Nie tylko router. Jak można zapewnić internet w domu wszystkim osobom?

Domowa sieć to dziś nie „Wi‑Fi do Netflixa”, tylko infrastruktura krytyczna: praca zdalna, wideorozmowy, konsole, monitoring, smart‑dom, kopie zapasowe. Jeśli masz wrażenie, że „router nie wyrabia”, w większości przypadków problemem nie jest sam internet od operatora, tylko dystrybucja sygnału po domu (zasięg, przeszkody, brak przewodowego kręgosłupa, przeciążone Wi‑Fi).

To dobra wiadomość — bo da się to naprawić bez zmiany operatora.

Najbardziej opłacalna recepta brzmi w 2026 roku tak: zbuduj przewodowy kręgosłup tam, gdzie to możliwe, a Wi‑Fi traktuj jako „ostatni metr” do telefonu i laptopa. Kable Ethernet (szczególnie Cat6A) zostają najstabilniejszym, najtańszym w długim terminie sposobem zwiększenia jakości sieci w domu. Cat6A jest powszechnie wskazywany jako medium zdolne do 10 Gb/s na 100 m i „futureproof” dla nowych instalacji.

Gdy kucia ścian nie ma w planach (bo kto by tego chciał…), sieć mesh Wi‑Fi jest najsensowniejszym „plug‑and‑play” na braki zasięgu (zwłaszcza w dużych mieszkaniach i domach), ale z jednym haczykiem: jeśli potrafisz, dawaj jej backhaul po kablu (Ethernet) — jest stabilniej i szybciej, co wprost potwierdzają instrukcje producentów.

Jeśli kabli nie ma, a w ścianach płynie prąd: powerline/PLC bywa ratunkiem, ale nie „gigabitem z gniazdka”. TP‑Link wprost wyjaśnia, że marketingowe „AVxxx” to szybkość warstwy fizycznej, a realna przepustowość to często 20–30% wartości z pudełka (i zależy od instalacji elektrycznej). W polskich testach adapterów powerline różnice między deklaracją a realnym transferem potrafiły być wielokrotne.

Najbardziej „niedoceniany boss” alternatyw to MoCA (Ethernet po kablu koncentrycznym): jeśli masz w domu/segmencie coax od TV/kablówki, MoCA potrafi dać „Ethernet‑like” opóźnienie i wysoką stabilność. MoCA Alliance podaje dla MoCA Home 2.5 m.in. <5 ms opóźnień i do 2.5 Gb/s rzeczywistej przepustowości MAC.

A co z internetem „z powietrza”? Routery LTE/5G i hotspoty są świetne jako główne łącze tam, gdzie nie ma kabla, albo jako backup (failover). Trzeba jednak czytać regulaminy: przykładowo w ofercie domowej operator może definiować „strefę domową”, a poza nią obniżać prędkość do poziomu awaryjnego (np. 512 kb/s).

Na końcu stawki są łącza satelitarne: LEO (Starlink) to już nie „internet z kosmosu z pingiem jak w latach 90.”, bo Starlink w specyfikacji wskazuje opóźnienia rzędu 25–60 ms na lądzie. Jednak pogoda nadal potrafi namieszać: Starlink przyznaje, że umiarkowany i silny deszcz/śnieg/grad mogą powodować chwilowe przerwy w usłudze. Z kolei GEO (typowo Viasat) dalej cierpi na fizykę: Viasat porównuje średnie opóźnienia rzędu ~30 ms dla kabla vs ~600 ms dla satelity geostacjonarnej.

Mapa alternatyw dla domowej sieci

Najpierw zróbmy porządek w głowie: „internet w domu” to dwa światy.

1. Dostęp do internetu (WAN) — czyli co masz od operatora: światłowód, DSL, kabel HFC, LTE/5G, satelita.
2. Sieć domowa (LAN/Wi‑Fi) — czyli jak ten internet rozprowadzasz w mieszkaniu.

I teraz clue: 70% frustracji domowników bierze się z LAN/Wi‑Fi, nie z WAN.

Klasyczny router „od kabla”: ADSL/VDSL, HFC (kablówka), FTTH

„Tradycyjnie” oznacza w praktyce modem/router od operatora (CPE) i kabel w ścianie. Kabel może być miedziany (DSL), koncentryczny (HFC/DOCSIS) albo światłowód (FTTH). W danych pomiarowych FCC różnice w opóźnieniach między technologiami są czytelne: światłowód ma najniższe, kabel zwykle pośrodku, a DSL najczęściej najwyższe. W HFC standard DOCSIS 3.1 pozwala operatorom dostarczać multi‑gigabitowe prędkości i redukować opóźnienia; CableLabs podaje dla DOCSIS 3.1 downstream do 10 Gb/s i upstream do 1 Gb/s (w ramach technologii), a także wskazuje na redukcję latencji. Dla gracza i osoby na Teamsach różnica „DSL vs FTTH” bywa większa niż różnica między routerami z półki.

W Polsce bardzo częsty scenariusz wygląda tak: operator daje niezły modem/router (np. Wi‑Fi 6), ale telewizor jest piętro niżej i „już nie działa”. Przykładowo, Orange na stronie Funbox 6 podkreśla obsługę Wi‑Fi 6. A w praktycznych testach zasięg i prędkość mocno zależą od przeszkód — Telepolis mierzył duże spadki przepustowości w kolejnych pomieszczeniach/pietrach mimo Wi‑Fi 6. Wniosek: CPE operatora bywa OK jako „rdzeń”, ale często potrzebuje „przedłużenia mięśni”.

Routery z modemem LTE/5G i mobilne hotspoty

Tu wchodzimy w świat internetu „z powietrza” — i dwóch form:

• Router stacjonarny z SIM (LTE/5G CPE): stoi w domu, zasila Wi‑Fi i LAN, często ma złącza antenowe. Operatorzy oferują takie urządzenia w sprzedaży/abonamencie (np. router z agregacją pasm LTE i portami gigabitowymi).
• Hotspot mobilny: kieszonkowy router/bateria, do podróży lub awaryjnego internetu. Przykładowo, Netgear przedstawia Nighthawk M6 jako mobilny router 5G z Wi‑Fi 6 i obsługą wielu urządzeń, nastawiony na „dom + droga”.

Ważne: internet mobilny bywa świetny, ale regulamin potrafi go „unieruchomić” poza domem. W warunkach oferty domowej (przykład: regulamin/cennik T‑Mobile) pojawia się koncepcja „Strefy Domowej”, a poza nią szacunkowa prędkość maksymalna jest obniżana do 512 kb/s. To nie wada 5G jako technologii — to cecha produktu komercyjnego.

Mesh Wi‑Fi: gdy chcesz zasięgu bez aktywnego kucia ścian

Mesh to kilku‑węzłowa sieć Wi‑Fi, która robi w domu „mapę zasięgu” i pozwala urządzeniom przeskakiwać między punktami bez zmiany sieci. To jest rozwiązanie dla ludzi, którzy chcą: „ma działać w każdym pokoju”. RTV Euro AGD w poradniku wprost wskazuje mesh jako lepsze rozwiązanie do większych domów i miejsc z przeszkodami sygnału niż pojedynczy router czy wzmacniacz.

Ale mesh ma sekret: backhaul, czyli łącze między węzłami. Jeśli backhaul idzie po Wi‑Fi, to w trudnych warunkach (grube ściany, wiele sieci sąsiadów) traci na stabilności. Dlatego producenci praktycznie chórem promują przewodowy backhaul: TP‑Link opisuje Ethernet Backhaul w Deco jako stabilniejszy i szybszy niż backhaul Wi‑Fi. Netgear w instrukcjach Orbi także podkreśla możliwość przewodowego backhaul i pokazuje topologie jego podłączenia. ASUS w AiMesh wprost mówi, że Ethernet Backhaul Mode „zwalnia” bezprzewodowe pasmo dla klientów i poprawia łączność systemu mesh.

Powerline/PLC: internet przez instalację elektryczną

Powerline brzmi jak magia: „internet z gniazdka”. W praktyce to Ethernet po przewodach zasilania, z podatnością na jakość instalacji i zakłócenia (AGD, listwy, obwody). TP‑Link w FAQ rozbraja marketing: realna przepustowość to często 20–30% szybkości „powerline rate”, a konkretny wynik zależy od instalacji. Komputer Świat w testach już lata temu zwracał uwagę, że oznaczenia typu „500 Mb/s” na obudowie nie oznaczają realnego transferu, który bywa wielokrotnie niższy.

To nie znaczy, że PLC jest złe. To znaczy, że PLC jest wystarczająco dobre w scenariuszach „muszę mieć internet w pokoju obok, ale nie mam jak przeciągnąć kabla”. I często bywa lepsze niż słaby repeater Wi‑Fi.

Piotr Romanowski

Miłośnik wszystkiego, co związane z nowymi technologiami. Kiedyś konsultant w branży telko; dziś działający głównie w sferze oprogramowania, a przy okazji niezmiennie zafascynowany wszystkim, co dotyczy technologii mobilnych oraz znaczenia internetu w codzienności. Kontakt: piotr@opiseo.com