastosowania.

Jeżeli masz starsze urządzenie, aplikację lub usługę wymagającą dostępu przez IPv4, publiczny IPv4 może nadal być potrzebny.

Jeżeli cała infrastruktura obsługuje IPv6, można wykorzystać nowocześniejsze rozwiązanie.

Przy monitoringu, NAS czy VPN nie warto wybierać adresacji „na oko”.

Najpierw sprawdź wymagania używanej usługi.

Jak sprawdzić, czy potrzebuję publicznego IP przed zmianą operatora?

Zadaj sobie kilka pytań:

1. Czy uruchamiam w domu własny serwer?
2. Czy łączę się z zewnątrz bezpośrednio z urządzeniem?
3. Czy przekierowuję porty?
4. Czy korzystam z własnego serwera VPN?
5. Czy monitoring wymaga bezpośredniego połączenia?
6. Czy NAS ma być dostępny spoza domu?
7. Czy firma wymaga stałego adresu do whitelistingu?
8. Czy konsola zgłasza problemy z NAT?

Jeżeli na wszystkie pytania odpowiadasz „nie”, publiczny IPv4 może nie mieć dla Ciebie większego znaczenia.

Jaki adres IP warto wybrać do firmy?

Firma może potrzebować publicznego lub stałego IP częściej niż gospodarstwo domowe.

Dotyczy to szczególnie zastosowań takich jak:

• VPN,
• zdalny dostęp,
• serwery,
• monitoring,
• whitelisty,
• systemy księgowe,
• integracje,
• urządzenia sieciowe.

Nie oznacza to jednak, że każda firma potrzebuje stałego adresu.

Biuro korzystające wyłącznie z:

• poczty,
• chmury,
• aplikacji SaaS,
• wideokonferencji

może działać bez własnego stałego IPv4.

Przy wyborze łącza warto sprawdzić oferty internetu dla firm.

Czy publiczny IP poprawia prędkość internetu?

Nie.

Publiczny adres IP nie jest pakietem zwiększającym:

• download,
• upload,
• zasięg Wi-Fi,
• przepustowość światłowodu.

Możesz mieć internet 1 Gb/s za CGNAT i wolniejsze łącze z publicznym IP.

Adresacja i prędkość są różnymi parametrami usługi.

Czy stały IP poprawia ping?

Nie z samego faktu, że jest stały.

Stały adres oznacza przede wszystkim przewidywalność adresu.

Ping zależy od:

• sieci operatora,
• routingu,
• technologii,
• odległości od serwera,
• obciążenia,
• jakości domowego połączenia.

Nie warto więc dopłacać za stały IP tylko po to, aby „zmniejszyć ping”, jeżeli nie istnieje inne techniczne uzasadnienie.

Czy publiczny IP pomaga w grach?

Może pomóc głównie w kwestii typu NAT i połączeń przychodzących.

Nie gwarantuje natomiast:

• niższego pingu,
• wyższego FPS,
• szybszego pobierania,
• braku lagów.

Do grania znacznie ważniejsze mogą być:

• niski ping,
• stabilność,
• mały jitter,
• brak packet loss,
• Ethernet zamiast słabego Wi-Fi.

Czy można obejść CGNAT bez publicznego IP?

W zależności od zastosowania istnieją rozwiązania takie jak:

• IPv6,
• VPN z serwerem pośredniczącym,
• tunel wychodzący z domu,
• usługa chmurowa,
• rozwiązanie producenta urządzenia.

Nie ma jednak jednego uniwersalnego sposobu.

Jeżeli urządzenie wymaga klasycznego publicznego IPv4 i przekierowania portów, najprostszym rozwiązaniem może być uzyskanie publicznego IP od operatora.

Czy VPN omija CGNAT?

Może, ale zależy od konfiguracji.

Jeżeli domowe urządzenie nawiązuje wychodzące połączenie VPN do serwera posiadającego publiczny adres, można następnie wykorzystać ten tunel do określonego rodzaju zdalnego dostępu.

To jednak rozwiązanie bardziej zaawansowane.

Zwykłe włączenie dowolnej aplikacji VPN na komputerze nie powoduje automatycznie, że cały dom otrzymuje publiczny adres dostępny z internetu.

Jak sprawdzić CGNAT krok po kroku?

Najprostsza procedura wygląda tak:

1. Wyłącz VPN

Jeżeli korzystasz z VPN, jego adres może zaburzyć wynik.

2. Sprawdź publiczny IPv4

Zapisz adres widoczny w internecie.

3. Wejdź do routera

Otwórz panel administracyjny.

4. Znajdź adres WAN IPv4

Zapisz go.

5. Porównaj oba adresy

Jeżeli są identyczne, prawdopodobnie masz bezpośrednio przypisany publiczny IPv4 na tym interfejsie.

Jeżeli są różne, sprawdź zakres WAN.

6. Sprawdź, czy WAN jest z puli CGNAT

Szukaj zakresu:

100.64.0.0 – 100.127.255.255.

7. Sprawdź również prywatne zakresy

WAN 10.x.x.x, 172.16–31.x.x lub 192.168.x.x oznacza dodatkowy NAT gdzieś przed routerem.

8. Ustal, czy nie masz drugiego routera

Może to być double NAT, a nie CGNAT.

9. Zapytaj operatora

Jeżeli nadal masz wątpliwości, operator może potwierdzić sposób przydzielania adresu.

Najczęstsze błędy dotyczące publicznych i prywatnych adresów IP

Pierwszy błąd to mylenie adresu 192.168.1.1 z publicznym IP.

Drugi – przekonanie, że publiczny IP musi być stały.

Trzeci – utożsamianie CGNAT z wolnym internetem.

Czwarty – zakładanie, że DDNS omija CGNAT.

Piąty – próba przekierowania portów wyłącznie na domowym routerze mimo CGNAT operatora.

Szósty – mylenie double NAT z CGNAT.

Siódmy – przekonanie, że światłowód automatycznie zapewnia publiczny IPv4.

Ósmy – założenie, że publiczny IP automatycznie zmniejszy ping.

Dziewiąty – otwieranie wielu portów bez potrzeby tylko dlatego, że użytkownik otrzymał publiczny adres.

FAQ – publiczny IP, prywatny IP i CGNAT

Co to jest publiczny adres IP?

To adres używany w publicznej przestrzeni internetowej, który może identyfikować połączenie lub interfejs od strony internetu.

Co to jest prywatny adres IP?

To adres używany wewnątrz lokalnej sieci, np. domowego Wi-Fi lub LAN.

Czy 192.168.1.1 jest publicznym IP?

Nie. To adres z prywatnego zakresu IPv4.

Jakie są prywatne zakresy IPv4?

To:

• 10.0.0.0/8,
• 172.16.0.0/12,
• 192.168.0.0/16.

Co to jest CGNAT?

CGNAT to NAT stosowany w sieci operatora, który pozwala wielu abonentom współdzielić jeden publiczny adres IPv4.

Jaki zakres wykorzystuje CGNAT?

Specjalny Shared Address Space to 100.64.0.0/10, czyli od 100.64.0.0 do 100.127.255.255.

Czy adres 100.64.x.x oznacza CGNAT?

Jeżeli WAN routera znajduje się w zakresie 100.64.0.0/10, jest to bardzo silna wskazówka wykorzystania przestrzeni przeznaczonej dla CGN.

Jak sprawdzić, czy mam CGNAT?

Porównaj adres WAN IPv4 routera z adresem widocznym w internecie i sprawdź zakres adresu WAN.

Czy CGNAT spowalnia internet?

Nie musi. Jego głównym problemem dla użytkownika są ograniczenia w bezpośrednich połączeniach przychodzących IPv4.

Czy CGNAT zwiększa ping?

Nie automatycznie. Ping zależy od wielu innych parametrów sieci.

Czy CGNAT przeszkadza w graniu?

Niektóre gry działają normalnie, ale problemy mogą wystąpić przy połączeniach peer-to-peer, hostowaniu i restrykcyjnym typie NAT.

Czy przy CGNAT działa przekierowanie portów?

Reguła na domowym routerze nie wystarcza, jeżeli dodatkowy NAT znajduje się w sieci operatora.

Czy publiczny IP jest potrzebny do monitoringu?

Nie zawsze. Systemy korzystające z chmury mogą działać bez niego. Bezpośredni dostęp do rejestratora może go natomiast wymagać.

Czy publiczny IP jest potrzebny do NAS?

Nie do korzystania lokalnego. Może być potrzebny do niektórych sposobów bezpośredniego dostępu z internetu.

Czy publiczny IP jest tym samym co stały IP?

Nie. Publiczny adres może być dynamiczny albo stały.

Co to jest dynamiczny IP?

Adres, który może zmieniać się w czasie zgodnie z zasadami operatora.

Co to jest stały IP?

Adres, który zgodnie z usługą pozostaje taki sam i może być wykorzystywany np. przez firmy, VPN lub serwery.

Czy DDNS zastępuje publiczny IP?

Nie. DDNS pomaga odnaleźć zmieniający się publiczny adres, ale nie usuwa CGNAT.

Czy można wyłączyć CGNAT w routerze?

Nie, jeśli CGNAT działa w sieci operatora. Trzeba sprawdzić możliwość uzyskania publicznego IP u dostawcy.

Czy 5G zawsze korzysta z CGNAT?

Nie. 5G i CGNAT to różne technologie.

Czy światłowód zawsze daje publiczny adres IP?

Nie. Sposób adresacji zależy od operatora i oferty.

Czy IPv6 może zastąpić publiczny IPv4?

W części zastosowań tak, jeśli urządzenia i obie sieci obsługują odpowiednio IPv6.

Co warto zapamiętać?

Publiczny IP, prywatny IP i CGNAT opisują różne elementy sposobu, w jaki urządzenia komunikują się z internetem.

Najważniejsze zasady są następujące:

• urządzenia w domu najczęściej korzystają z prywatnych adresów IP,
• router może mieć publiczny adres od operatora,
• NAT pozwala wielu urządzeniom korzystać z jednego publicznego IPv4,
• CGNAT dodaje kolejną translację w sieci operatora,
• przy CGNAT jeden publiczny IPv4 może być współdzielony przez wielu abonentów,
• CGNAT zwykle nie przeszkadza w zwykłym korzystaniu z internetu,
• może utrudniać przekierowanie portów, serwery, monitoring, NAS i niektóre gry,
• publiczny IP nie musi być stały,
• stały IP nie poprawia automatycznie pingu ani prędkości,
• IPv6 może w części zastosowań ograniczyć potrzebę korzystania z publicznego IPv4.

Jeżeli potrzebujesz internetu głównie do stron, streamingu, pracy w chmurze i zwykłego korzystania z aplikacji, CGNAT może nie mieć dla Ciebie praktycznego znaczenia.

Jeżeli natomiast potrzebujesz serwera, monitoringu, VPN, NAS albo przekierowania portów, przed wyborem usługi warto sprawdzić sposób przydzielania adresów.

Aktualne oferty internetu, internetu mobilnego oraz internetu dla firm możesz porównać w PanWybierak.pl.

Julia