„Szerujesz” swój internet? Uważaj. Oto jak podchodzą do tego operatorzy

Masz internet domowy i podałeś swoje hasło do Wi-Fi sąsiadowi zza ściany? Nie jest to wcale tak swobodne, jak mogłoby się wydawać. Skoro regulaminy czegoś zakazują, powstaje pytanie: czy operatorzy faktycznie pilnują i karzą za współdzielenie łącza? W praktyce wiele zależy od skali i widoczności takiego działania.

Gdy mówimy o pojedynczym sąsiedzie korzystającym z naszego Wi-Fi, wykrycie tego faktu przez dostawcę jest trudne – sygnał rozchodzi się bezprzewodowo, a urządzenia sąsiada korzystają z naszego routera tak samo jak dodatkowy komputer czy telefon w domu. Dopóki nie dzieje się nic podejrzanego, dostawca zazwyczaj nie ma sposobu, by stwierdzić, że to nie my tylko ktoś inny korzysta z łącza. Z tego powodu egzekwowanie zapisów o zakazie udostępniania bywa martwe – operatorzy rzadko podejmują działania, jeśli sytuacja nie wychodzi poza normę. Innymi słowy, choć formalnie są w prawie, to przymykają oko na okazjonalne użyczenie internetu komuś z rodziny czy bliskiemu sąsiadowi.

Oczywiście, inaczej może być, gdybyśmy próbowali robić to na większą skalę. Gdyby jeden abonent rozprowadzał sygnał do wielu mieszkań (np. całej klatki schodowej) i zaczął działać jak mały osiedlowy ISP, prędzej czy później mogłoby to zwrócić uwagę operatora lub regulatora. Taki przypadek to już konkurencja dla dostawcy, którą ten mógłby zechcieć ukrócić. W małych miejscowościach znane są sytuacje, że lokalni dostawcy monitorują nieautoryzowane „mosty” Wi-Fi między domami lub nadmiernie rozgałęzione sieci i potrafią reagować. Reakcją może być ostrzegawczy telefon lub pismo, a w skrajnych wypadkach nawet rozwiązanie umowy czy nałożenie wspomnianej kary umownej (jeśli taka figuruje w regulaminie).

Generalnie jednak przy niewielkiej skali i braku skarg ze strony osób trzecich operatorzy zwykle ignorują sąsiedzkie współdzielenie. Jest to dość powszechna praktyka w Polsce – wiele osób dzieli internet w obrębie rodziny czy bloku, zwłaszcza gdy jedna strona nie ma innej opcji dostępu lub chce zaoszczędzić. Oficjalnie nikt tego nie pochwali, ale dopóki abonament jest opłacany, a sieć nie generuje problemów, dostawca raczej nie podejmie kroków. Warto tu jednak mieć świadomość, że działamy wtedy na własne ryzyko – w razie konfliktu z sąsiadem lub innej nieprzewidzianej sytuacji, może pojawić się „życzliwy donos” do operatora czy nawet urzędu skarbowego.

Zobacz również: Sprawdziliśmy w PanWybierak.pl jakie są najlepsze oferty internetu w tym miesiącu – oto wnioski. Wybierz najlepszą opcję i zamów już teraz!

Rabat 10 zł na abonament

80.00 zł

miesięcznie

Internet światłowodowy do 1 Gb/s

Zobacz więcej

Limit danych

bez limitu

Pobieranie

1000 Mb/s

Wysyłanie

300 Mb/s

Modem WiFi

4,99 zł/mies.

Promocja Rabat 10 zł na abonament i brak opłaty aktywacyjnej

Router Wi-Fi

Prezenty tylko na panwybierak.pl

Aktywacja 0,00 zł

80.00 zł

miesięcznie Zobacz ofertę

Zamów telefonicznie 22 122 33 44

Okres umowy 24 mies.

OFERTA, ŻE WOW!

50.00 zł

miesięcznie

Internet światłowodowy do 900 Mb/s

Zobacz więcej

Limit danych

bez limitu

Pobieranie

900 Mb/s

Wysyłanie

300 Mb/s

Modem WiFi

w cenie

Promocja oferta tylko dla nowych Klientów!

router Wi-Fi

Prezenty tylko na panwybierak.pl

Aktywacja 0,00 zł

50.00 zł

miesięcznie Zobacz ofertę

Zamów telefonicznie 22 122 33 44

Okres umowy 24 mies.

SZYBKA DOSTAWA DO 24H

59.90 zł

miesięcznie

Internet światłowodowy 800 Mb/s

Zobacz więcej

Limit danych

bez limitu

Pobieranie

800 Mb/s

Wysyłanie

200 Mb/s

Modem WiFi

1 zł/akt.

Promocja 6 miesięcy po 1 zł!

router Wi-Fi

Prezenty tylko na panwybierak.pl

Aktywacja 20,00 zł

59.90 zł

miesięcznie Zobacz ofertę

Zamów telefonicznie 22 122 33 44

Okres umowy 24 mies.

niższa cena i 6 miesięcy za 0 zł!

65.00 zł

miesięcznie

Internet stacjonarny do 1 Gb/s

Zobacz więcej

Limit danych

bez limitu

Pobieranie

1000 Mb/s

Wysyłanie

300 Mb/s

Modem WiFi

w cenie

Promocja 6 miesięcy za 0 zł!

router Wi-FI

Prezenty tylko na panwybierak.pl

Aktywacja 79,00 zł

65.00 zł

miesięcznie Zobacz ofertę

Zamów telefonicznie 22 122 33 44

Okres umowy 24 mies.

89.00 zł

miesięcznie

Internet światłowodowy 1 Gb/s

Zobacz więcej

Limit danych

bez limitu

Pobieranie

1000 Mb/s

Wysyłanie

1000 Mb/s

Modem WiFi

w cenie

Promocja 1 miesiąc za 0zł!

router Wi-Fi

Aktywacja 80,00 zł

89.00 zł

miesięcznie Zobacz ofertę

Zamów telefonicznie 22 122 33 44

Okres umowy 24 mies.

75.00 zł

miesięcznie

Internet światłowodowy do 600 Mb/s

Zobacz więcej

Limit danych

bez limitu

Pobieranie

600 Mb/s

Wysyłanie

40 Mb/s

Modem WiFi

w cenie

Promocja 10 zł miesięcznie przez 6 miesięcy!

router Wi-Fi

Prezenty tylko na panwybierak.pl

Aktywacja 50,00 zł

75.00 zł

miesięcznie Zobacz ofertę

Zamów telefonicznie 22 122 33 44

Okres umowy 24 mies.

64.99 zł

miesięcznie

Internet stacjonarny 300 Mb/s

Zobacz więcej

Limit danych

bez limitu

Pobieranie

300 Mb/s

Wysyłanie

25 Mb/s

Modem WiFi

w cenie

Promocja modem WiFi w cenie

router Wi-Fi

Aktywacja 69,99 zł

64.99 zł

miesięcznie Zobacz ofertę

Zamów telefonicznie 22 122 33 44

Okres umowy 24 mies.

Czy trzeba zapłacić podatek za pieniądze od sąsiada?

Osobnym zagadnieniem są konsekwencje podatkowe udostępniania internetu, zwłaszcza gdy sąsiad partycypuje w kosztach. Jeśli dzielicie się wydatkiem i sąsiad przekazuje Ci część kwoty abonamentu (np. połowę rachunku co miesiąc), to formalnie otrzymujesz od niego pewną korzyść finansową. Czy należy to zgłaszać fiskusowi?

Tu wiele zależy od interpretacji – czy traktujemy to jako zwrot części kosztów, czy jako Twój dochód. Zgodnie z wyjaśnieniami Krajowej Administracji Skarbowej, zwykłe rozliczenie wydatków między osobami fizycznymi nie jest uznawane za darowiznę ani dochód, o ile nie zwiększa majątku jednej ze stron. Przykładowo, jeśli zapłacisz z własnej kieszeni rachunek za internet (na swoje nazwisko), a sąsiad odda Ci połowę tej kwoty – Twój majątek netto się nie zwiększa, bo de facto pokrył on swoją część rachunku. Fiskus wskazuje, że zwrot pieniędzy za opłacone rachunki nie podlega opodatkowaniu i nie jest traktowany jak darowizna (która powyżej pewnej kwoty podlegałaby podatkowi od spadków i darowizn). W takim wypadku nie musisz odprowadzać podatku, zwłaszcza jeżeli kwota odpowiada tylko połowie faktycznego kosztu usługi. Dobrą praktyką może być jedynie odpowiednie opisanie takiej transakcji (np. tytuł przelewu „zwrot za internet za miesiąc X”), aby w razie kontroli móc wykazać, że to refundacja wydatku, a nie dodatkowy zarobek.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy na współdzieleniu łącza zarabiasz ponad poniesione koszty. Jeśli np. abonament kosztuje 100 zł, a Ty pobierasz od sąsiada 100 zł (czyli cały koszt, sam korzystając za darmo) albo wręcz więcej – wtedy osiągasz dochód. Formalnie taki dochód podlega opodatkowaniu jak każda inna osobista korzyść majątkowa. W praktyce mało kto zgłasza w zeznaniu rocznym „dochody z tytułu udostępniania internetu sąsiadowi”, ale warto mieć świadomość, że przychody z nieoficjalnej „mini-działalności” mogą zostać zakwestionowane. W skrajnych przypadkach, gdy kwoty są znaczne lub sytuacja nosi znamiona zorganizowanej działalności, fiskus mógłby uznać, że świadczysz usługę dostępu do sieci i powinieneś mieć zarejestrowaną działalność gospodarczą (ze wszystkimi tego konsekwencjami – VAT, PIT, itp.). W przypadku jednak typowego sąsiedzkiego rozliczenia pół na pół, urząd skarbowy raczej nie będzie się tym interesować, zwłaszcza jeśli przepływy finansowe są dobrze udokumentowane jako podział kosztów, a nie zysk.

Pomoc sąsiedzka a „mini ISP”. Sprawdź, gdzie jest granica

Warto wyraźnie rozróżnić dwie sytuacje: nieodpłatną pomoc sąsiedzką i odpłatne świadczenie usługi dostępu do internetu. Granica między nimi może wydawać się płynna (bo w obu przypadkach ktoś korzysta z naszego łącza), ale z punktu widzenia prawa i praktyki jest bardzo istotna.

Nieodpłatne udostępnienie internetu sąsiadowi – czyli pozwalamy koledze czy sąsiadowi korzystać z Wi-Fi bez pobierania od niego pieniędzy – jest traktowane jak prywatna przysługa. Taka sytuacja mieści się w ramach domowego użytku; można ją porównać np. do pożyczenia sąsiadowi narzędzi czy udostępnienia pralki, gdy jego się zepsuła. Nie stajemy się przez to przedsiębiorcą ani dostawcą usług – prawo telekomunikacyjne nas nie ściga, urząd skarbowy również nie (bo brak tu przychodu). Oczywiście, nadal obowiązują zapisy umowy z operatorem (które formalnie tego zabraniają), ale – jak wspomniano – przy jednostkowej pomocy sąsiedzkiej zwykle nikt z operatorów nie robi problemów. Kluczowe jest, że nie ma tu elementu zarobkowego ani „oferty dla publiczności”.

Odpłatne współdzielenie łącza – nawet jeśli mówimy tylko o dzieleniu rachunku po połowie – w oczach prawa może już uchodzić za świadczenie usługi. Gdybyś ogłosił na osiedlu, że podłączysz kilka mieszkań do swojego światłowodu za opłatą (nawet tylko pokrywającą koszty), de facto wchodzisz na rynek jako konkurencja dla oficjalnych operatorów. Wówczas zastosowanie mają zarówno przepisy telekomunikacyjne (wymóg rejestracji działalności przy stałym czerpaniu korzyści), jak i podatkowe (konieczność odprowadzania podatków od uzyskanego dochodu). Co więcej, operator dostarczający Ci internet może zdecydowanie zareagować – w końcu naruszasz jego regulamin w sposób przynoszący mu wymierną stratę (zamiast np. trzech abonamentów w bloku płacony jest jeden). Taka działalność jest nielegalna bez odpowiednich zezwoleń i może skończyć się odcięciem usługi, karami umownymi, a w skrajności nawet sprawą w UKE.

Dlatego, jeśli motywem jest czysto komercyjnym zysk, lepiej zrezygnować z takiego pomysłu albo założyć oficjalnie firmę i działać legalnie (co jednak przy skali jednego bloku nie ma sensu ekonomicznego). Natomiast w sytuacji typowej pomocy sąsiedzkiej – np. gdy obok mieszka starsza osoba bez internetu i udostępniamy jej Wi-Fi z dobrego serca, nie chcąc zapłaty – ryzyka są głównie natury techniczno-prawnej (odpowiedzialność, bezpieczeństwo), ale nie grożą nam konsekwencje finansowe czy administracyjne ze strony państwa. Wciąż jednak musimy uważać na zapisy umowy z operatorem. Gdyby doszło do sporu czy innego zdarzenia (np. sąsiad niechcący wygeneruje olbrzymi ruch, co zwróci uwagę dostawcy), możemy zostać wezwani do zaprzestania naruszenia regulaminu, a w skrajnym razie odcięci od sieci.

Legalnie, bezpiecznie i zgodnie z regulaminem – czy to możliwe?

Sytuacja prawna dotycząca współdzielenia internetu z sąsiadem nie jest czarno-biała. Prawo nie zabrania użyczenia łącza bez wynagrodzenia, ale nakłada odpowiedzialność na abonenta za ewentualne naruszenia dokonane przez innych. Regulaminy operatorów z kolei z reguły zabraniają udostępniania usługi osobom trzecim, choć w praktyce bywa to nagminnie ignorowane przy drobnych przysługach. Najbezpieczniejszą opcją zawsze będzie rozwiązanie formalne – czyli po prostu wykupienie osobnego abonamentu przez sąsiada. Gdy nie jest to jednak możliwe lub uzasadnione, a decydujemy się na współdzielenie:

1. Róbmy to niekomercyjnie. Unikajmy pobierania opłat innych niż podział faktycznych kosztów – sprzedaż internetu „na lewo” to naruszenie prawa telekomunikacyjnego i ryzyko podatkowe. Sąsiedzka przysługa bez profitów własnych jest znacznie bezpieczniejsza prawnie.
2. Sprawdźmy umowę z dostawcą. Miejmy świadomość, co podpisaliśmy. Jeśli regulamin wyraźnie czegoś zabrania, to potencjalnie daje dostawcy pretekst do wypowiedzenia nam umowy. Lepiej wiedzieć, na co się ewentualnie narażamy, choć szansa wykrycia przy rozsądnym użytkowaniu jest niewielka.
3. Zabezpieczmy sieć. Skonfigurujmy sieć gościnną lub inne rozwiązanie izolujące sąsiada od naszych urządzeń. Ustalmy mocne hasła i kontrolujmy, kto jest podłączony. To podstawowe środki chroniące nas przed cyberzagrożeniami i utratą prywatności.
4. Ustalmy zasady z sąsiadem. Warto porozmawiać, na co się zgadzamy. Np. jasno zastrzec, że internet jest do normalnego korzystania (praca, przeglądanie, streaming), a nie do nielegalnych torrentów czy innych działań ryzykownych. Taka rozmowa może wydawać się niezręczna, ale lepiej zawczasu wyjaśnić, że odpowiedzialność spada na Ciebie i prosisz o rozsądne korzystanie z łącza. W razie poważniejszych ustaleń finansowych (dzielenie rachunku) dobrze mieć choćby prostą umowę pisemną lub potwierdzenia przelewów – to zabezpieczy obie strony.
5. Zachowajmy umiar. Jeśli widzimy, że sąsiad korzysta z naszej dobroci w sposób przesadny (np. stale saturuje łącze, podłącza kolejnych domowników, dzieli się hasłem z kimś następnym), reagujmy od razu. Współdzielenie ma sens tylko przy wzajemnym zaufaniu i poszanowaniu granic – w przeciwnym razie lepiej je zakończyć, zanim narobi problemów.

Na koniec warto wspomnieć, że technologia idzie naprzód i pojawiają się też legalne formy współdzielenia łącza – np. oferty typu Orange Flex pozwalają dzielić pakiety danych mobilnych między różnymi numerami, a niektóre osiedla światłowodowe oferują „multiroom internetowy” dla dwóch mieszkań w ramach jednej opłaty. To jednak wciąż rzadkość. W typowej sytuacji domowej najbezpieczniej jest traktować udostępnianie internetu sąsiadowi jako wyjątek i uprzejmość, a nie stałą praktykę biznesową. Przy zachowaniu zdrowego rozsądku, odpowiednich zabezpieczeń i świadomości prawnej można to zrobić w miarę legalnie i bezpiecznie, ale zawsze na własną odpowiedzialność. Rozważmy więc wszystkie za i przeciw, zanim podzielimy się swoim Wi-Fi przez ścianę.

Piotr Romanowski

Miłośnik wszystkiego, co związane z nowymi technologiami. Kiedyś konsultant w branży telko; dziś działający głównie w sferze oprogramowania, a przy okazji niezmiennie zafascynowany wszystkim, co dotyczy technologii mobilnych oraz znaczenia internetu w codzienności. Kontakt: piotr@opiseo.com