Jak szybki jest Twój internet? Odpowiedź da ci rząd i PRO Speed Test

Szybkość internetu można sprawdzić za pomocą wielu popularnych speedtestów, ale zwykły pomiar nie zawsze wystarczy, gdy chcesz wykazać, że operator nie zapewnia parametrów określonych w umowie.

Przez kilka lat szczególne znaczenie miał w Polsce PRO Speed Test, czyli mechanizm certyfikowany przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Sytuacja jednak się zmieniła. Certyfikacja PRO Speed Test nie została przedłużona po 2024 roku, a obecnie UKE wykorzystuje System Monitorowania Jakości Internetu – SMJI.

Nowy system również służy do dokładnego sprawdzania jakości stacjonarnego dostępu do internetu i może dostarczyć raport przydatny przy dochodzeniu roszczeń wobec operatora.

Jeżeli chcesz tylko szybko sprawdzić parametry swojego łącza, wystarczy zwykły test prędkości. Jeśli jednak internet stacjonarny regularnie działa znacznie gorzej, niż wynika z umowy, warto wiedzieć, czym różni się zwykły speedtest od certyfikowanego pomiaru UKE.

Czy PRO Speed Test nadal jest certyfikowany przez UKE?

Nie.

PRO Speed Test był przez kilka lat certyfikowanym mechanizmem monitorowania jakości dostępu do internetu. Narzędzie pozwalało wykonywać pomiary w kontrolowanych warunkach i wykorzystywać ich wyniki m.in. podczas reklamacji stacjonarnej usługi internetowej.

Certyfikacja była przedłużana w kolejnych okresach, jednak w 2024 roku Prezes UKE nie przedłużył certyfikatu PRO Speed Test.

Nie oznacza to jednak, że użytkownicy stracili możliwość wykonywania certyfikowanych pomiarów.

Obecnie funkcję tę realizuje System Monitorowania Jakości Internetu UKE, czyli SMJI.

Co zastąpiło PRO Speed Test?

Aktualnym rozwiązaniem UKE jest System Monitorowania Jakości Internetu – SMJI.

To system umożliwiający użytkownikom stacjonarnego internetu wykonanie certyfikowanych pomiarów jakości usługi oraz otrzymanie raportu zawierającego wyniki.

W przeciwieństwie do zwykłego testu wykonywanego w przeglądarce SMJI wykorzystuje specjalne urządzenie pomiarowe podłączane do sieci użytkownika.

Dzięki temu system może wykonywać serię pomiarów w kontrolowanych warunkach i ograniczać wpływ domowych urządzeń na uzyskiwane wyniki.

Czym różni się SMJI od zwykłego speedtestu?

Zwykły speedtest jest bardzo przydatnym narzędziem diagnostycznym.

Pozwala szybko sprawdzić m.in.:

• prędkość pobierania,
• prędkość wysyłania,
• ping,
• czasami jitter.

Problem polega na tym, że wynik może zostać mocno zniekształcony przez warunki, w których wykonujesz pomiar.

Jeżeli testujesz internet przez Wi-Fi na telefonie znajdującym się kilka pomieszczeń od routera, niski wynik może wynikać z problemu z siecią bezprzewodową, a nie z jakości łącza dostarczanego przez operatora.

SMJI został zaprojektowany tak, aby pomiar był wykonywany w ściślej określonych warunkach i mógł być wykorzystany do porównania rzeczywistych parametrów stacjonarnego internetu z wartościami znajdującymi się w umowie.

Jeśli zależy Ci przede wszystkim na szybkiej diagnostyce, sprawdź poradnik jak prawidłowo sprawdzić szybkość internetu.

Jak działa certyfikowany pomiar internetu UKE?

W aktualnym systemie pomiar nie polega wyłącznie na uruchomieniu aplikacji na komputerze.

Użytkownik korzysta ze specjalnego zestawu pomiarowego udostępnianego przez UKE.

Urządzenie pomiarowe podłącza się przewodem Ethernet do urządzenia brzegowego dostawcy internetu. System następnie wykonuje pomiary według określonych zasad.

SMJI sprawdza m.in.:

• prędkość pobierania danych,
• prędkość wysyłania danych,
• opóźnienie,
• warunki, w których odbywa się pomiar.

Dzięki temu wynik nie jest jedynie pojedynczym speedtestem wykonanym w przypadkowym momencie.

Czym jest Whitebox 8+?

Do wykonywania certyfikowanych pomiarów wykorzystywany jest zestaw pomiarowy określany przez UKE jako Whitebox 8+.

Urządzenie jest podłączane do sieci użytkownika przewodem Ethernet i automatycznie wykonuje pomiary zgodnie z harmonogramem.

Nie jest to więc typowy speedtest uruchamiany ręcznie na laptopie lub telefonie.

Takie rozwiązanie pozwala znacznie dokładniej kontrolować środowisko pomiarowe i ograniczać wpływ innych czynników na wynik.

Instrukcje dotyczące zamawiania urządzenia są dostępne w sekcji Systemu Monitorowania Jakości Internetu UKE.

Jak zamówić urządzenie do pomiaru internetu?

Obsługa systemu odbywa się poprzez usługi elektroniczne UKE.

Użytkownik zamawia zestaw pomiarowy, który następnie podłącza do swojej sieci zgodnie z instrukcją.

Do działania urządzenia potrzebne jest m.in.:

• przewodowe połączenie Ethernet,
• dostępny port LAN,
• działający DHCP,
• zasilanie.

Zestaw pomiarowy pozostaje własnością UKE i po zakończeniu procedury musi zostać zwrócony zgodnie z zasadami usługi.

Ile pomiarów wykonuje SMJI?

Aktualny system nie opiera się na jednym pomiarze.

Regulamin SMJI przewiduje cykle dobowe obejmujące do 24 certyfikowanych pomiarów w ciągu doby. Okres pomiarowy obejmuje co najmniej dwa takie cykle dobowe.

Ma to duże znaczenie.

Internet może przecież działać prawidłowo rano, ale regularnie zwalniać wieczorem. Jeden speedtest wykonany o przypadkowej godzinie nie pokaże takiego problemu.

Seria pomiarów daje znacznie pełniejszy obraz działania usługi.

Dlaczego podczas pomiaru inne urządzenia nie powinny obciążać sieci?

Jeżeli w czasie speedtestu telewizor odtwarza film 4K, konsola pobiera grę, komputer wykonuje backup, a kilka telefonów instaluje aktualizacje, wynik może być znacznie niższy.

SMJI kontroluje również ruch niezwiązany z pomiarem.

Zgodnie z aktualnym regulaminem, jeśli ruch inny niż pomiar przekracza określony próg, system nie rozpoczyna danego testu i podejmuje kolejną próbę zgodnie z harmonogramem.

To jedna z istotnych różnic pomiędzy certyfikowanym pomiarem a przypadkowym testem uruchomionym w przeglądarce.

Co znajduje się w raporcie SMJI?

Po prawidłowym zakończeniu procedury użytkownik może otrzymać raport z certyfikowanych pomiarów.

Raport zawiera m.in. informacje dotyczące:

• okresu pomiarowego,
• prędkości pobierania,
• prędkości wysyłania,
• wartości minimalnych,
• wartości zwykle dostępnych,
• wartości maksymalnych,
• opóźnienia,
• poszczególnych wykonanych pomiarów.

Dzięki temu można porównać parametry zmierzone przez system z wartościami wskazanymi przez operatora.

Warto przy tym pamiętać, że w przypadku stacjonarnego internetu należy zwracać uwagę na dokładne parametry wskazane w umowie, a nie tylko na marketingową nazwę pakietu.

Więcej na ten temat opisujemy w poradniku czym jest gwarantowana prędkość dostępu do internetu.

Czy raport SMJI można wykorzystać przy reklamacji?

Tak, właśnie temu służy certyfikowany charakter systemu.

Raport może stanowić dowód, że dostawca nienależycie wykonuje umowę, jeżeli wyniki pokazują, że parametry stacjonarnej usługi dostępu do internetu w sposób stały lub regularnie powtarzający się oraz istotny różnią się od wartości wskazanych w umowie.

Nie chodzi więc o jeden przypadkowy słabszy wynik.

Znaczenie mają powtarzające się i istotne różnice pomiędzy usługą opisaną w umowie a jej rzeczywistym działaniem.

Czy jeden wolny speedtest wystarczy do reklamacji?

Nie należy opierać reklamacji wyłącznie na jednym przypadkowym pomiarze.

Niski wynik może być spowodowany m.in.:

• Wi-Fi,
• pobieraniem danych w tle,
• aktualizacją systemu,
• innymi urządzeniami w sieci,
• słabym routerem,
• uszkodzonym kablem,
• chwilowym problemem technicznym.

Dlatego przed zgłoszeniem problemu warto wykonać kilka zwykłych testów.

Jeżeli wskazują one na powtarzający się problem, można przejść do dokładniejszej weryfikacji.

Czy pomiar przez Wi-Fi nadaje się do reklamacji operatora?

Wi-Fi nie jest najlepszym sposobem oceny jakości samego łącza dostarczanego przez operatora.

Prędkość bezprzewodowa zależy od wielu elementów, na które operator dostarczający łącze nie zawsze ma wpływ.

Znaczenie mają m.in.:

• odległość od routera,
• ściany,
• zakłócenia,
• standard Wi-Fi,
• karta sieciowa urządzenia,
• liczba klientów,
• położenie routera.

Dlatego jeśli komputer po kablu osiąga prawidłowe wyniki, ale telefon przez Wi-Fi działa wolno, problem może dotyczyć domowej sieci bezprzewodowej.

Czy SMJI służy do testowania internetu mobilnego LTE i 5G?

Nie.

Aktualna certyfikowana usługa SMJI jest przeznaczona do stacjonarnych, przewodowych usług dostępu do internetu.

Nie należy więc stosować jej jako certyfikowanego narzędzia do oceny LTE lub 5G.

Internet mobilny można oczywiście testować za pomocą zwykłych narzędzi pomiarowych, ale wyniki będą zależały m.in. od:

• zasięgu,
• obciążenia stacji bazowej,
• lokalizacji,
• pasma,
• telefonu lub routera,
• pory dnia.

Jeżeli chcesz sprawdzić jakość internetu mobilnego, warto wykonać wiele pomiarów w dokładnie tej lokalizacji, w której ma być używany.

Dlaczego internet mobilny trudniej ocenić jednym pomiarem?

LTE i 5G wykorzystują współdzielone zasoby sieci radiowej.

Dlatego użytkownik może uzyskać np. bardzo dobry wynik rano, a znacznie gorszy wieczorem.

Prędkość może również zmienić się po przesunięciu routera o kilka metrów albo przełączeniu telefonu na inną stację bazową.

Z tego powodu pojedynczy wynik internetu mobilnego nie mówi wiele o długoterminowej jakości usługi.

Jak sprawdzić internet przed zgłoszeniem problemu operatorowi?

Zanim rozpoczniesz formalną procedurę, wykonaj prostą diagnostykę.

Najpierw:

1. podłącz komputer do routera kablem Ethernet,
2. zamknij aplikacje pobierające dane,
3. upewnij się, że inne urządzenia nie obciążają sieci,
4. wykonaj kilka pomiarów,
5. powtórz je rano, po południu i wieczorem,
6. zapisz wyniki.

Jeżeli po kablu internet działa dobrze, ale Wi-Fi jest wolne, problem prawdopodobnie znajduje się w sieci domowej.

Jeżeli również po kablu wyniki regularnie są znacznie gorsze od parametrów usługi, warto dokładniej zweryfikować sytuację.

Co zrobić, gdy internet regularnie działa zbyt wolno?

Najpierw sprawdź dokumenty dotyczące swojej usługi.

W przypadku stacjonarnego internetu zwróć uwagę m.in. na:

• prędkość minimalną,
• prędkość zwykle dostępną,
• prędkość maksymalną,
• parametry wysyłania danych.

Następnie porównaj je z prawidłowo wykonanymi pomiarami.

Jeżeli problem występuje regularnie, skontaktuj się z operatorem.

Jeśli proste zgłoszenie techniczne nie rozwiązuje problemu, certyfikowany raport SMJI może być znacznie mocniejszym materiałem niż pojedynczy screenshot ze zwykłego speedtestu.

Zwykły speedtest czy SMJI – czego użyć?

To zależy od celu.

Zwykły speedtest jest najlepszy, gdy chcesz:

• szybko sprawdzić internet,
• porównać Wi-Fi i Ethernet,
• zobaczyć download i upload,
• sprawdzić ping,
• zdiagnozować domową sieć.

SMJI ma większe znaczenie, gdy:

• problem dotyczy stacjonarnego internetu,
• wyniki regularnie odbiegają od umowy,
• chcesz wykonać pomiary w kontrolowanych warunkach,
• potrzebujesz certyfikowanego raportu,
• przygotowujesz się do dochodzenia roszczeń wobec dostawcy.

Nie są to więc konkurencyjne narzędzia. Służą do trochę innych zastosowań.

Czy szybki internet zawsze oznacza dobrą jakość?

Nie.

Sam download nie wystarczy do oceny jakości internetu.

Znaczenie mają również:

• upload,
• ping,
• jitter,
• stabilność,
• utrata pakietów,
• zachowanie łącza o różnych porach dnia.

Możesz mieć bardzo szybki internet, który jednocześnie ma problemy z opóźnieniami albo regularnymi rozłączeniami.

Dlatego warto patrzeć na jakość połączenia szerzej niż tylko na jeden wynik w Mb/s.

Czy niska prędkość zawsze oznacza problem operatora?

Nie.

Zanim obwinisz operatora, sprawdź domową instalację.

Problem może powodować:

• stary router,
• słabe Wi-Fi,
• niewłaściwy kabel,
• ograniczenie karty sieciowej,
• urządzenia pobierające dane,
• automatyczne aktualizacje,
• backup do chmury,
• inne osoby korzystające z łącza.

Jeżeli jednak poprawnie wykonane testy przewodowe regularnie pokazują duże różnice względem parametrów określonych przez operatora, problem wymaga dalszej weryfikacji.

Czy warto zmienić operatora, jeśli internet jest stale za wolny?

Najpierw warto ustalić przyczynę.

Zmiana operatora nie pomoże, jeśli problemem jest stary router lub źle działające Wi-Fi.

Jeżeli jednak problem leży po stronie łącza, powtarza się mimo zgłoszeń, a pod Twoim adresem dostępna jest lepsza technologia, warto sprawdzić alternatywy.

Aktualne oferty internetu można porównać w PanWybierak.pl pod kątem dostępności w konkretnej lokalizacji.

Najczęstsze pytania o PRO Speed Test i SMJI

Czy PRO Speed Test nadal jest certyfikowany?

Nie. Certyfikacja PRO Speed Test nie została przedłużona po 2024 roku. Obecnie UKE wykorzystuje System Monitorowania Jakości Internetu – SMJI.

Co zastąpiło PRO Speed Test?

Aktualnym certyfikowanym mechanizmem UKE jest SMJI, czyli System Monitorowania Jakości Internetu.

Czy SMJI jest bezpłatny?

Tak. E-usługa jest udostępniana przez UKE bezpłatnie użytkownikom stacjonarnych usług dostępu do internetu na terenie Polski.

Czy SMJI działa przez Wi-Fi?

Certyfikowany system wykorzystuje specjalne urządzenie pomiarowe podłączane przewodowo do sieci użytkownika.

Czy raport SMJI można wykorzystać przy reklamacji?

Tak. Raport może stanowić dowód nienależytego wykonania umowy, jeżeli wskazuje na stałe lub regularnie powtarzające się i istotne rozbieżności pomiędzy rzeczywistymi parametrami usługi a wartościami znajdującymi się w umowie.

Czy SMJI działa dla LTE i 5G?

Nie jako certyfikowany pomiar. Aktualna e-usługa SMJI jest przeznaczona do stacjonarnych, przewodowych usług dostępu do internetu.

Ile pomiarów wykonuje SMJI?

Cykl dobowy może obejmować do 24 certyfikowanych pomiarów. Okres pomiarowy zawiera co najmniej dwa cykle dobowe.

Co mierzy SMJI?

System mierzy m.in. prędkość pobierania, prędkość wysyłania oraz opóźnienie i tworzy raport obejmujący wyniki certyfikowanych pomiarów.

Czy jeden zwykły speedtest wystarczy, aby udowodnić problem?

Jeden wynik jest przede wszystkim wskazówką diagnostyczną. Może zostać zaniżony przez Wi-Fi, urządzenia w sieci lub ruch w tle. Do oceny powtarzającego się problemu potrzebna jest większa liczba prawidłowo wykonanych pomiarów.

Gdzie sprawdzić aktualne zasady certyfikowanych pomiarów?

Aktualne informacje publikuje Urząd Komunikacji Elektronicznej w sekcji System Monitorowania Jakości Internetu.

Co warto zapamiętać?

PRO Speed Test odegrał ważną rolę jako pierwszy szeroko dostępny w Polsce certyfikowany mechanizm umożliwiający użytkownikom stacjonarnego internetu dokładniejszą weryfikację parametrów usługi.

Obecnie nie jest już jednak aktualnym certyfikowanym mechanizmem UKE. Jego rolę przejął System Monitorowania Jakości Internetu – SMJI.

Jeżeli chcesz tylko szybko sprawdzić internet, wykonaj zwykły speedtest – najlepiej również po kablu Ethernet.

Jeżeli natomiast stacjonarny internet regularnie działa znacznie gorzej niż wynika z warunków umowy, warto skorzystać z aktualnego systemu UKE i uzyskać certyfikowany raport.

Łukasz Jurczak

Wykładowca na studiach dziennikarskich specjalizujący się w obszarze nowych mediów. Jego domeną są technologie mobilne oraz dziennikarstwo internetowe. Zajmuje się projektowaniem nowych rozwiązań oraz optymalizacją serwisów WWW. Prowadzi zaawansowane projekty związane z analityką user experience. Wędkarz i gracz rugby – choć to dość oryginalne połączenie pasji, to jednak sam zainteresowany praktykuje to od lat.