{"id":22896,"date":"2025-04-20T11:16:06","date_gmt":"2025-04-20T09:16:06","guid":{"rendered":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/?p=22896"},"modified":"2025-04-22T23:27:37","modified_gmt":"2025-04-22T21:27:37","slug":"nowy-smartfon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/","title":{"rendered":"Jak zabezpieczy\u0107 smartfon? Sprawdzi\u0142em najbardziej polecane sposoby"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_69_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Solidny_zamek_na_start_ekran_blokady_i_haslo_jako_pierwsza_linia_obrony\" title=\"Solidny zamek na&nbsp;start: ekran blokady i&nbsp;has\u0142o jako pierwsza linia obrony\">Solidny zamek na&nbsp;start: ekran blokady i&nbsp;has\u0142o jako pierwsza linia obrony<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Wybierz_mocne_haslo_lub_PIN\" title=\"Wybierz mocne has\u0142o lub&nbsp;PIN\">Wybierz mocne has\u0142o lub&nbsp;PIN<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Wzor_na_ekranie_%E2%80%93_wygodny_ale_czy_bezpieczny\" title=\"Wz\u00f3r na&nbsp;ekranie \u2013&nbsp;wygodny, ale&nbsp;czy&nbsp;bezpieczny?\">Wz\u00f3r na&nbsp;ekranie \u2013&nbsp;wygodny, ale&nbsp;czy&nbsp;bezpieczny?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Biometria_%E2%80%93_odcisk_palca_i_rozpoznawanie_twarzy\" title=\"Biometria \u2013&nbsp;odcisk palca i&nbsp;rozpoznawanie twarzy\">Biometria \u2013&nbsp;odcisk palca i&nbsp;rozpoznawanie twarzy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Ustaw_automatyczna_blokade_i_inne_opcje\" title=\"Ustaw automatyczn\u0105 blokad\u0119 i&nbsp;inne opcje\">Ustaw automatyczn\u0105 blokad\u0119 i&nbsp;inne opcje<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Nie_lekcewaz_aktualizacji_%E2%80%93_niepozorna_tarcza_ktora_chroni_Twoj_telefon\" title=\"Nie lekcewa\u017c aktualizacji \u2013&nbsp;niepozorna tarcza, kt\u00f3ra chroni Tw\u00f3j telefon\">Nie lekcewa\u017c aktualizacji \u2013&nbsp;niepozorna tarcza, kt\u00f3ra chroni Tw\u00f3j telefon<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Latki_bezpieczenstwa_%E2%80%93_cichy_bohater\" title=\"\u0141atki bezpiecze\u0144stwa \u2013&nbsp;cichy bohater\">\u0141atki bezpiecze\u0144stwa \u2013&nbsp;cichy bohater<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#%E2%80%9CAle_przeciez_to_tylko_drobna_zmiana%E2%80%A6%E2%80%9D\" title=\"\u201cAle przecie\u017c to tylko drobna zmiana\u2026\u201d\">\u201cAle przecie\u017c to tylko drobna zmiana\u2026\u201d<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Aktualizuj_nie_tylko_system_ale_i_aplikacje\" title=\"Aktualizuj nie tylko system, ale&nbsp;i&nbsp;aplikacje\">Aktualizuj nie tylko system, ale&nbsp;i&nbsp;aplikacje<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Uwazaj_na_modyfikacje_systemu\" title=\"Uwa\u017caj na&nbsp;modyfikacje systemu\">Uwa\u017caj na&nbsp;modyfikacje systemu<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Tylko_z_pewnego_zrodla_skad_pobierac_aplikacje_i_jak_sprawdzac_ich_wiarygodnosc\" title=\"Tylko z&nbsp;pewnego \u017ar\u00f3d\u0142a: sk\u0105d pobiera\u0107 aplikacje i&nbsp;jak sprawdza\u0107 ich wiarygodno\u015b\u0107\">Tylko z&nbsp;pewnego \u017ar\u00f3d\u0142a: sk\u0105d pobiera\u0107 aplikacje i&nbsp;jak sprawdza\u0107 ich wiarygodno\u015b\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Oficjalny_sklep_to_podstawa\" title=\"Oficjalny sklep to podstawa\">Oficjalny sklep to podstawa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Jak_rozpoznac_ze_aplikacja_jest_wiarygodna\" title=\"Jak rozpozna\u0107, \u017ce&nbsp;aplikacja jest wiarygodna?\">Jak rozpozna\u0107, \u017ce&nbsp;aplikacja jest wiarygodna?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Glosne_przypadki_zlosliwych_aplikacji\" title=\"G\u0142o\u015bne przypadki z\u0142o\u015bliwych aplikacji\">G\u0142o\u015bne przypadki z\u0142o\u015bliwych aplikacji<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Antywirus_na_smartfonie_%E2%80%93_zbedny_bajer_czy_konieczna_ochrona\" title=\"Antywirus na&nbsp;smartfonie \u2013&nbsp;zb\u0119dny bajer czy&nbsp;konieczna ochrona?\">Antywirus na&nbsp;smartfonie \u2013&nbsp;zb\u0119dny bajer czy&nbsp;konieczna ochrona?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Jak_dziala_bezpieczenstwo_na_Androidzie_i_iOS\" title=\"Jak dzia\u0142a bezpiecze\u0144stwo na&nbsp;Androidzie i&nbsp;iOS\">Jak dzia\u0142a bezpiecze\u0144stwo na&nbsp;Androidzie i&nbsp;iOS<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Czy_Twoj_telefon_tego_potrzebuje\" title=\"Czy&nbsp;Tw\u00f3j telefon tego potrzebuje?\">Czy&nbsp;Tw\u00f3j telefon tego potrzebuje?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Wady_i_pulapki_korzystania_z_antywirusa\" title=\"Wady i&nbsp;pu\u0142apki korzystania z&nbsp;antywirusa\">Wady i&nbsp;pu\u0142apki korzystania z&nbsp;antywirusa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#iPhone_%E2%80%93_co_z_bezpieczenstwem\" title=\"iPhone \u2013&nbsp;co z&nbsp;bezpiecze\u0144stwem?\">iPhone \u2013&nbsp;co z&nbsp;bezpiecze\u0144stwem?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Publiczne_Wi-Fi_i_inne_codzienne_pulapki_%E2%80%93_jak_nie_wpasc_w_sidla\" title=\"Publiczne Wi-Fi i&nbsp;inne codzienne pu\u0142apki \u2013&nbsp;jak nie wpa\u015b\u0107 w&nbsp;sid\u0142a\">Publiczne Wi-Fi i&nbsp;inne codzienne pu\u0142apki \u2013&nbsp;jak nie wpa\u015b\u0107 w&nbsp;sid\u0142a<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Publiczne_Wi-Fi_%E2%80%93_darmowy_internet_czy_czyjes_okno_do_Twojego_telefonu\" title=\"Publiczne Wi-Fi \u2013&nbsp;darmowy internet czy&nbsp;czyje\u015b okno do&nbsp;Twojego telefonu?\">Publiczne Wi-Fi \u2013&nbsp;darmowy internet czy&nbsp;czyje\u015b okno do&nbsp;Twojego telefonu?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Stacje_ladowania_USB_%E2%80%93_czyhajace_zagrozenie_juice_jacking\" title=\"Stacje \u0142adowania USB \u2013&nbsp;czyhaj\u0105ce zagro\u017cenie (juice jacking)\">Stacje \u0142adowania USB \u2013&nbsp;czyhaj\u0105ce zagro\u017cenie (juice jacking)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-23\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Phishing_smishing_vishing_%E2%80%93_atakuja_Twoj_telefon_przez_socjotechnike\" title=\"Phishing, smishing, vishing \u2013&nbsp;atakuj\u0105 Tw\u00f3j telefon przez&nbsp;socjotechnik\u0119\">Phishing, smishing, vishing \u2013&nbsp;atakuj\u0105 Tw\u00f3j telefon przez&nbsp;socjotechnik\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-24\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Inne_codzienne_wskazowki\" title=\"Inne codzienne wskaz\u00f3wki\">Inne codzienne wskaz\u00f3wki<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-25\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Bluetooth_NFC_lokalizacja_%E2%80%93_ukryte_ryzyka_w_wygodnych_funkcjach\" title=\"Bluetooth, NFC, lokalizacja \u2013&nbsp;ukryte ryzyka w&nbsp;wygodnych funkcjach\">Bluetooth, NFC, lokalizacja \u2013&nbsp;ukryte ryzyka w&nbsp;wygodnych funkcjach<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-26\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Bluetooth_%E2%80%93_muzyka_bez_kabli_i%E2%80%A6_ataki_bez_dotyku\" title=\"Bluetooth \u2013&nbsp;muzyka bez kabli i\u2026 ataki bez dotyku\">Bluetooth \u2013&nbsp;muzyka bez kabli i\u2026 ataki bez dotyku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-27\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Zapasowe_kolo_ratunkowe_dlaczego_warto_robic_kopie_zapasowe_telefonu\" title=\"Zapasowe ko\u0142o&nbsp;ratunkowe: dlaczego warto robi\u0107 kopie zapasowe telefonu\">Zapasowe ko\u0142o&nbsp;ratunkowe: dlaczego warto robi\u0107 kopie zapasowe telefonu<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-28\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Polacy_a_backup_%E2%80%93_wciaz_bywa_z_tym_slabo\" title=\"Polacy a&nbsp;backup \u2013&nbsp;wci\u0105\u017c bywa z&nbsp;tym s\u0142abo\">Polacy a&nbsp;backup \u2013&nbsp;wci\u0105\u017c bywa z&nbsp;tym s\u0142abo<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-29\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Rodzaje_kopii_zapasowych_w_smartfonie\" title=\"Rodzaje kopii zapasowych w&nbsp;smartfonie\">Rodzaje kopii zapasowych w&nbsp;smartfonie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-30\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Automatyzacja_i_regularnosc\" title=\"Automatyzacja i&nbsp;regularno\u015b\u0107\">Automatyzacja i&nbsp;regularno\u015b\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-31\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Przyklady_czemu_backup_jest_zbawienny\" title=\"Przyk\u0142ady, czemu backup jest zbawienny\">Przyk\u0142ady, czemu backup jest zbawienny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-32\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Nie_zapomnij_o_elementach_ktore_backupom_nie_podlegaja\" title=\"Nie zapomnij o&nbsp;elementach, kt\u00f3re backupom nie podlegaj\u0105\">Nie zapomnij o&nbsp;elementach, kt\u00f3re backupom nie podlegaj\u0105<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-33\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Awaryjne_scenariusze_co_mozesz_zrobic_gdy_telefon_zaginie_lub_zostanie_skradziony\" title=\"Awaryjne scenariusze: co mo\u017cesz zrobi\u0107, gdy telefon zaginie lub&nbsp;zostanie skradziony\">Awaryjne scenariusze: co mo\u017cesz zrobi\u0107, gdy telefon zaginie lub&nbsp;zostanie skradziony<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-34\" href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/2025\/04\/nowy-smartfon\/#Na_koniec_bezpieczenstwo_smartfona_to_styl_zycia_nie_jednorazowa_czynnosc\" title=\"Na&nbsp;koniec: bezpiecze\u0144stwo smartfona to styl \u017cycia, nie jednorazowa czynno\u015b\u0107\">Na&nbsp;koniec: bezpiecze\u0144stwo smartfona to styl \u017cycia, nie jednorazowa czynno\u015b\u0107<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<p><strong>Wyobra\u017a sobie<\/strong>, \u017ce&nbsp;w\u0142a\u015bnie rozpakowa\u0142e\u015b nowiutki smartfon prosto z&nbsp;pude\u0142ka. B\u0142yszcz\u0105cy ekran kusi, aby&nbsp;jak najszybciej zacz\u0105\u0107 korzysta\u0107 ze wszystkich funkcji, instalowa\u0107 ulubione aplikacje i&nbsp;przenie\u015b\u0107 dane ze starego urz\u0105dzenia. W&nbsp;ca\u0142ym tym podekscytowaniu \u0142atwo zapomnie\u0107 o&nbsp;kwestii bezpiecze\u0144stwa \u2013&nbsp;w&nbsp;ko\u0144cu to nowy telefon, <strong>co z\u0142ego mog\u0142oby si\u0119 sta\u0107?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Niestety, rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce&nbsp;zagro\u017cenia czyhaj\u0105 od samego pocz\u0105tku. Ju\u017c pierwszego dnia warto zadba\u0107 o&nbsp;ochron\u0119 smartfona, zanim trafi\u0105 na&nbsp;niego nasze kontakty, zdj\u0119cia, has\u0142a czy&nbsp;aplikacje bankowe. Dlaczego to takie wa\u017cne?<\/p>\n\n\n\n<p>Nowoczesny smartfon to nie tylko narz\u0119dzie do&nbsp;dzwonienia czy&nbsp;przegl\u0105dania medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych \u2013&nbsp;to nasz <strong>prywatny asystent<\/strong>, portfel, notatnik, a&nbsp;cz\u0119sto tak\u017ce klucz do&nbsp;wielu wra\u017cliwych informacji. Mamy w&nbsp;nim poczt\u0119 e-mail, wiadomo\u015bci, dost\u0119p do&nbsp;kont bankowych, prywatne zdj\u0119cia, a&nbsp;nawet oficjalne dokumenty (w Polsce coraz popularniejsza jest aplikacja mObywatel, pozwalaj\u0105ca przechowywa\u0107 dow\u00f3d osobisty czy&nbsp;prawo jazdy w&nbsp;telefonie). Utrata kontroli nad&nbsp;takim urz\u0105dzeniem mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 bolesna. C\u00f3\u017c, <a href=\"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/zagubienie-utrata-kradziez-telefonu\/\">kradzie\u017c smartfona<\/a> potrafi narobi\u0107 wi\u0119cej szk\u00f3d ni\u017c zgubienie samego urz\u0105dzenia \u2013&nbsp;kto\u015b obcy m\u00f3g\u0142by uzyska\u0107 dost\u0119p do&nbsp;naszych kont, wykra\u015b\u0107 dane osobowe lub&nbsp;wykorzysta\u0107 zapisane loginy i&nbsp;has\u0142a. Statystyki s\u0105 alarmuj\u0105ce: w&nbsp;du\u017cych miastach nawet po\u0142owa ulicznych rabunk\u00f3w to kradzie\u017ce telefon\u00f3w, a&nbsp;tylko niewielki odsetek z&nbsp;nich wraca do&nbsp;w\u0142a\u015bcicieli\u200b. Nietrudno sobie wyobrazi\u0107 konsekwencje, je\u015bli z\u0142odziej trafi na&nbsp;s\u0142abo zabezpieczony telefon.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie zagini\u0119cie czy&nbsp;kradzie\u017c to nie jedyne zagro\u017cenia. R\u00f3wnie powa\u017cne mog\u0105 by\u0107 ataki hakerskie i&nbsp;z\u0142o\u015bliwe oprogramowanie. Smartfony s\u0105 dzi\u015b miniaturowymi komputerami \u2013&nbsp;tak samo nara\u017conymi na&nbsp;wirusy, phishing czy&nbsp;w\u0142amania, jak laptopy. Co gorsza, cz\u0119sto s\u0105 stale po\u0142\u0105czone z&nbsp;internetem i&nbsp;rzadziej chronione profesjonalnym oprogramowaniem zabezpieczaj\u0105cym. <strong>Hakerzy doskonale wiedz\u0105<\/strong>, \u017ce&nbsp;wielu u\u017cytkownik\u00f3w odk\u0142ada wprowadzenie zabezpiecze\u0144 \u201ena potem\u201d i&nbsp;ch\u0119tnie to wykorzystuj\u0105. Wystarczy jedno przypadkowe klikni\u0119cie w&nbsp;fa\u0142szywy link otrzymany SMS-em albo&nbsp;instalacja niezweryfikowanej aplikacji i&nbsp;k\u0142opoty gotowe. Dlatego&nbsp;tak wa\u017cne jest, by ju\u017c od <strong>pierwszej konfiguracji nowego smartfona<\/strong> pomy\u015ble\u0107 o&nbsp;bezpiecze\u0144stwie \u2013&nbsp;to inwestycja kilku dodatkowych minut, kt\u00f3ra mo\u017ce oszcz\u0119dzi\u0107 nam tygodni stresu i&nbsp;straty pieni\u0119dzy w&nbsp;przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W&nbsp;dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u krok po&nbsp;kroku om\u00f3wimy, jak kompleksowo zabezpieczy\u0107 nowy telefon. Dowiesz si\u0119, dlaczego silny ekran blokady to podstawa, czemu nie warto ignorowa\u0107 aktualizacji, jak m\u0105drze instalowa\u0107 aplikacje i&nbsp;czy na&nbsp;mobilnym urz\u0105dzeniu potrzebny jest antywirus. Porozmawiamy tak\u017ce o&nbsp;codziennych nawykach \u2013&nbsp;korzystaniu z&nbsp;publicznego Wi-Fi, Bluetooth, us\u0142ug lokalizacyjnych \u2013&nbsp;oraz&nbsp;o&nbsp;wykonywaniu kopii zapasowych i&nbsp;mo\u017cliwo\u015bciach reakcji, gdy telefon zaginie. Wszystko to w&nbsp;<strong>przyst\u0119pnym stylu<\/strong>, jak rozmowa z&nbsp;koleg\u0105, kt\u00f3ry zna si\u0119 na&nbsp;rzeczy i&nbsp;chce Ci pom\u00f3c unikn\u0105\u0107 typowych b\u0142\u0119d\u00f3w. Zaczynajmy!<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Solidny_zamek_na_start_ekran_blokady_i_haslo_jako_pierwsza_linia_obrony\"><\/span>Solidny zamek na&nbsp;start: ekran blokady i&nbsp;has\u0142o jako pierwsza linia obrony<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwszym elementem zabezpieczenia nowego smartfona, o&nbsp;kt\u00f3rym absolutnie nie wolno zapomnie\u0107, jest <strong>blokada ekranu<\/strong>. To dos\u0142ownie cyfrowy zamek do&nbsp;Twojego elektronicznego \u201edomu\u201d, czyli&nbsp;danych w&nbsp;telefonie. Je\u015bli pozostawisz telefon bez \u017cadnej blokady lub&nbsp;ustawisz banalnie prosty kod, to tak, jakby\u015b zostawi\u0142 mieszkanie z&nbsp;otwartymi drzwiami \u2013&nbsp;<strong>pr\u0119dzej czy&nbsp;p\u00f3\u017aniej kto\u015b niepowo\u0142any to wykorzysta<\/strong>. Dlatego&nbsp;zaraz po&nbsp;uruchomieniu urz\u0105dzenia skonfiguruj porz\u0105dn\u0105 ochron\u0119 ekranu: mo\u017ce to by\u0107 PIN, has\u0142o, wz\u00f3r lub&nbsp;zabezpieczenie biometryczne (odcisk palca czy&nbsp;skan twarzy). Wa\u017cne jednak, by podej\u015b\u0107 do&nbsp;tematu z&nbsp;g\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wybierz_mocne_haslo_lub_PIN\"><\/span>Wybierz mocne has\u0142o lub&nbsp;PIN<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Najpopularniejsz\u0105 metod\u0105 blokady jest wci\u0105\u017c kod PIN lub&nbsp;klasyczne has\u0142o. Wiele os\u00f3b dla&nbsp;wygody ustawia sobie najprostsze mo\u017cliwe kombinacje cyfr \u2013&nbsp;takie, kt\u00f3re \u0142atwo zapami\u0119ta\u0107. Niestety, to <strong>powa\u017cny b\u0142\u0105d<\/strong>. Badania pokazuj\u0105, \u017ce&nbsp;a\u017c 26% telefon\u00f3w mo\u017cna odblokowa\u0107 za&nbsp;pomoc\u0105 zaledwie 20 najbardziej popularnych kod\u00f3w PIN! Najcz\u0119\u015bciej u\u017cywany kod \u201e1234\u201d ma a\u017c 11% u\u017cytkownik\u00f3w, a&nbsp;zaraz za&nbsp;nim plasuj\u0105 si\u0119 \u201e1111\u201d, \u201e0000\u201d czy&nbsp;\u201e1212\u201d\u200b. Te oczywiste kombinacje jako pierwsze przyjd\u0105 do&nbsp;g\u0142owy potencjalnemu z\u0142odziejowi czy&nbsp;ciekawskiemu znajomemu \u2013&nbsp;wpisanie ich to moment, a&nbsp;Twoje dane nagle staj\u0105 przed kim\u015b otworem. Je\u015bli wi\u0119c&nbsp;Twoim PIN-em jest jedna z&nbsp;prostych sekwencji typu 1234, 0000, 2580 (kolejna cz\u0119sta kombinacja, bo&nbsp;to \u015brodkowy uk\u0142ad cyfr na&nbsp;klawiaturze) lub&nbsp;daty urodzenia \u2013&nbsp;<strong>jak najszybciej j\u0105 zmie\u0144<\/strong>. Dobry PIN powinien mie\u0107 wi\u0119cej cyfr (obecnie standardem staj\u0105 si\u0119 6-cyfrowe, a&nbsp;nawet d\u0142u\u017csze), a&nbsp;najlepiej \u017ceby by\u0142 to unikalny kod, kt\u00f3rego nie u\u017cywasz nigdzie indziej. Zdecydowanie unikaj oczywistych wzor\u00f3w i&nbsp;powt\u00f3rze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Coraz cz\u0119\u015bciej systemy operacyjne same wymuszaj\u0105 bezpieczniejsze kody \u2013&nbsp;np.&nbsp;na&nbsp;iPhonie domy\u015blnie proponowany jest 6-cyfrowy PIN zamiast 4-cyfrowego, a&nbsp;je\u015bli spr\u00f3bujesz ustawi\u0107 zbyt popularn\u0105 kombinacj\u0119, telefon mo\u017ce Ci\u0119 przed tym ostrzec. Warto pos\u0142ucha\u0107 tych sugestii. Je\u015bli masz dobr\u0105 pami\u0119\u0107, rozwa\u017c ustawienie <strong>has\u0142a alfanumerycznego<\/strong> zamiast PIN-u \u2013&nbsp;kombinacja liter i&nbsp;cyfr (a nawet znak\u00f3w specjalnych) mo\u017ce by\u0107 praktycznie niemo\u017cliwa do&nbsp;odgadni\u0119cia metod\u0105 pr\u00f3b i&nbsp;b\u0142\u0119d\u00f3w. Oczywi\u015bcie, wpisywanie d\u0142ugiego has\u0142a za&nbsp;ka\u017cdym razem bywa uci\u0105\u017cliwe, wi\u0119c&nbsp;znajd\u017a z\u0142oty \u015brodek. Mo\u017cesz ustawi\u0107 d\u0142u\u017csze has\u0142o i&nbsp;korzysta\u0107 na&nbsp;co dzie\u0144 z&nbsp;odcisku palca \u2013&nbsp;o&nbsp;czym za&nbsp;chwil\u0119 \u2013&nbsp;tak by rzadko je wpisywa\u0107, ale&nbsp;mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce&nbsp;gdy zajdzie potrzeba, zabezpieczenie jest solidne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wzor_na_ekranie_%E2%80%93_wygodny_ale_czy_bezpieczny\"><\/span>Wz\u00f3r na&nbsp;ekranie \u2013&nbsp;wygodny, ale&nbsp;czy&nbsp;bezpieczny?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Alternatyw\u0105 dla&nbsp;PIN-u jest <strong>wz\u00f3r blokady ekranu<\/strong>, popularny zw\u0142aszcza na&nbsp;urz\u0105dzeniach z&nbsp;Androidem. Polega to na&nbsp;tym, \u017ce&nbsp;palcem rysujesz po&nbsp;ekranie okre\u015blony kszta\u0142t \u0142\u0105cz\u0105cy punkty. Z&nbsp;pozoru kombinacji jest mn\u00f3stwo (w klasycznym uk\u0142adzie 3&#215;3 punkty \u2013&nbsp;a\u017c 389 tysi\u0119cy mo\u017cliwych wzor\u00f3w), ale&nbsp;ludzie maj\u0105 tendencj\u0119 do&nbsp;upraszczania sobie \u017cycia. Niestety, badania ujawni\u0142y, \u017ce&nbsp;wi\u0119kszo\u015b\u0107 z&nbsp;nas wybiera bardzo przewidywalne wzory. Prawie <strong>44% wszystkich wzor\u00f3w zaczyna si\u0119 od punktu w&nbsp;lewym g\u00f3rnym rogu<\/strong>, a&nbsp;w sumie 77% wzor\u00f3w startuje z&nbsp;kt\u00f3rego\u015b z&nbsp;czterech rog\u00f3w! Do&nbsp;tego dochodzi fakt, \u017ce&nbsp;zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi poprzestaje na&nbsp;po\u0142\u0105czeniu zaledwie 4 lub&nbsp;5 punkt\u00f3w, mimo \u017ce&nbsp;mo\u017cna wykorzysta\u0107 nawet 9\u200b. To sprawia, \u017ce&nbsp;realna liczba cz\u0119sto u\u017cywanych wzor\u00f3w drastycznie spada \u2013&nbsp;z\u0142amanie cztero-pi\u0119ciopunktowego schematu jest znacznie \u0142atwiejsze ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Je\u015bli wi\u0119c&nbsp;wybierasz wz\u00f3r, <strong>postaraj si\u0119<\/strong>: u\u017cyj wi\u0119cej punkt\u00f3w (6, 7 albo&nbsp;nawet 9), nie zaczynaj zawsze od rogu, unikaj oczywistych kszta\u0142t\u00f3w (linie proste, kwadraty, litery). Dobrym nawykiem jest te\u017c wy\u0142\u0105czenie wy\u015bwietlania \u015bladu rysowania wzoru w&nbsp;trakcie odblokowywania \u2013&nbsp;\u017ceby nikt podejrzliwy nie podpatrzy\u0142 ruchu Twojego palca znad&nbsp;ramienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o&nbsp;pewnym <strong>fizycznym<\/strong> zagro\u017ceniu zwi\u0105zanym ze wzorem \u2013&nbsp;\u015blady palc\u00f3w na&nbsp;ekranie. Je\u015bli cz\u0119sto odblokowujesz telefon tym samym gestem i&nbsp;nie wycierasz ekranu, to pod&nbsp;\u015bwiat\u0142o mo\u017cna czasem zobaczy\u0107 smugi uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 w&nbsp;Tw\u00f3j wz\u00f3r. Dla&nbsp;wprawnego obserwatora to podpowied\u017a. Dlatego&nbsp;warto czy\u015bci\u0107 ekran od czasu do&nbsp;czasu albo&nbsp;po&nbsp;prostu korzysta\u0107 z&nbsp;innych metod zabezpieczenia, je\u015bli obawiasz si\u0119, \u017ce&nbsp;kto\u015b mo\u017ce w&nbsp;ten spos\u00f3b pr\u00f3bowa\u0107 zgadn\u0105\u0107 wz\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Biometria_%E2%80%93_odcisk_palca_i_rozpoznawanie_twarzy\"><\/span>Biometria \u2013&nbsp;odcisk palca i&nbsp;rozpoznawanie twarzy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowych smartfon\u00f3w oferuje wygodne zabezpieczenia biometryczne: <strong>czytnik linii papilarnych<\/strong> lub&nbsp;<strong>skaner twarzy<\/strong>. To fantastyczne technologie, kt\u00f3re bardzo u\u0142atwiaj\u0105 \u017cycie \u2013&nbsp;wystarczy przy\u0142o\u017cy\u0107 palec do&nbsp;sensora lub&nbsp;spojrze\u0107 na&nbsp;ekran, a&nbsp;telefon momentalnie si\u0119 odblokowuje. Warto z&nbsp;nich korzysta\u0107, bo&nbsp;\u0142\u0105cz\u0105 bezpiecze\u0144stwo z&nbsp;wygod\u0105. Trzeba jednak&nbsp;pami\u0119ta\u0107, \u017ce&nbsp;biometria zawsze dzia\u0142a w&nbsp;parze z&nbsp;tradycyjnym has\u0142em\/PIN-em. Dlaczego? Poniewa\u017c&nbsp;od czasu do&nbsp;czasu telefon i&nbsp;tak poprosi o&nbsp;kod (np. po&nbsp;ponownym uruchomieniu urz\u0105dzenia, dla&nbsp;potwierdzenia to\u017csamo\u015bci co jaki\u015b czas, lub&nbsp;gdy warunki do&nbsp;odczytu biometrii s\u0105 s\u0142abe). Dlatego&nbsp;nie unikniemy ustawienia mocnego kodu nawet je\u015bli planujemy odblokowywa\u0107 telefon g\u0142\u00f3wnie odciskiem palca.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy&nbsp;odcisk palca mo\u017ce zosta\u0107 podrobiony? W&nbsp;warunkach domowych raczej nie \u2013&nbsp;musieliby\u015bmy zostawi\u0107 gdzie\u015b idealny odcisk, a&nbsp;kto\u015b musia\u0142by go <strong>spreparowa\u0107 w&nbsp;laboratorium<\/strong>. To ma\u0142o prawdopodobny scenariusz dla&nbsp;przeci\u0119tnego u\u017cytkownika. Skan twarzy? Nowoczesne systemy, takie jak Face ID w&nbsp;nowszych iPhone\u2019ach, s\u0105 bardzo trudne do&nbsp;oszukania (dzia\u0142aj\u0105 w&nbsp;tr\u00f3jwymiarze, rozpoznaj\u0105 prawdziw\u0105 twarz, nie nabieraj\u0105 si\u0119 na&nbsp;zdj\u0119cie). Ta\u0144sze telefony z&nbsp;Androidem czasem maj\u0105 prostsze skanery twarzy 2D, kt\u00f3re mo\u017cna oszuka\u0107 fotografi\u0105 \u2013&nbsp;lepiej wtedy polega\u0107 na&nbsp;odcisku palca albo&nbsp;klasycznym PIN-ie. Generalnie jednak&nbsp;biometryka stosowana rozs\u0105dnie zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo. Pami\u0119taj tylko, \u017ce&nbsp;je\u015bli u\u017cywasz odcisku palca, to <strong>zarejestruj wi\u0119cej ni\u017c jeden palec<\/strong> (np. wskazuj\u0105cy i&nbsp;kciuk) \u2013&nbsp;na&nbsp;wypadek, gdyby kt\u00f3ry\u015b by\u0142 skaleczony lub&nbsp;brudny i&nbsp;nie \u0142apa\u0142, zawsze masz alternatyw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3rzy martwi\u0105 si\u0119, co je\u015bli kto\u015b <strong>przy\u0142o\u017cy Ci palec<\/strong> do&nbsp;czytnika na&nbsp;si\u0142\u0119 (np. z\u0142odziej albo&nbsp;\u017cartuj\u0105cy kolega, gdy \u015bpisz). Owszem, teoretycznie to mo\u017cliwe, dlatego&nbsp;superwa\u017cnych rzeczy (np. autoryzacji transakcji bankowej) lepiej nie opiera\u0107 wy\u0142\u0105cznie na&nbsp;biometrii, tylko dodatkowo na&nbsp;kodzie. Jednak&nbsp;do&nbsp;codziennego odblokowania telefonu odcisk czy&nbsp;twarz s\u0105 jak najbardziej w&nbsp;porz\u0105dku. Pami\u0119taj: <strong>lepszy jakikolwiek blokowany ekran ni\u017c \u017caden<\/strong>. Nawet je\u015bli wybierzesz tylko podstawowy 4-cyfrowy PIN, to i&nbsp;tak dajesz sobie szans\u0119 na&nbsp;reakcj\u0119 (np. zdalne wymazanie telefonu, o&nbsp;czym p\u00f3\u017aniej), zanim kto\u015b ten PIN z\u0142amie. Telefon bez \u017cadnej blokady to prezent dla&nbsp;znalazcy lub&nbsp;z\u0142odzieja \u2013&nbsp;natychmiastowy dost\u0119p do&nbsp;wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ustaw_automatyczna_blokade_i_inne_opcje\"><\/span>Ustaw automatyczn\u0105 blokad\u0119 i&nbsp;inne opcje<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Skonfigurowanie has\u0142a to jedno, ale&nbsp;r\u00f3wnie wa\u017cne jest ustawienie <strong>automatycznej blokady ekranu po&nbsp;kr\u00f3tkim czasie nieaktywno\u015bci<\/strong>. Je\u015bli Tw\u00f3j smartfon wygasza ekran, ale&nbsp;pozostaje odblokowany przez&nbsp;kilka minut, to w&nbsp;tym okienku kto\u015b mo\u017ce go \u201eprzej\u0105\u0107\u201d. Zaleca si\u0119, by czas automatycznego blokowania by\u0142 mo\u017cliwie kr\u00f3tki \u2013&nbsp;np.&nbsp;30 sekund lub&nbsp;1 minuta. Owszem, cz\u0119ste wpisywanie kodu bywa irytuj\u0105ce, ale&nbsp;bezpiecze\u0144stwo ro\u015bnie. Alternatywnie mo\u017cna skorzysta\u0107 z&nbsp;funkcji \u201csmart lock\u201d, oferowanej przez&nbsp;Androida \u2013&nbsp;pozwala ona utrzyma\u0107 odblokowany telefon w&nbsp;zaufanych okoliczno\u015bciach (np. gdy masz go przy&nbsp;sobie, gdy jeste\u015b w&nbsp;domu lub&nbsp;gdy jest po\u0142\u0105czony z&nbsp;zegarkiem Bluetooth). To wygodne, ale&nbsp;pami\u0119taj, \u017ce&nbsp;takie funkcje <strong>te\u017c maj\u0105 swoje ryzyko<\/strong> \u2013&nbsp;np.&nbsp;\u201czaufane miejsce\u201d nie odr\u00f3\u017cnia Ciebie od obcej osoby znajduj\u0105cej si\u0119 w&nbsp;tym samym miejscu, wi\u0119c&nbsp;je\u015bli kto\u015b ukradnie Ci telefon w&nbsp;domu lub&nbsp;biurze, mo\u017ce skorzysta\u0107 z&nbsp;braku blokady. Dlatego&nbsp;ostro\u017cnie dobieraj wyj\u0105tki.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c: <strong>silna blokada ekranu to absolutna podstawa<\/strong>. Bez niej wszystkie kolejne kroki mog\u0105 na&nbsp;nic si\u0119 nie zda\u0107, bo&nbsp;atakuj\u0105cy i&nbsp;tak b\u0119dzie mia\u0142 otwart\u0105 furtk\u0119 do&nbsp;telefonu. Potraktuj ekran blokady jak pierwszy mur obronny, kt\u00f3ry chroni Tw\u00f3j cyfrowy \u015bwiat. Gdy jest mocny, przypadkowa osoba nie dostanie si\u0119 do&nbsp;\u015brodka przy&nbsp;pierwszej lepszej okazji, a&nbsp;Ty zyskasz czas i&nbsp;opcje dzia\u0142ania nawet w&nbsp;razie zgubienia urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nie_lekcewaz_aktualizacji_%E2%80%93_niepozorna_tarcza_ktora_chroni_Twoj_telefon\"><\/span>Nie lekcewa\u017c aktualizacji \u2013&nbsp;niepozorna tarcza, kt\u00f3ra chroni Tw\u00f3j telefon<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnym filarem bezpiecze\u0144stwa smartfona s\u0105 <strong>aktualizacje oprogramowania<\/strong>. Wielu u\u017cytkownik\u00f3w je ignoruje lub&nbsp;odk\u0142ada \u2013&nbsp;bo&nbsp;okienko z&nbsp;powiadomieniem wyskakuje w&nbsp;najmniej odpowiednim momencie, bo&nbsp;brakuje czasu, bo&nbsp;\u201cprzecie\u017c telefon dzia\u0142a dobrze, po&nbsp;co to zmienia\u0107\u201d. To zrozumia\u0142e odczucia, ale&nbsp;warto zmieni\u0107 podej\u015bcie: aktualizacje systemu i&nbsp;aplikacji to <strong>niepozorna tarcza<\/strong> chroni\u0105ca nasz telefon przed najnowszymi zagro\u017ceniami. Cz\u0119sto zawieraj\u0105 one \u0142atki krytycznych b\u0142\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Innymi s\u0142owy, producent znalaz\u0142 jak\u0105\u015b luk\u0119, przez&nbsp;kt\u00f3r\u0105 haker m\u00f3g\u0142by si\u0119 w\u0142ama\u0107 \u2013&nbsp;i&nbsp;za\u0142ata\u0142 j\u0105 w&nbsp;aktualizacji. Je\u015bli jej nie zainstalujesz, Tw\u00f3j telefon pozostaje dziurawy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Latki_bezpieczenstwa_%E2%80%93_cichy_bohater\"><\/span>\u0141atki bezpiecze\u0144stwa \u2013&nbsp;cichy bohater<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy smartfon ma system operacyjny (Android, iOS itd.), kt\u00f3ry jest ogromnym, skomplikowanym kawa\u0142kiem oprogramowania. W&nbsp;tak z\u0142o\u017conym systemie co jaki\u015b czas odkrywane s\u0105 podatno\u015bci \u2013&nbsp;to nieuniknione. Wa\u017cne jest, <strong>jak szybko zostan\u0105 za\u0142atane<\/strong>. Producenci tacy jak Google (Android) czy&nbsp;Apple (iOS) regularnie wydaj\u0105 aktualizacje bezpiecze\u0144stwa. Apple zazwyczaj wypuszcza now\u0105 wersj\u0119 iOS dla&nbsp;wszystkich obs\u0142ugiwanych iPhone\u2019\u00f3w jednocze\u015bnie \u2013&nbsp;wi\u0119c&nbsp;je\u015bli masz iPhone\u2019a, dostajesz powiadomienie i&nbsp;w\u0142a\u015bciwie nie masz wym\u00f3wki, by zwleka\u0107. W&nbsp;\u015bwiecie Androida sytuacja bywa bardziej skomplikowana, bo&nbsp;wiele zale\u017cy od producenta telefonu (Samsung, Xiaomi, Motorola itd.). Google wydaje co miesi\u0105c tzw. <strong>paczki bezpiecze\u0144stwa<\/strong>, ale&nbsp;to od producenta zale\u017cy, czy&nbsp;dostarczy je na&nbsp;Tw\u00f3j model i&nbsp;jak szybko. Niestety, <strong>wiele ta\u0144szych i&nbsp;starszych urz\u0105dze\u0144<\/strong> przestaje dostawa\u0107 aktualizacje ju\u017c po&nbsp;1-2 latach. Efekt? Sporo ludzi u\u017cywa telefon\u00f3w z&nbsp;dziurami, o&nbsp;kt\u00f3rych istnieniu wiadomo i&nbsp;kt\u00f3re nie zostan\u0105 naprawione.<\/p>\n\n\n\n<p>Firma Bitdefender w&nbsp;2022 roku alarmowa\u0142a, \u017ce&nbsp;oko\u0142o <strong>35% aktywnie u\u017cywanych urz\u0105dze\u0144 z&nbsp;Androidem na&nbsp;\u015bwiecie nie ma dost\u0119pu nawet do&nbsp;najbardziej krytycznych poprawek bezpiecze\u0144stwa<\/strong>. Chodzi o&nbsp;telefony dzia\u0142aj\u0105ce na&nbsp;przestarza\u0142ym systemie (Android 9 lub&nbsp;starszym), dla&nbsp;kt\u00f3rych \u0142atek ju\u017c nie wydaje si\u0119\u200b. W&nbsp;Polsce sytuacja by\u0142a minimalnie lepsza, ale&nbsp;wci\u0105\u017c oko\u0142o co pi\u0105ty smartfon by\u0142 wtedy uznawany za&nbsp;porzucony pod&nbsp;wzgl\u0119dem aktualizacji\u200b. To ogromna liczba urz\u0105dze\u0144 potencjalnie podatnych na&nbsp;ataki znanymi metodami! Je\u015bli Tw\u00f3j nowy telefon jest aktualnym modelem, zapewne ma wsparcie producenta na&nbsp;najbli\u017csze lata \u2013&nbsp;korzystaj z&nbsp;tego i&nbsp;instaluj uaktualnienia, gdy tylko si\u0119 pojawi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9CAle_przeciez_to_tylko_drobna_zmiana%E2%80%A6%E2%80%9D\"><\/span>\u201cAle przecie\u017c to tylko drobna zmiana\u2026\u201d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto lekcewa\u017cymy aktualizacje, my\u015bl\u0105c, \u017ce&nbsp;to jakie\u015b nieistotne poprawki lub&nbsp;wr\u0119cz obawiamy si\u0119, \u017ce&nbsp;\u201ctelefon po&nbsp;aktualizacji b\u0119dzie gorzej dzia\u0142a\u0142\u201d. Owszem, czasem bywa\u0142o g\u0142o\u015bno o&nbsp;problemach po&nbsp;wadliwej aktualizacji, ale&nbsp;to wyj\u0105tki. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 uaktualnie\u0144 przechodzi bezbole\u015bnie i&nbsp;<strong>nie spowalnia<\/strong> urz\u0105dzenia (zw\u0142aszcza te ma\u0142e, typowo bezpiecze\u0144stwa). Natomiast&nbsp;korzy\u015bci s\u0105 niewidoczne go\u0142ym okiem, ale&nbsp;realne: za\u0142atane luki przestaj\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie. Przyk\u0142ady? W&nbsp;2019 roku g\u0142o\u015bno by\u0142o o&nbsp;ataku na&nbsp;aplikacj\u0119 WhatsApp, kt\u00f3ry pozwala\u0142 zainstalowa\u0107 spyware w&nbsp;telefonie po&nbsp;prostu poprzez\u2026 zadzwonienie do&nbsp;nas na&nbsp;WhatsApp! Ofiara nie musia\u0142a nic odbiera\u0107 ani&nbsp;klika\u0107 \u2013&nbsp;wystarczy\u0142o, \u017ce&nbsp;mia\u0142a star\u0105 wersj\u0119 aplikacji, a&nbsp;odpowiednio spreparowane po\u0142\u0105czenie wykorzysta\u0142o luk\u0119 i&nbsp;infekowa\u0142o urz\u0105dzenie. WhatsApp wyda\u0142 aktualizacj\u0119, kt\u00f3ra ten b\u0142\u0105d naprawi\u0142a \u2013&nbsp;ale&nbsp;osoby, kt\u00f3re jej nie zainstalowa\u0142y, pozostawa\u0142y nara\u017cone. Podobnie rok 2021 przyni\u00f3s\u0142 wykrycie gro\u017anych luk \u201cFORCEDENTRY\u201d w&nbsp;iMessage na&nbsp;iPhone\u2019ach, kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142y zdalne przej\u0119cie telefonu poprzez wys\u0142anie specjalnie przygotowanej wiadomo\u015bci. Apple za\u0142ata\u0142o b\u0142\u0105d szybko, ale&nbsp;kto\u015b, kto zignorowa\u0142 update, m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 praktycznie niewykrywalnego ataku.<\/p>\n\n\n\n<p>Takie historie mo\u017cna mno\u017cy\u0107. <strong>Stagefright<\/strong> \u2013&nbsp;pami\u0119tna luka w&nbsp;Androidzie z&nbsp;2015 roku, kt\u00f3ra pozwala\u0142a zainfekowa\u0107 telefon wysy\u0142aj\u0105c zwyk\u0142ego MMS-a. <strong>BlueBorne<\/strong> \u2013&nbsp;zestaw luk odkryty w&nbsp;2017, umo\u017cliwiaj\u0105cych przej\u0119cie kontroli nad&nbsp;urz\u0105dzeniem przez&nbsp;Bluetooth (o tym wi\u0119cej w&nbsp;sekcji o&nbsp;Bluetooth). Wszystkie te strachy \u0142\u0105czy jedno: <strong>ratunkiem by\u0142y aktualizacje<\/strong>. Je\u015bli urz\u0105dzenie otrzyma\u0142o \u0142atk\u0119 na&nbsp;czas, zagro\u017cenie mija\u0142o. Je\u015bli nie \u2013&nbsp;stawa\u0142o si\u0119 \u0142atwym celem. Dlatego&nbsp;nigdy nie m\u00f3w \u201cto tylko nic nie znacz\u0105cy update\u201d. By\u0107 mo\u017ce w&nbsp;opisie zmiany nie wchodz\u0105 w&nbsp;szczeg\u00f3\u0142y (cz\u0119sto pisz\u0105 og\u00f3lnie \u201culepszenia wydajno\u015bci i&nbsp;bezpiecze\u0144stwa\u201d), ale&nbsp;w\u0142a\u015bnie w&nbsp;tych drobnych zmianach mog\u0105 kry\u0107 si\u0119 krytyczne poprawki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Aktualizuj_nie_tylko_system_ale_i_aplikacje\"><\/span>Aktualizuj nie tylko system, ale&nbsp;i&nbsp;aplikacje<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Bezpiecze\u0144stwo smartfona to nie tylko sam system operacyjny. <strong>Aplikacje<\/strong>, kt\u00f3rych u\u017cywasz, te\u017c mog\u0105 zawiera\u0107 luki. Dobrym nawykiem jest regularne aktualizowanie aplikacji ze sklepu (Google Play lub&nbsp;App Store). Najlepiej w\u0142\u0105czy\u0107 automatyczne aktualizacje aplikacji \u2013&nbsp;wtedy nowe wersje instaluj\u0105 si\u0119 w&nbsp;tle, gdy telefon jest pod\u0142\u0105czony do&nbsp;Wi-Fi i&nbsp;\u0142adowania (zazwyczaj domy\u015blne ustawienie). Wiele gro\u017anych atak\u00f3w odbywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie poprzez podatno\u015bci w&nbsp;aplikacjach \u2013&nbsp;przegl\u0105darce internetowej, odtwarzaczu multimedi\u00f3w, kliencie poczty itp. Tw\u00f3rcy tych program\u00f3w zazwyczaj szybko reaguj\u0105, wypuszczaj\u0105c now\u0105 wersj\u0119. Je\u015bli b\u0119dziesz zwleka\u0107 z&nbsp;jej instalacj\u0105, okienko ryzyka si\u0119 wyd\u0142u\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto te\u017c od czasu do&nbsp;czasu <strong>sprawdzi\u0107 list\u0119 zainstalowanych aplikacji<\/strong> i&nbsp;usun\u0105\u0107 te, z&nbsp;kt\u00f3rych ju\u017c nie korzystasz. Po&nbsp;co Ci stara aplikacja, kt\u00f3rej nie otwiera\u0142e\u015b od roku? Je\u015bli ma jak\u0105\u015b luk\u0119, a&nbsp;Ty jej nie zaktualizujesz bo&nbsp;nawet o&nbsp;niej nie pami\u0119tasz, stanie si\u0119 zb\u0119dnym s\u0142abym punktem. Utrzymuj porz\u0105dek \u2013&nbsp;mniej aplikacji to mniej potencjalnych dr\u00f3g ataku i&nbsp;mniej rzeczy do&nbsp;aktualizowania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Uwazaj_na_modyfikacje_systemu\"><\/span>Uwa\u017caj na&nbsp;modyfikacje systemu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Skoro mowa o&nbsp;aktualizacjach, warto wspomnie\u0107, \u017ce&nbsp;niekt\u00f3re dzia\u0142ania u\u017cytkownika mog\u0105 t\u0119 kwesti\u0119 skomplikowa\u0107. Przyk\u0142adowo <strong>rootowanie Androida<\/strong> czy&nbsp;<strong>jailbreak iPhone\u2019a<\/strong> \u2013&nbsp;czyli&nbsp;odblokowanie pe\u0142nych uprawnie\u0144 administratora w&nbsp;telefonie \u2013&nbsp;mo\u017ce uniemo\u017cliwi\u0107 dalsze otrzymywanie oficjalnych aktualizacji. Cz\u0119sto tacy zaawansowani u\u017cytkownicy instaluj\u0105 w\u0142asne modyfikowane wersje systemu, co jednak&nbsp;wi\u0105\u017ce si\u0119 z&nbsp;samodzielnym dbaniem o&nbsp;\u0142atki bezpiecze\u0144stwa. Je\u015bli nie jeste\u015b bardzo \u015bwiadomy i&nbsp;gotowy przej\u0105\u0107 na&nbsp;siebie tej odpowiedzialno\u015bci, lepiej pozosta\u0144 przy&nbsp;standardowym, niezmodyfikowanym systemie i&nbsp;oficjalnych update\u2019ach. Producent Twojego telefonu zazwyczaj wie, co robi, wydaj\u0105c kolejn\u0105 wersj\u0119 oprogramowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c \u2013&nbsp;<strong>aktualizacje to tarcza, kt\u00f3rej nie wida\u0107, ale&nbsp;kt\u00f3ra realnie chroni Tw\u00f3j smartfon<\/strong>. Staraj si\u0119 instalowa\u0107 je na&nbsp;bie\u017c\u0105co, a&nbsp;je\u015bli Tw\u00f3j model przestanie by\u0107 wspierany i&nbsp;utknie na&nbsp;starym systemie, miej \u015bwiadomo\u015b\u0107 zwi\u0119kszonego ryzyka. By\u0107 mo\u017ce po&nbsp;kilku latach warto rozwa\u017cy\u0107 wymian\u0119 urz\u0105dzenia na&nbsp;takie, kt\u00f3re otrzymuje \u015bwie\u017ce poprawki \u2013&nbsp;nie tylko dla&nbsp;nowych funkcji, ale&nbsp;w\u0142a\u015bnie dla&nbsp;bezpiecze\u0144stwa. P\u00f3ki co, z&nbsp;nowym telefonem b\u0105d\u017a&nbsp;na bie\u017c\u0105co z&nbsp;powiadomieniami i&nbsp;nie zamiataj ich pod&nbsp;dywan. To naprawd\u0119 wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tylko_z_pewnego_zrodla_skad_pobierac_aplikacje_i_jak_sprawdzac_ich_wiarygodnosc\"><\/span><strong>Tylko z&nbsp;pewnego \u017ar\u00f3d\u0142a: sk\u0105d pobiera\u0107 aplikacje i&nbsp;jak sprawdza\u0107 ich wiarygodno\u015b\u0107<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Smartfon sam w&nbsp;sobie jest jak puste mieszkanie \u2013&nbsp;o&nbsp;bezpiecze\u0144stwie w&nbsp;du\u017cej mierze decyduje to, co do&nbsp;niego <strong>wniesiemy<\/strong>. A&nbsp;wnosimy przede wszystkim aplikacje. Kiedy telefon jest nowy, zazwyczaj pierwsze co robimy, to instalacja ulubionych program\u00f3w: komunikator\u00f3w, aplikacji spo\u0142eczno\u015bciowych, bankowych, gier, narz\u0119dzi do&nbsp;pracy, edytor\u00f3w zdj\u0119\u0107 itd. W&nbsp;tym momencie trzeba zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107. <strong>Sk\u0105d pobierasz aplikacje? Jak oceniasz, czy&nbsp;s\u0105 bezpieczne?<\/strong> To pytania, kt\u00f3re warto sobie zada\u0107 za&nbsp;ka\u017cdym razem, zanim zainstalujesz co\u015b na&nbsp;swoim urz\u0105dzeniu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Oficjalny_sklep_to_podstawa\"><\/span><strong>Oficjalny sklep to podstawa<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Zasadniczo, <strong>trzymaj si\u0119 oficjalnych \u017ar\u00f3de\u0142<\/strong> aplikacji. Dla&nbsp;Androida b\u0119dzie to Google Play Store, ewentualnie sklep producenta (np. Galaxy Store dla&nbsp;Samsung\u00f3w, cho\u0107&nbsp;on g\u0142\u00f3wnie przekierowuje do&nbsp;Google Play) lub&nbsp;sprawdzone alternatywne platformy jak Amazon Appstore. Dla&nbsp;iPhone\u2019\u00f3w sprawa jest prostsza \u2013&nbsp;masz App Store i&nbsp;w\u0142a\u015bciwie brak innych legalnych \u017ar\u00f3de\u0142 (Apple bardzo pilnuje, by aplikacje instalowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie ze swojego sklepu, chyba \u017ce&nbsp;telefon jest po&nbsp;jailbreaku, czego pocz\u0105tkuj\u0105cym nie polecamy). Dlaczego to takie wa\u017cne? Poniewa\u017c&nbsp;<strong>oficjalne sklepy maj\u0105 mechanizmy kontrolne<\/strong>. Google i&nbsp;Apple sprawdzaj\u0105 aplikacje przed dopuszczeniem ich do&nbsp;sklepu (pod k\u0105tem z\u0142o\u015bliwego dzia\u0142ania, narusze\u0144 polityki itp.), a&nbsp;tak\u017ce monitoruj\u0105 je na&nbsp;bie\u017c\u0105co. Google Play ma wbudowany system <strong>Play Protect<\/strong>, kt\u00f3ry skanuje zar\u00f3wno aplikacje w&nbsp;sklepie, jak i&nbsp;te zainstalowane na&nbsp;urz\u0105dzeniu, pod&nbsp;k\u0105tem znanych zagro\u017ce\u0144. To nie znaczy, \u017ce&nbsp;w&nbsp;Google Play nigdy nie by\u0142o \u017cadnej z\u0142o\u015bliwej aplikacji \u2013&nbsp;zdarza\u0142y si\u0119 przypadki, \u017ce&nbsp;malware prze\u015blizgn\u0105\u0142 si\u0119 przez&nbsp;te zabezpieczenia \u2013&nbsp;ale&nbsp;jednak jest to du\u017co rzadsze ni\u017c w&nbsp;przypadku instalowania aplikacji z&nbsp;przypadkowych \u017ar\u00f3de\u0142 w&nbsp;internecie.<\/p>\n\n\n\n<p>Na&nbsp;Androidzie istnieje opcja <strong>\u201einstalacja z&nbsp;nieznanych \u017ar\u00f3de\u0142\u201d<\/strong> (sideloading), kt\u00f3ra pozwala r\u0119cznie zainstalowa\u0107 plik APK pobrany np.&nbsp;z&nbsp;przegl\u0105darki. Domy\u015blnie jest wy\u0142\u0105czona i&nbsp;s\u0142usznie \u2013&nbsp;w\u0142\u0105czaj j\u0105 tylko wtedy, gdy naprawd\u0119 wiesz, co robisz i&nbsp;ufasz danej aplikacji, a&nbsp;nie ma jej w&nbsp;sklepie. Przyk\u0142adowo, mo\u017ce jeste\u015b beta-testerem jakiego\u015b programu albo&nbsp;pobierasz aplikacj\u0119 firmow\u0105 ze strony pracodawcy. W&nbsp;takich sytuacjach jest to zrozumia\u0142e. Ale&nbsp;<strong>instalowanie p\u0142atnej gry \u201eza darmo\u201d z&nbsp;podejrzanego forum czy&nbsp;pirackiej wersji aplikacji<\/strong> to proszenie si\u0119 o&nbsp;k\u0142opoty. Bardzo cz\u0119sto takie \u201edarmowe\u201d okazje s\u0105 okraszone niechcianym bonusem \u2013&nbsp;z\u0142o\u015bliwym kodem, kt\u00f3ry do\u0142\u0105cza si\u0119 do&nbsp;aplikacji. Mo\u017ce to by\u0107 wirus infekuj\u0105cy telefon, mo\u017ce by\u0107 trojan wykradaj\u0105cy dane albo&nbsp;malware wy\u015bwietlaj\u0105cy natr\u0119tne reklamy i&nbsp;zapisuj\u0105cy Ci\u0119 na&nbsp;p\u0142atne us\u0142ugi SMS bez wiedzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzymajmy si\u0119 wi\u0119c&nbsp;zasady: <strong>je\u015bli tylko to mo\u017cliwe, korzystamy z&nbsp;oficjalnego sklepu<\/strong>. To redukuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 ryzyka. Co jednak, je\u015bli nawet w&nbsp;sklepie trafimy na&nbsp;aplikacj\u0119, kt\u00f3ra oka\u017ce si\u0119 z\u0142o\u015bliwa? Zdarza si\u0119 \u2013&nbsp;cho\u0107&nbsp;rzadko \u2013&nbsp;\u017ce&nbsp;jaka\u015b niepozorna latarka, edytor zdj\u0119\u0107 czy&nbsp;gra przejdzie weryfikacj\u0119 sklepu, a&nbsp;potem okazuje si\u0119, \u017ce&nbsp;wykrada dane lub&nbsp;co\u015b kombinuje. Warto zatem&nbsp;<strong>samemu oceni\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 aplikacji<\/strong> przed instalacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_rozpoznac_ze_aplikacja_jest_wiarygodna\"><\/span><strong>Jak rozpozna\u0107, \u017ce&nbsp;aplikacja jest wiarygodna?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Oto kilka praktycznych wskaz\u00f3wek, <strong>na&nbsp;co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w&nbsp;sklepie z&nbsp;aplikacjami<\/strong> zanim klikniesz \u201eInstaluj\u201d:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Liczba pobra\u0144 i&nbsp;ocena<\/strong>. Sprawd\u017a, ile os\u00f3b pobra\u0142o dan\u0105 aplikacj\u0119 i&nbsp;jak j\u0105 oceniaj\u0105. Je\u015bli aplikacja ma miliony pobra\u0144 i&nbsp;\u015bredni\u0105 ocen blisk\u0105 5 gwiazdek, to sygna\u0142, \u017ce&nbsp;raczej jest godna zaufania (cho\u0107 nie gwarancja \u2013&nbsp;czasem nawet popularne apki mog\u0105 mie\u0107 ukryte problemy, ale&nbsp;generalnie im wi\u0119ksza spo\u0142eczno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w, tym trudniej utrzyma\u0107 w&nbsp;tajemnicy, \u017ce&nbsp;co\u015b jest nie tak). Z&nbsp;kolei aplikacja z&nbsp;kilkuset pobraniami i&nbsp;brakiem recenzji lub&nbsp;z&nbsp;recenzjami jednolinijkowymi typu \u201eGreat app\u201d od \u015bwie\u017co utworzonych kont \u2013&nbsp;to powinno wzbudzi\u0107 czujno\u015b\u0107. Nie znaczy, \u017ce&nbsp;od razu jest z\u0142a (ka\u017cda aplikacja kiedy\u015b zaczyna\u0142a i&nbsp;mia\u0142a \u201e0 pobra\u0144\u201d), ale&nbsp;od ma\u0142o znanych program\u00f3w wymagajmy nieco wi\u0119cej weryfikacji.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nazwa dewelopera i&nbsp;jego inne aplikacje<\/strong>. Pod&nbsp;nazw\u0105 aplikacji w&nbsp;sklepie jest zwykle podany autor (deweloper). Kliknij w&nbsp;niego. Zobacz, jakie inne aplikacje oferuje i&nbsp;czy wygl\u0105da to wiarygodnie. Je\u015bli np.&nbsp;aplikacja pod&nbsp;tytu\u0142em \u201eWhatsApp Update\u201d ma jako dewelopera kogo\u015b o&nbsp;dziwnej nazwie i&nbsp;\u017cadnych innych aplikacji, to <strong>alarm<\/strong> \u2013&nbsp;na&nbsp;pewno nie jest to prawdziwy WhatsApp (kt\u00f3rego wydawc\u0105 jest WhatsApp LLC\/Meta). Bywa\u0142y takie przypadki w&nbsp;Google Play, \u017ce&nbsp;udawane aplikacje podszywaj\u0105ce si\u0119 pod&nbsp;popularne programy nabiera\u0142y tysi\u0105ce ludzi. Jeden z&nbsp;g\u0142o\u015bniejszych incydent\u00f3w to fa\u0142szywa aplikacja \u201eUpdate WhatsApp Messenger\u201d \u2013&nbsp;nazwa prawie identyczna jak orygina\u0142, ikonka ta sama, tylko \u017ce&nbsp;wydawc\u0105 nie by\u0142 WhatsApp LLC. Ponad milion os\u00f3b da\u0142o si\u0119 nabra\u0107, zanim Google usun\u0119\u0142o t\u0119 podr\u00f3bk\u0119. Dlatego&nbsp;zawsze patrz na&nbsp;wydawc\u0119. Je\u015bli instalujesz bankow\u0105 aplikacj\u0119 mBanku czy&nbsp;PKO \u2013&nbsp;upewnij si\u0119, \u017ce&nbsp;wydawc\u0105 jest oficjalny bank, a&nbsp;nie np.&nbsp;kto\u015b o&nbsp;nazwie \u201eMBank Inc.\u201d (drobna r\u00f3\u017cnica w&nbsp;pisowni mo\u017ce zdradza\u0107 oszusta).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Opis i&nbsp;j\u0119zyk<\/strong>. Przeczytaj opis aplikacji i&nbsp;zobacz, jak jest napisany. Powa\u017cni tw\u00f3rcy przyk\u0142adaj\u0105 wag\u0119 do&nbsp;opis\u00f3w \u2013&nbsp;znajdziesz tam informacje o&nbsp;funkcjach, cz\u0119sto link do&nbsp;polityki prywatno\u015bci, stron\u0119 pomocy technicznej. Je\u015bli opis jest bardzo kr\u00f3tki, chaotyczny, z&nbsp;b\u0142\u0119dami j\u0119zykowymi albo&nbsp;wygl\u0105da jak automatyczne t\u0142umaczenie z&nbsp;obcego j\u0119zyka \u2013&nbsp;uwa\u017caj. Mo\u017ce to \u015bwiadczy\u0107, \u017ce&nbsp;autor si\u0119 nie przy\u0142o\u017cy\u0142, bo&nbsp;zale\u017cy mu tylko na&nbsp;szybkim rozprzestrzenieniu apki. Zwr\u00f3\u0107 te\u017c uwag\u0119 na&nbsp;<strong>uprawnienia, o&nbsp;kt\u00f3re prosi aplikacja<\/strong> (czasem w&nbsp;sklepie jest sekcja pokazuj\u0105ca uprawnienia, albo&nbsp;po&nbsp;instalacji system zapyta o&nbsp;nie). Je\u017celi&nbsp;prosta gra \u017c\u0105da dost\u0119pu do&nbsp;SMS-\u00f3w i&nbsp;listy kontakt\u00f3w \u2013&nbsp;co\u015b tu \u015bmierdzi. Albo&nbsp;latarka chce Twojej lokalizacji i&nbsp;aparatu? Pytaj \u201edlaczego?\u201d. By\u0107 mo\u017ce \u017c\u0105dane uprawnienia s\u0105 uzasadnione (np. komunikator potrzebuje dost\u0119pu do&nbsp;kontakt\u00f3w, by je synchronizowa\u0107). Ale&nbsp;cz\u0119sto z\u0142o\u015bliwe aplikacje prosz\u0105 o&nbsp;du\u017co wi\u0119cej, ni\u017c potrzebuj\u0105 do&nbsp;dzia\u0142ania.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Recenzje u\u017cytkownik\u00f3w<\/strong>. Przewi\u0144 do&nbsp;sekcji opinii. Cz\u0119sto inni u\u017cytkownicy zostawiaj\u0105 cenne informacje. Je\u015bli wiele os\u00f3b pisze, \u017ce&nbsp;po instalacji dzieje si\u0119 co\u015b podejrzanego (np. wyskakuj\u0105ce reklamy nawet gdy aplikacja jest wy\u0142\u0105czona, szybkie roz\u0142adowywanie baterii, dziwne SMS-y wychodz\u0105ce z&nbsp;telefonu), to znak, \u017ce&nbsp;z&nbsp;aplikacj\u0105 jest problem i&nbsp;lepiej trzyma\u0107 si\u0119 z&nbsp;daleka. Oczywi\u015bcie pojedyncze negatywne opinie mog\u0105 by\u0107 kwesti\u0105 urz\u0105dzenia lub&nbsp;frustracji (np. \u201enie dzia\u0142a na&nbsp;moim telefonie\u201d), ale&nbsp;je\u015bli przewija si\u0119 w&nbsp;nich motyw <strong>malware<\/strong> lub&nbsp;oszustwa \u2013&nbsp;odpu\u015b\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dodatkowa weryfikacja w&nbsp;internecie<\/strong>. Je\u015bli nadal masz w\u0105tpliwo\u015bci, mo\u017cesz szybko poszuka\u0107 informacji o&nbsp;aplikacji w&nbsp;sieci. Wpisz jej nazw\u0119 + \u201emalware\u201d albo&nbsp;\u201escam\u201d w&nbsp;Google. Czasem pojawiaj\u0105 si\u0119 ostrze\u017cenia na&nbsp;portalach technologicznych, forach czy&nbsp;stronie producenta antywirusa, \u017ce&nbsp;dana aplikacja jest niebezpieczna. Oczywi\u015bcie, brak wynik\u00f3w nie gwarantuje, \u017ce&nbsp;jest okej, bo&nbsp;mo\u017ce by\u0107 nowa i&nbsp;jeszcze nie opisana, ale&nbsp;je\u015bli co\u015b si\u0119 znajdzie, to mo\u017cesz sobie oszcz\u0119dzi\u0107 k\u0142opotu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Trzymaj\u0105c si\u0119 powy\u017cszych zasad, drastycznie zmniejszasz ryzyko, \u017ce&nbsp;zainstalujesz co\u015b z\u0142o\u015bliwego. Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 popularnych aplikacji w&nbsp;Google Play czy&nbsp;App Store jest bezpieczna. Problemy zaczynaj\u0105 si\u0119, gdy szukamy czego\u015b <strong>nietypowego, okazjonalnego albo&nbsp;\u201ecudownego\u201d<\/strong>. W&nbsp;sieci kr\u0105\u017cy mn\u00f3stwo obietnic typu \u201eaplikacja, kt\u00f3ra doda Ci 1000 followers\u00f3w za&nbsp;darmo\u201d albo&nbsp;\u201eskaner, kt\u00f3ry zobaczy przez&nbsp;\u015bcian\u0119 przy&nbsp;u\u017cyciu kamery telefonu\u201d. Kusz\u0105ce? Mo\u017ce. Realistyczne? Raczej nie. Pami\u0119taj, \u017ce&nbsp;<strong>je\u015bli co\u015b brzmi zbyt pi\u0119knie, by by\u0142o prawdziwe, to prawdopodobnie nie jest prawdziwe<\/strong>. Oszu\u015bci \u017ceruj\u0105 na&nbsp;naszej ciekawo\u015bci i&nbsp;chciwo\u015bci. Na&nbsp;przyk\u0142ad pojawiaj\u0105 si\u0119 aplikacje niby daj\u0105ce dost\u0119p do&nbsp;p\u0142atnych serwis\u00f3w za&nbsp;darmo, odblokowuj\u0105ce premium funkcje itp. \u2013&nbsp;cz\u0119sto to pu\u0142apki. Wspomniany ju\u017c mechanizm \u201esideloadingu\u201d bywa wykorzystywany \u2013&nbsp;kto\u015b powie: \u201epobierz apk\u0119 z&nbsp;mojej strony, bo&nbsp;w&nbsp;sklepie nie pozwalaj\u0105 na&nbsp;tak rewolucyjn\u0105 aplikacj\u0119\u201d. No c\u00f3\u017c, je\u015bli nie pozwalaj\u0105, to zwykle maj\u0105 pow\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Glosne_przypadki_zlosliwych_aplikacji\"><\/span><strong>G\u0142o\u015bne przypadki z\u0142o\u015bliwych aplikacji<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Aby&nbsp;uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce&nbsp;problem nie jest czysto teoretyczny, przytoczmy kilka prawdziwych przyk\u0142ad\u00f3w. W&nbsp;ostatnich latach <strong>w&nbsp;Google Play wykryto ca\u0142e serie niebezpiecznych aplikacji<\/strong>, kt\u00f3re zd\u0105\u017cy\u0142y zebra\u0107 miliony pobra\u0144 zanim je usuni\u0119to. Przyk\u0142adowo w&nbsp;2021 roku specjali\u015bci opisali 16 aplikacji (m.in. r\u00f3\u017cne edytory grafiki, skanery kod\u00f3w QR, narz\u0119dzia systemowe) z&nbsp;ukrytym wirusem typu \u201eclicker\u201d, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie pobrano <strong>ponad 20 milion\u00f3w razy<\/strong>\u200b! Aplikacje te na&nbsp;pierwszy rzut oka dzia\u0142a\u0142y normalnie, ale&nbsp;w&nbsp;tle klika\u0142y w&nbsp;reklamy i&nbsp;subskrypcje premium, nara\u017caj\u0105c u\u017cytkownik\u00f3w na&nbsp;straty finansowe. Innym razem wykryto, \u017ce&nbsp;popularna aplikacja fotograficzna WutaCam (ponad 10 milion\u00f3w pobra\u0144) by\u0142a zainfekowana z\u0142o\u015bliwym oprogramowaniem o&nbsp;nazwie <strong>Necro<\/strong>\u200b. Je\u015bli my\u015blisz, \u017ce&nbsp;to tylko problem Androida \u2013&nbsp;w&nbsp;App Store Apple\u2019a te\u017c zdarza\u0142y si\u0119 wpadki, cho\u0107&nbsp;rzadziej. By\u0142y przypadki aplikacji wy\u0142udzaj\u0105cych pieni\u0105dze (np. udaj\u0105cych antywirusa i&nbsp;ka\u017c\u0105cych sobie p\u0142aci\u0107 za&nbsp;rzekome czyszczenie wirus\u00f3w, kt\u00f3rych oczywi\u015bcie nie by\u0142o), a&nbsp;nawet z\u0142o\u015bliwych bibliotek w&nbsp;aplikacjach, kt\u00f3re przekazywa\u0142y dane u\u017cytkownik\u00f3w na&nbsp;jakie\u015b serwery bez ich zgody.<\/p>\n\n\n\n<p>To wszystko nie ma Ci\u0119 przestraszy\u0107, tylko uczuli\u0107: <strong>b\u0105d\u017a&nbsp;\u015bwiadomym u\u017cytkownikiem<\/strong>. Gdy instalujesz nowe aplikacje, r\u00f3b to z&nbsp;lekk\u0105 doz\u0105 nieufno\u015bci \u2013&nbsp;podobnie jak nie wpuszczasz do&nbsp;domu obcych ludzi z&nbsp;ulicy tylko dlatego, \u017ce&nbsp;\u0142adnie prosz\u0105. Przemy\u015bl, czy&nbsp;dana aplikacja jest Ci potrzebna, czy&nbsp;pochodzi z&nbsp;pewnego \u017ar\u00f3d\u0142a i&nbsp;czy wzbudza zaufanie. Je\u015bli tak \u2013&nbsp;\u015bmia\u0142o instaluj i&nbsp;korzystaj, bo&nbsp;smartfon bez aplikacji by\u0142by bezu\u017cyteczny. Ale&nbsp;je\u015bli cokolwiek Ci\u0119 niepokoi \u2013&nbsp;poszukaj alternatywy lub&nbsp;odpu\u015b\u0107. <strong>Lepiej dmucha\u0107 na&nbsp;zimne<\/strong>, ni\u017c potem \u017ca\u0142owa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Na&nbsp;koniec tej sekcji warto wspomnie\u0107: po&nbsp;zainstalowaniu aplikacji r\u00f3wnie\u017c miej oczy otwarte. Zwracaj uwag\u0119 na&nbsp;zachowanie telefonu. Gdyby nagle po&nbsp;nowej aplikacji bateria zacz\u0119\u0142a znika\u0107 w&nbsp;oczach, pojawi\u0142y si\u0119 reklamy na&nbsp;ekranie blokady, telefon by zwolni\u0142 albo&nbsp;pakiet internetowy wyczerpywa\u0142 si\u0119 szybciej \u2013&nbsp;mo\u017ce to by\u0107 znak, \u017ce&nbsp;aplikacja robi co\u015b niepo\u017c\u0105danego. Wtedy odinstaluj j\u0105 i&nbsp;zobacz, czy&nbsp;problem ust\u0105pi\u0142. W&nbsp;razie w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017cna przeskanowa\u0107 system skanerem antywirusowym (o czym w&nbsp;nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci). Generalnie jednak&nbsp;stosuj\u0105c zasad\u0119 ograniczonego zaufania przy&nbsp;doborze aplikacji, <strong>unikniesz 99% zagro\u017ce\u0144<\/strong> zwi\u0105zanych z&nbsp;malware.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Antywirus_na_smartfonie_%E2%80%93_zbedny_bajer_czy_konieczna_ochrona\"><\/span><strong>Antywirus na&nbsp;smartfonie \u2013&nbsp;zb\u0119dny bajer czy&nbsp;konieczna ochrona?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Skoro mowa o&nbsp;z\u0142o\u015bliwych aplikacjach i&nbsp;wirusach, naturalne jest pytanie: <strong>czy&nbsp;potrzebuj\u0119 programu antywirusowego na&nbsp;moim smartfonie?<\/strong> W&nbsp;\u015bwiecie komputer\u00f3w osobistych od lat jest to standard \u2013&nbsp;ma\u0142o kto wyobra\u017ca sobie korzystanie z&nbsp;Windowsa bez jakiego\u015b antywirusa. Ale&nbsp;telefony rz\u0105dz\u0105 si\u0119 nieco innymi prawami i&nbsp;zdania s\u0105 podzielone. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c, <strong>czy&nbsp;warto instalowa\u0107 antywirusa na&nbsp;Androidzie lub&nbsp;iPhonie<\/strong>, a&nbsp;je\u015bli tak, to w&nbsp;jakim zakresie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_dziala_bezpieczenstwo_na_Androidzie_i_iOS\"><\/span><strong>Jak dzia\u0142a bezpiecze\u0144stwo na&nbsp;Androidzie i&nbsp;iOS<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Najpierw zrozummy jedn\u0105 rzecz: nowoczesne systemy mobilne, zw\u0142aszcza iOS, maj\u0105 ju\u017c sporo <strong>wbudowanych zabezpiecze\u0144<\/strong>. Apple projektuj\u0105c iPhone\u2019a od pocz\u0105tku zak\u0142ada\u0142o model \u201czamkni\u0119tego\u201d systemu, gdzie aplikacje s\u0105 izolowane (tzw. sandboxing) i&nbsp;nie maj\u0105 dost\u0119pu do&nbsp;siebie nawzajem bez wyra\u017anej zgody u\u017cytkownika. St\u0105d na&nbsp;iOS praktycznie nie u\u015bwiadczysz klasycznego wirusa takiego, jak znamy z&nbsp;PC \u2013&nbsp;aplikacja nie mo\u017ce sama z&nbsp;siebie rozsiewa\u0107 infekcji po&nbsp;systemie, bo&nbsp;jest uwi\u0119ziona w&nbsp;swoim \u201epiaskownicowym\u201d \u015brodowisku. Dlatego&nbsp;te\u017c <strong>nie ma tradycyjnych antywirus\u00f3w na&nbsp;iPhone\u2019a<\/strong>. W&nbsp;App Store znajdziesz co najwy\u017cej aplikacje nazywane \u201csecurity\u201d czy&nbsp;\u201cantywirus\u201d, ale&nbsp;one pe\u0142ni\u0105 inne funkcje (np. sprawdzaj\u0105 ustawienia systemowe pod&nbsp;k\u0105tem bezpiecze\u0144stwa, oferuj\u0105 VPN, monitoruj\u0105 wycieki hase\u0142, przypominaj\u0105 o&nbsp;aktualizacjach). Apple nie daje aplikacjom mo\u017cliwo\u015bci skanowania pami\u0119ci telefonu czy&nbsp;innych program\u00f3w \u2013&nbsp;to w\u0142a\u015bnie kwestia sandboxingu. Paradoksalnie, to sprawia \u017ce&nbsp;iPhone jest do\u015b\u0107 bezpieczny z&nbsp;za\u0142o\u017cenia, o&nbsp;ile trzymamy si\u0119 App Store i&nbsp;nie \u0142amiemy zabezpiecze\u0144 (jailbreak).<\/p>\n\n\n\n<p>Android jest bardziej otwarty, wi\u0119c&nbsp;tutaj sytuacja jest inna. Na&nbsp;Androidzie da si\u0119 stworzy\u0107 aplikacj\u0119 antywirusow\u0105, kt\u00f3ra przeskanuje pliki w&nbsp;pami\u0119ci urz\u0105dzenia, wykryje z\u0142o\u015bliwe sygnatury itp. <strong>Google Play Protect<\/strong> \u2013&nbsp;wspomniany mechanizm Google \u2013&nbsp;to wbudowany \u201cantywirus\u201d Google dzia\u0142aj\u0105cy niejako automatycznie u&nbsp;wi\u0119kszo\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w. Opr\u00f3cz tego istnieje wiele znanych firm bezpiecze\u0144stwa oferuj\u0105cych mobilne antywirusy: ESET, Kaspersky, Avast, Bitdefender, Norton, McAfee i&nbsp;tak dalej. Cz\u0119sto takie aplikacje robi\u0105 wi\u0119cej ni\u017c tylko skanowanie \u2013&nbsp;dodaj\u0105 funkcje antykradzie\u017cowe, blokowanie po\u0142\u0105cze\u0144, bezpieczne przegl\u0105danie WWW&nbsp;(ostrze\u017cenia przed phishingiem), ochron\u0119 przed SMS-ami z&nbsp;malware etc.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_Twoj_telefon_tego_potrzebuje\"><\/span><strong>Czy&nbsp;Tw\u00f3j telefon tego potrzebuje?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Odpowied\u017a brzmi: <strong>to zale\u017cy od Twoich nawyk\u00f3w i&nbsp;poziomu komfortu<\/strong>. Je\u017celi&nbsp;jeste\u015b ostro\u017cnym u\u017cytkownikiem, instalujesz aplikacje tylko z&nbsp;Google Play, unikasz klikania w&nbsp;podejrzane linki i&nbsp;na dodatek Tw\u00f3j telefon jest na&nbsp;bie\u017c\u0105co aktualizowany \u2013&nbsp;prawdopodobnie <em>ryzyko<\/em> z\u0142apania wirusa jest minimalne. W&nbsp;takim wypadku dodatkowy antywirus mo\u017ce by\u0107 jak noszenie parasola w&nbsp;bezchmurny dzie\u0144 \u2013&nbsp;niby nie zaszkodzi, ale&nbsp;czy&nbsp;jest potrzebny? Z&nbsp;drugiej strony, je\u015bli jednak&nbsp;zdarza Ci si\u0119 zapuszcza\u0107 w&nbsp;mniej pewne rejony internetu, testowa\u0107 r\u00f3\u017cne aplikacje spoza&nbsp;oficjalnego sklepu, albo&nbsp;po&nbsp;prostu chcesz mie\u0107 <strong>dodatkow\u0105 warstw\u0119 ochrony<\/strong>, to dobry program antywirusowy mo\u017ce da\u0107 Ci spok\u00f3j ducha.<\/p>\n\n\n\n<p>Antywirus potrafi wykry\u0107 i&nbsp;usun\u0105\u0107 znane zagro\u017cenia, zanim wyrz\u0105dz\u0105 szkody. Przyk\u0142adowo, je\u015bli przez&nbsp;nieuwag\u0119 pobierzesz jaki\u015b zainfekowany plik PDF czy&nbsp;APK, skaner mo\u017ce od razu go oznaczy\u0107 jako niebezpieczny i&nbsp;Ci\u0119 ostrzec. Niekt\u00f3re maj\u0105 funkcj\u0119 <strong>skanowania w&nbsp;czasie rzeczywistym<\/strong> \u2013&nbsp;czyli&nbsp;ka\u017cda nowa aplikacja czy&nbsp;plik jest automatycznie sprawdzana. Maj\u0105 te\u017c bazy phishingowych adres\u00f3w URL, wi\u0119c&nbsp;gdy w&nbsp;przegl\u0105darce pr\u00f3bujesz wej\u015b\u0107 na&nbsp;stron\u0119 udaj\u0105c\u0105 bank, potrafi\u0105 zablokowa\u0107 po\u0142\u0105czenie i&nbsp;wy\u015bwietli\u0107 ostrze\u017cenie. Takie rzeczy s\u0105 szczeg\u00f3lnie przydatne, je\u015bli np.&nbsp;starsza osoba korzysta ze smartfona \u2013&nbsp;antywirus mo\u017ce j\u0105 ochroni\u0107 przed skutkami nie\u015bwiadomego klikni\u0119cia w&nbsp;z\u0142y link.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wady_i_pulapki_korzystania_z_antywirusa\"><\/span><strong>Wady i&nbsp;pu\u0142apki korzystania z&nbsp;antywirusa<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Trzeba jednak&nbsp;wzi\u0105\u0107 pod&nbsp;uwag\u0119, \u017ce&nbsp;antywirus na&nbsp;telefonie to <strong>dodatkowa aplikacja<\/strong>, kt\u00f3ra dzia\u0142a w&nbsp;tle. Mo\u017ce to oznacza\u0107 pewne obci\u0105\u017cenie dla&nbsp;systemu \u2013&nbsp;minimalnie wolniejsze dzia\u0142anie lub&nbsp;wi\u0119ksze zu\u017cycie baterii. Nowoczesne antywirusy mobilne s\u0105 do\u015b\u0107 zoptymalizowane, wi\u0119c&nbsp;nie jest to tak odczuwalne jak bywa\u0142o kiedy\u015b, ale&nbsp;warto by\u0107 \u015bwiadomym. Poza tym darmowe wersje antywirus\u00f3w cz\u0119sto wy\u015bwietlaj\u0105 reklamy albo&nbsp;zach\u0119caj\u0105 do&nbsp;zakupu wersji premium, co bywa irytuj\u0105ce. Wa\u017cne te\u017c, by wybiera\u0107 <strong>zaufane marki<\/strong> \u2013&nbsp;paradoksalnie, w&nbsp;Google Play mo\u017cna trafi\u0107 na&nbsp;pseudo-antywirusy, kt\u00f3re same s\u0105 podejrzane. Trzymaj si\u0119 wi\u0119c&nbsp;renomowanych firm.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce&nbsp;niekt\u00f3re nak\u0142adki producent\u00f3w na&nbsp;Androida maj\u0105 ju\u017c pewne zabezpieczenia wbudowane. Np.&nbsp;Samsung preinstalowa\u0142 kiedy\u015b skaner od McAfee, Xiaomi ma swoje mechanizmy skanuj\u0105ce apk przed instalacj\u0105, itp. Zawsze te\u017c mo\u017cesz ograniczy\u0107 si\u0119 do&nbsp;samego <strong>Google Play Protect<\/strong>, kt\u00f3ry jest w&nbsp;ustawieniach Google \u2013&nbsp;upewnij si\u0119, \u017ce&nbsp;jest w\u0142\u0105czony (zazwyczaj jest domy\u015blnie). Play Protect b\u0119dzie <strong>regularnie skanowa\u0107<\/strong> aplikacje pod&nbsp;k\u0105tem znanych zagro\u017ce\u0144 i&nbsp;ostrzega\u0107, je\u015bli co\u015b wykryje lub&nbsp;je\u015bli instalujesz apk spoza&nbsp;sklepu. To taka minimalistyczna ochrona, kt\u00f3ra dzia\u0142a w&nbsp;tle nie obci\u0105\u017caj\u0105c telefonu praktycznie wcale.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"iPhone_%E2%80%93_co_z_bezpieczenstwem\"><\/span><strong>iPhone \u2013&nbsp;co z&nbsp;bezpiecze\u0144stwem?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Jak wspomniano, na&nbsp;iPhonie nie zainstalujesz klasycznego antywirusa, ale&nbsp;to nie znaczy, \u017ce&nbsp;mo\u017cesz ca\u0142kiem spu\u015bci\u0107 gard\u0119. Po&nbsp;prostu na&nbsp;iOS skup si\u0119 na&nbsp;<strong>dobrych praktykach<\/strong>: aktualizuj system, uwa\u017caj na&nbsp;linki (Safari i&nbsp;tak ma wbudowane mechanizmy ostrzegania o&nbsp;oszustwach, podobnie Mail potrafi ostrzec przed podejrzanym nadawc\u0105). Apple pono\u0107 sprawdza ka\u017cd\u0105 aplikacj\u0119 w&nbsp;App Store bardzo skrupulatnie, ale&nbsp;mimo to czytaj recenzje i&nbsp;nie dawaj aplikacjom wi\u0119cej uprawnie\u0144 ni\u017c potrzebuj\u0105. Pami\u0119taj te\u017c, \u017ce&nbsp;iPhone mo\u017ce by\u0107 atakowany przez&nbsp;luki systemowe (jak Pegasus, kt\u00f3ry infekowa\u0142 iPhone\u2019y bez \u015bladu \u2013&nbsp;ale&nbsp;to raczej celowane ataki na&nbsp;konkretne osoby, ma\u0142o prawdopodobne dla&nbsp;przeci\u0119tnego u\u017cytkownika).<\/p>\n\n\n\n<p>Czy&nbsp;zatem <strong>instalowa\u0107 antywirusa na&nbsp;nowym smartfonie<\/strong>? Je\u015bli to Android i&nbsp;chcesz dodatkowej ochrony \u2013&nbsp;tak, mo\u017cesz. Dobre aplikacje antywirusowe cz\u0119sto oferuj\u0105 bezp\u0142atn\u0105 podstawow\u0105 ochron\u0119. Na&nbsp;przyk\u0142ad Avira, Avast, Bitdefender maj\u0105 darmowe wersje na&nbsp;Androida, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 skanowanie i&nbsp;podstawowy shield. Nie polecam za&nbsp;to instalowa\u0107 5 r\u00f3\u017cnych naraz \u2013&nbsp;to nie zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwa, a&nbsp;tylko zamula system. Wybierz jeden, zaufany. Je\u017celi&nbsp;jednak czujesz, \u017ce&nbsp;poradzisz sobie bez \u2013&nbsp;to te\u017c jest ok. Wiele os\u00f3b korzysta latami ze smartfon\u00f3w bez antywirusa i&nbsp;nie ma problem\u00f3w, bo&nbsp;stosuje si\u0119 do&nbsp;reszty dobrych praktyk.<\/p>\n\n\n\n<p>Sam u&nbsp;siebie stosuj\u0119 tak\u0105 filozofi\u0119: na&nbsp;g\u0142\u00f3wnym telefonie (gdzie pilnuj\u0119, co instaluj\u0119) nie mam antywirusa i&nbsp;polegam na&nbsp;Google Play Protect plus w\u0142asny zdrowy rozs\u0105dek. Ale&nbsp;kiedy\u015b przygotowywa\u0142em stary telefon do&nbsp;testowania r\u00f3\u017cnych dziwnych aplikacji \u2013&nbsp;tam zainstalowa\u0142em antywirusa, bo&nbsp;wiedzia\u0142em, \u017ce&nbsp;b\u0119d\u0119 ryzykowa\u0107. W&nbsp;rodzinie, mniej technicznym osobom, czasem instaluj\u0119 darmowego antywirusa profilaktycznie, \u017ceby wy\u0142apywa\u0142 np.&nbsp;znane oszuka\u0144cze SMS-y.<\/p>\n\n\n\n<p>Pami\u0119taj: <strong>antywirus to uzupe\u0142nienie, nie panaceum<\/strong>. Nie ochroni Ci\u0119 przed wszystkim (np. nie powstrzyma Ci\u0119 przed wpisaniem has\u0142a na&nbsp;fa\u0142szywej stronie, je\u015bli zignorujesz ostrze\u017cenia), ale&nbsp;mo\u017ce by\u0107 przydatnym elementem wielowarstwowej obrony. Najwa\u017cniejsza i&nbsp;tak jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 u\u017cytkownika \u2013&nbsp;i&nbsp;mam nadziej\u0119, \u017ce&nbsp;czytaj\u0105c ten poradnik, t\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ca\u0142y czas budujesz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Publiczne_Wi-Fi_i_inne_codzienne_pulapki_%E2%80%93_jak_nie_wpasc_w_sidla\"><\/span><strong>Publiczne Wi-Fi i&nbsp;inne codzienne pu\u0142apki \u2013&nbsp;jak nie wpa\u015b\u0107 w&nbsp;sid\u0142a<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Tw\u00f3j nowy smartfon jest ju\u017c zabezpieczony od \u015brodka: mocny PIN, zaktualizowany system, sprawdzone aplikacje. Czas rozejrze\u0107 si\u0119 na&nbsp;zewn\u0105trz, czyli&nbsp;pomy\u015ble\u0107 o&nbsp;<strong>zagro\u017ceniach czyhaj\u0105cych w&nbsp;codziennym u\u017cytkowaniu<\/strong> telefonu. Wielu z&nbsp;nas korzysta ze smartfona w&nbsp;r\u00f3\u017cnych miejscach: w&nbsp;domu, w&nbsp;pracy, w&nbsp;podr\u00f3\u017cy, na&nbsp;mie\u015bcie. \u0141\u0105czymy si\u0119 z&nbsp;przer\u00f3\u017cnymi sieciami Wi-Fi, \u0142adujemy telefon w&nbsp;dost\u0119pnych gniazdkach i&nbsp;stacjach, klikamy linki, kt\u00f3re dostali\u015bmy od znajomych&#8230; Warto wiedzie\u0107, gdzie mog\u0105 kry\u0107 si\u0119 <strong>pu\u0142apki<\/strong> i&nbsp;jak ich unika\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Publiczne_Wi-Fi_%E2%80%93_darmowy_internet_czy_czyjes_okno_do_Twojego_telefonu\"><\/span><strong>Publiczne Wi-Fi \u2013&nbsp;darmowy internet czy&nbsp;czyje\u015b okno do&nbsp;Twojego telefonu?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Kawiarnia, lotnisko, hotel, centrum handlowe \u2013&nbsp;wsz\u0119dzie kusi nas <strong>darmowe Wi-Fi<\/strong>. Mi\u0142o nie zu\u017cywa\u0107 pakietu danych, ale&nbsp;pami\u0119taj: publiczna sie\u0107 Wi-Fi jest <strong>wsp\u00f3\u0142dzielona<\/strong> przez&nbsp;wiele obcych os\u00f3b, a&nbsp;cz\u0119sto s\u0142abo zabezpieczona. Je\u015bli \u0142\u0105czysz si\u0119 z&nbsp;otwartym Wi-Fi (bez has\u0142a) albo&nbsp;z&nbsp;sieci\u0105, kt\u00f3rej has\u0142o jest znane wielu ludziom (np. wywieszone na&nbsp;karteczce w&nbsp;kawiarni), to musisz za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce&nbsp;ewentualny przest\u0119pca mo\u017ce w&nbsp;tej samej sieci pods\u0142uchiwa\u0107 ruch. Co to oznacza? Ano to, \u017ce&nbsp;dane, kt\u00f3re Tw\u00f3j telefon wysy\u0142a i&nbsp;odbiera w&nbsp;takiej sieci, mog\u0105 zosta\u0107 przechwycone. Je\u015bli przegl\u0105dasz akurat Facebooka czy&nbsp;czytasz wiadomo\u015bci \u2013&nbsp;p\u00f3\u0142 biedy. Ale&nbsp;loguj\u0105c si\u0119 do&nbsp;banku czy&nbsp;wysy\u0142aj\u0105c wa\u017cne dokumenty przez&nbsp;takie Wi-Fi, ryzykujesz.<\/p>\n\n\n\n<p>Na&nbsp;szcz\u0119\u015bcie <strong>wi\u0119kszo\u015b\u0107 powa\u017cnych us\u0142ug szyfruje komunikacj\u0119<\/strong> (np. strony internetowe po&nbsp;HTTPS \u2013&nbsp;rozpoznasz po&nbsp;k\u0142\u00f3dce w&nbsp;adresie). Nawet jak jeste\u015b na&nbsp;publicznym Wi-Fi, to tunel do&nbsp;banku jest zaszyfrowany i&nbsp;pods\u0142uchuj\u0105cy niewiele zobaczy. Problem w&nbsp;tym, \u017ce&nbsp;nie zawsze wszystkie nasze aktywno\u015bci s\u0105 szyfrowane, a&nbsp;bywa te\u017c, \u017ce&nbsp;z\u0142o\u015bliwa sie\u0107 mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 Ci\u0119 oszuka\u0107. Istnieje atak zwany \u201c<strong>man-in-the-middle<\/strong>\u201d, gdzie kto\u015b tworzy fa\u0142szyw\u0105 sie\u0107 Wi-Fi o&nbsp;nazwie np.&nbsp;\u201eFreeAirportWiFi\u201d podszywaj\u0105c si\u0119 pod&nbsp;darmowe lotniskowe Wi-Fi. Ludzie si\u0119 \u0142\u0105cz\u0105, my\u015bl\u0105c \u017ce&nbsp;to oficjalna sie\u0107, a&nbsp;ca\u0142y ich ruch przechodzi przez&nbsp;komputer atakuj\u0105cego. Ten mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 wy\u0142udzi\u0107 loginy, wstrzykiwa\u0107 fa\u0142szywe strony (np. podrobi\u0107 stron\u0119 logowania do&nbsp;jakiej\u015b us\u0142ugi) itp.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak si\u0119 chroni\u0107? <strong>Najlepiej unika\u0107 wykonywania wra\u017cliwych czynno\u015bci na&nbsp;publicznych sieciach<\/strong>. Je\u015bli jeste\u015b poza domem i&nbsp;chcesz zrobi\u0107 przelew bankowy, rozwa\u017c u\u017cycie transmisji kom\u00f3rkowej (4G\/LTE\/5G) zamiast publicznego Wi-Fi \u2013&nbsp;sie\u0107 kom\u00f3rkowa jest trudniejsza do&nbsp;pods\u0142uchania dla&nbsp;amatora. Je\u015bli ju\u017c musisz u\u017cy\u0107 publicznego Wi-Fi do&nbsp;czego\u015b wa\u017cnego, rozwa\u017c skorzystanie z&nbsp;<strong>VPN-a<\/strong>. VPN (Virtual Private Network) to us\u0142uga, kt\u00f3ra szyfruje ca\u0142y Tw\u00f3j ruch i&nbsp;przesy\u0142a go przez&nbsp;zaufany serwer \u2013&nbsp;w&nbsp;efekcie nawet je\u015bli kto\u015b pods\u0142ucha pakiety, zobaczy tylko zaszyfrowan\u0105 papk\u0119. S\u0105 p\u0142atne i&nbsp;darmowe VPN-y; darmowe bywaj\u0105 ograniczone lub&nbsp;wolniejsze, ale&nbsp;na&nbsp;okazjonalny u\u017cytek mog\u0105 wystarczy\u0107 (byle wybra\u0107 renomowany, bo&nbsp;s\u0142aby VPN to te\u017c ryzyko). W&nbsp;ka\u017cdym razie, maj\u0105c VPN w\u0142\u0105czony w&nbsp;kawiarni \u2013&nbsp;mo\u017cesz czu\u0107 si\u0119 znacznie bezpieczniej.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnie wa\u017cne: <strong>nie dawaj si\u0119 nabra\u0107 na&nbsp;fa\u0142szywe hotspoty<\/strong>. Je\u015bli widzisz kilka sieci o&nbsp;podobnej nazwie (\u201cCoffeeWiFi\u201d, \u201cCoffee_WiFi_Free\u201d itd.), upewnij si\u0119 u&nbsp;pracownika, kt\u00f3ra jest prawdziwa. Wy\u0142\u0105cz te\u017c automatyczne \u0142\u0105czenie z&nbsp;otwartymi sieciami \u2013&nbsp;niekt\u00f3re telefony lubi\u0105 same si\u0119 przykleja\u0107 do&nbsp;znanego SSID. Lepiej zawsze \u015bwiadomie wybiera\u0107 i&nbsp;\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 r\u0119cznie.<\/p>\n\n\n\n<p>A&nbsp;co z&nbsp;has\u0142em WPA2 (czyli zabezpieczonymi has\u0142em sieciami)? Je\u015bli has\u0142o do&nbsp;Wi-Fi znaj\u0105 potencjalnie setki os\u00f3b (bo od lat jest to samo w&nbsp;hostelu i&nbsp;ka\u017cdy ma je na&nbsp;karteczce), to sie\u0107 mimo szyfrowania nie jest w&nbsp;pe\u0142ni prywatna \u2013&nbsp;ka\u017cdy, kto zna has\u0142o, mo\u017ce odszyfrowa\u0107 ruch innego u\u017cytkownika stosunkowo \u0142atwo (bo has\u0142o jest kluczem do&nbsp;szyfrowania wsp\u00f3\u0142dzielonym przez&nbsp;wszystkich). To wci\u0105\u017c lepsze ni\u017c zupe\u0142nie otwarta sie\u0107, ale&nbsp;<strong>ostro\u017cno\u015b\u0107 nadal wskazana<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0142ota zasada: <strong>publiczne Wi-Fi traktuj jako potencjalnie obserwowane<\/strong>. Nie loguj si\u0119 nigdzie, je\u015bli nie musisz. Je\u017celi&nbsp;ju\u017c \u2013&nbsp;upewnij si\u0119, \u017ce&nbsp;adres zaczyna si\u0119 od https:\/\/ i&nbsp;k\u0142\u00f3dka jest zamkni\u0119ta (to oznacza szyfrowanie). Unikaj te\u017c aplikacji, kt\u00f3re mog\u0142yby co\u015b w&nbsp;tle przesy\u0142a\u0107 wra\u017cliwego w&nbsp;niezabezpieczony spos\u00f3b. Mo\u017cesz ewentualnie w&nbsp;ustawieniach zaawansowanych deweloperskich Androida w\u0142\u0105czy\u0107 opcj\u0119 \u201eZawsze u\u017cywaj VPN dla&nbsp;DNS\u201d lub&nbsp;inne mechanizmy \u2013&nbsp;ale&nbsp;to ju\u017c dla&nbsp;zaawansowanych. Przeci\u0119tnemu u\u017cytkownikowi wystarczy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce&nbsp;<strong>darmowe Wi-Fi ma swoj\u0105 cen\u0119<\/strong> w&nbsp;postaci ryzyka.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Stacje_ladowania_USB_%E2%80%93_czyhajace_zagrozenie_juice_jacking\"><\/span><strong>Stacje \u0142adowania USB \u2013&nbsp;czyhaj\u0105ce zagro\u017cenie (juice jacking)<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Wyobra\u017a sobie, \u017ce&nbsp;jeste\u015b na&nbsp;lotnisku, bateria ledwo zipie, a&nbsp;do odlotu jeszcze godzina. Widzisz stacj\u0119 do&nbsp;\u0142adowania z&nbsp;wygodnymi kablami USB wystaj\u0105cymi ze stojaka. Wtykasz telefon, cieszysz si\u0119 \u017ce&nbsp;\u0142adujesz\u2026 Stop. To niestety kolejna potencjalna pu\u0142apka, nazywana barwnie <strong>juice jacking<\/strong> (czyli \u201cwyciskanie soku\u201d, a&nbsp;w\u0142a\u015bciwie wyciskanie danych). Polega to na&nbsp;tym, \u017ce&nbsp;publiczny port USB zostaje sprytnie zmodyfikowany przez&nbsp;przest\u0119pc\u00f3w tak, by nie tylko przekazywa\u0107 pr\u0105d, ale&nbsp;i&nbsp;dane. W&nbsp;standardzie USB linie s\u0142u\u017c\u0105ce do&nbsp;\u0142adowania i&nbsp;do transmisji danych to co innego \u2013&nbsp;normalna \u0142adowarka dostarcza tylko pr\u0105d. Jednak&nbsp;port USB w&nbsp;komputerze czy&nbsp;w\u0142a\u015bnie w&nbsp;podejrzanej stacji mo\u017ce po&nbsp;pod\u0142\u0105czeniu <strong>pr\u00f3bowa\u0107 uzyska\u0107 dost\u0119p do&nbsp;pami\u0119ci telefonu<\/strong> albo&nbsp;zainstalowa\u0107 co\u015b z\u0142o\u015bliwego. FBI ostrzega\u0142o niedawno oficjalnie, by unika\u0107 nieznanych publicznych \u0142adowarek USB w\u0142a\u015bnie z&nbsp;tego powodu\u200b. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w wystarczy bowiem 80 sekund takiego pod\u0142\u0105czenia do&nbsp;zainfekowanego portu, by zainstalowa\u0107 w&nbsp;telefonie malware i&nbsp;dokona\u0107 spustoszenia\u200b.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak si\u0119 zabezpieczy\u0107? Najlepiej mie\u0107 przy&nbsp;sobie <strong>w\u0142asn\u0105 \u0142adowark\u0119 i&nbsp;kabel<\/strong> i&nbsp;korzysta\u0107 z&nbsp;gniazdka sieci elektrycznej, nie z&nbsp;czyjego\u015b USB. Je\u015bli ju\u017c musisz pod\u0142\u0105czy\u0107 do&nbsp;obcego USB, u\u017cyj tzw. <strong>adaptera USB \u201eno data\u201d<\/strong> (znanego te\u017c jako USB condom) \u2013&nbsp;to malutkie urz\u0105dzonko, kt\u00f3re przepuszcza tylko piny zasilania, a&nbsp;odcina piny danych. Ewentualnie niekt\u00f3rzy radz\u0105: je\u015bli pod\u0142\u0105czasz do&nbsp;czyjego\u015b komputera czy&nbsp;stacji, i&nbsp;na ekranie telefonu pojawi si\u0119 pytanie \u201cUfa\u0107 temu urz\u0105dzeniu?\u201d lub&nbsp;pro\u015bba o&nbsp;zezwolenie na&nbsp;transfer danych \u2013&nbsp;zawsze odmawiaj. W&nbsp;telefonach Apple na&nbsp;przyk\u0142ad, po&nbsp;pod\u0142\u0105czeniu do&nbsp;nieznanego komputera, iPhone pyta o&nbsp;zaufanie \u2013&nbsp;jak odm\u00f3wisz, to tylko si\u0119 na\u0142aduje, ale&nbsp;nie udost\u0119pni pami\u0119ci. Podobnie Android potrafi zapyta\u0107 o&nbsp;tryb po\u0142\u0105czenia (\u0142adowanie czy&nbsp;przesy\u0142 danych). Upewnij si\u0119, \u017ce&nbsp;jest ustawione <strong>tylko \u0142adowanie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, tak jak nie wetkn\u0105\u0142by\u015b swojej szczoteczki do&nbsp;z\u0119b\u00f3w w&nbsp;cudze pude\u0142ko (bo higiena), tak unikaj wtykania telefonu w&nbsp;cudze kabelki (bo cyfrowa higiena). Lepiej nosi\u0107 kr\u00f3tki kabel USB i&nbsp;wtyczk\u0119 do&nbsp;gniazdka \u2013&nbsp;wi\u0119kszo\u015b\u0107 miejsc ma przecie\u017c normalne kontakty elektryczne. A&nbsp;je\u015bli nie ma, rozwa\u017c inwestycj\u0119 w&nbsp;<strong>powerbank<\/strong> \u2013&nbsp;na&nbsp;wypadek, gdyby trzeba by\u0142o do\u0142adowa\u0107 telefon w&nbsp;terenie. Wtedy w&nbsp;og\u00f3le nie polegasz na&nbsp;obcych urz\u0105dzeniach.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Phishing_smishing_vishing_%E2%80%93_atakuja_Twoj_telefon_przez_socjotechnike\"><\/span><strong>Phishing, smishing, vishing \u2013&nbsp;atakuj\u0105 Tw\u00f3j telefon przez&nbsp;socjotechnik\u0119<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Nie zawsze haker musi stosowa\u0107 techniczne sztuczki typu sieci czy&nbsp;porty USB. Cz\u0119sto najs\u0142abszym ogniwem jest <strong>cz\u0142owiek<\/strong> \u2013&nbsp;czyli&nbsp;my, u\u017cytkownicy. Dlatego&nbsp;bardzo powszechne s\u0105 ataki polegaj\u0105ce na&nbsp;<strong>podst\u0119pie<\/strong>, maj\u0105ce sk\u0142oni\u0107 nas do&nbsp;ujawnienia czego\u015b lub&nbsp;zrobienia czego\u015b nieostro\u017cnego. W&nbsp;kontek\u015bcie smartfon\u00f3w szczeg\u00f3lnie nara\u017ceni jeste\u015bmy na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Phishing<\/strong> \u2013&nbsp;klasycznie przez&nbsp;e-mail lub&nbsp;fa\u0142szyw\u0105 stron\u0119. Np.&nbsp;dostajesz maila rzekomo od Apple\/Google z&nbsp;informacj\u0105, \u017ce&nbsp;\u201cTwoje konto zostanie zablokowane, kliknij tu aby&nbsp;potwierdzi\u0107 dane\u201d. Klikasz na&nbsp;telefonie w&nbsp;link, a&nbsp;tam strona \u0142udz\u0105co podobna do&nbsp;prawdziwej strony logowania. Wpisujesz has\u0142o\u2026 i&nbsp;wpada ono prosto w&nbsp;r\u0119ce oszusta. Albo&nbsp;dostajesz SMS od \u201cbanku\u201d (to ju\u017c smishing poni\u017cej) z&nbsp;linkiem do&nbsp;\u201cpilnego potwierdzenia transakcji\u201d. Ci\u0105gle s\u0142yszy si\u0119 o&nbsp;takich numerach. <strong>Nie daj si\u0119 nabra\u0107<\/strong>. Zasada: instytucje finansowe czy&nbsp;technologiczne raczej nie ka\u017c\u0105 Ci logowa\u0107 si\u0119 przez&nbsp;link w&nbsp;mailu lub&nbsp;SMS. Lepiej zawsze samemu wej\u015b\u0107 na&nbsp;stron\u0119 banku czy&nbsp;otworzy\u0107 aplikacj\u0119. Je\u015bli wiadomo\u015b\u0107 wygl\u0105da podejrzanie (zawiera b\u0142\u0119dy, jest nieco niesp\u00f3jna, za&nbsp;bardzo straszy konsekwencjami) \u2013&nbsp;najpewniej to phishing.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Smishing<\/strong> \u2013&nbsp;czyli&nbsp;phishing przez&nbsp;SMS. W&nbsp;Polsce plaga ostatnich lat to SMS-y udaj\u0105ce wiadomo\u015bci od firm kurierskich (\u201edop\u0142a\u0107 1 z\u0142 do&nbsp;paczki, bo&nbsp;inaczej nie dostarczymy\u201d) albo&nbsp;od operatora (\u201eTwoja faktura nie zosta\u0142a op\u0142acona, wejd\u017a tu w&nbsp;link\u201d). By\u0142y te\u017c SMS-y niby z&nbsp;sanepidu o&nbsp;kwarantannie z&nbsp;linkiem do&nbsp;czego\u015b. Cz\u0119sto link prowadzi do&nbsp;strony, kt\u00f3ra pr\u00f3buje nak\u0142oni\u0107 do&nbsp;zainstalowania aplikacji (oczywi\u015bcie z\u0142o\u015bliwej). Albo&nbsp;do&nbsp;wy\u0142udzenia danych karty p\u0142atniczej. <strong>Zachowaj czujno\u015b\u0107<\/strong> przy&nbsp;takich wiadomo\u015bciach. Banki i&nbsp;firmy raczej nie wysy\u0142aj\u0105 link\u00f3w SMS-em, wol\u0105 np.&nbsp;powiadomienia w&nbsp;aplikacji. A&nbsp;ju\u017c na&nbsp;pewno nie prosz\u0105 o&nbsp;instalowanie apki spoza&nbsp;sklepu!<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vishing<\/strong> \u2013&nbsp;oszustwo przez&nbsp;rozmow\u0119 telefoniczn\u0105 (voice). Przyk\u0142ad: dzwoni kto\u015b podaj\u0105cy si\u0119 za&nbsp;pracownika banku czy&nbsp;policjanta, m\u00f3wi \u017ce&nbsp;na&nbsp;Twoim koncie dzieje si\u0119 co\u015b dziwnego i&nbsp;ka\u017ce Ci zainstalowa\u0107 aplikacj\u0119 do&nbsp;zdalnej kontroli (np. AnyDesk) albo&nbsp;poda\u0107 kod BLIK. Ludzie niestety ci\u0105gle padaj\u0105 ofiar\u0105 takich atak\u00f3w, bo&nbsp;dzwoni\u0105cy potrafi\u0105 manipulowa\u0107 emocjami, tworzy\u0107 poczucie zagro\u017cenia i&nbsp;presji czasu. Pami\u0119taj: <strong>bank nigdy nie prosi o&nbsp;has\u0142o, PIN, kody przez&nbsp;telefon<\/strong>. Policja nie dzwoni z&nbsp;pro\u015bb\u0105 o&nbsp;\u201czabezpieczenie pieni\u0119dzy\u201d przelewem. To na&nbsp;100% oszustwo. W&nbsp;razie takiego telefonu najlepiej si\u0119 roz\u0142\u0105czy\u0107 i&nbsp;samemu zadzwoni\u0107 na&nbsp;oficjalny numer banku aby&nbsp;zweryfikowa\u0107 informacj\u0119. Gdy s\u0142yszysz w&nbsp;s\u0142uchawce, \u017ce&nbsp;masz co\u015b szybko zrobi\u0107 finansowego albo&nbsp;instalowa\u0107 aplikacj\u0119 bo&nbsp;inaczej stracisz pieni\u0105dze \u2013&nbsp;w\u0142\u0105cz alarm w&nbsp;g\u0142owie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Te socjotechniczne pu\u0142apki s\u0105 cz\u0119ste, bo&nbsp;atakuj\u0105 nasz\u0105 psychik\u0119, nie urz\u0105dzenie. Tutaj antywirus niewiele pomo\u017ce (cho\u0107 np.&nbsp;niekt\u00f3re potrafi\u0105 ostrzega\u0107 przed znanymi fa\u0142szywymi stronami czy&nbsp;SMS-ami). Najlepszym zabezpieczeniem jest <strong>\u015bwiadomo\u015b\u0107<\/strong>. Wiedz, \u017ce&nbsp;Tw\u00f3j bank, urz\u0105d, operator \u2013&nbsp;maj\u0105 swoje procedury i&nbsp;raczej nie dzia\u0142aj\u0105 w&nbsp;tak chaotyczny spos\u00f3b, jak oszust by chcia\u0142. Zawsze warto si\u0119 zastanowi\u0107: chwila, przecie\u017c rachunek p\u0142ac\u0119 zawsze, paczek nie zamawia\u0142em, czemu sanepid SMS \u2013&nbsp;i&nbsp;nie klika\u0107 bez namys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Inne_codzienne_wskazowki\"><\/span><strong>Inne codzienne wskaz\u00f3wki<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Jest par\u0119 drobniejszych rzeczy, o&nbsp;kt\u00f3rych warto wspomnie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Nie zostawiaj telefonu bez nadzoru<\/strong> w&nbsp;publicznym miejscu. To wydaje si\u0119 oczywiste, ale&nbsp;bywa \u017ce&nbsp;kto\u015b siedz\u0105c w&nbsp;kawiarni zostawi telefon na&nbsp;stoliku i&nbsp;p\u00f3jdzie po&nbsp;zam\u00f3wienie \u2013&nbsp;okazja czyni z\u0142odzieja. Albo&nbsp;na&nbsp;imprezie, dom\u00f3wce \u2013&nbsp;niby sami znajomi, a&nbsp;jednak kto\u015b mo\u017ce wzi\u0105\u0107 \u017cartem i&nbsp;odblokowa\u0107, zobaczy\u0107 rzeczy, wys\u0142a\u0107 g\u0142upiego posta z&nbsp;Twojego konta. Zabezpieczony ekran temu zapobiega, ale&nbsp;najlepiej miej urz\u0105dzenie przy&nbsp;sobie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uwa\u017caj, kto patrzy Ci na&nbsp;ekran<\/strong> (tzw. shoulder surfing). W&nbsp;autobusie czy&nbsp;kolejce mo\u017ce kto\u015b spogl\u0105da\u0107 przez&nbsp;rami\u0119, jak wpisujesz PIN lub&nbsp;has\u0142o. Staraj si\u0119 zas\u0142ania\u0107 ekran d\u0142oni\u0105, tak jak bankomat. S\u0105 nawet specjalne folie na&nbsp;ekran zmniejszaj\u0105ce k\u0105t widzenia (prywatyzuj\u0105ce), je\u015bli cz\u0119sto bywasz w&nbsp;zat\u0142oczonych miejscach i&nbsp;pracujesz z&nbsp;wra\u017cliwymi danymi na&nbsp;telefonie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Blokuj wa\u017cne aplikacje<\/strong> \u2013&nbsp;je\u017celi&nbsp;masz tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, niekt\u00f3re telefony lub&nbsp;launchery pozwalaj\u0105 za\u0142o\u017cy\u0107 dodatkowe has\u0142o\/biometri\u0119 na&nbsp;wybrane aplikacje (np. bankowe, notatki, galeri\u0119 zdj\u0119\u0107). To taka dodatkowa warstwa \u2013&nbsp;nawet jak kto\u015b Ci odblokuje telefon, to do&nbsp;tych apek si\u0119 nie dostanie. Rozwa\u017c to, je\u015bli dzielisz urz\u0105dzenie z&nbsp;dzieckiem czy&nbsp;partnerem albo&nbsp;po&nbsp;prostu chcesz mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Regularnie restartuj telefon<\/strong> \u2013&nbsp;ta porada mo\u017ce brzmie\u0107 dziwnie, ale&nbsp;raz na&nbsp;kilka dni warto uruchomi\u0107 ponownie smartfon. Dlaczego? Bo&nbsp;wiele potencjalnych zagro\u017ce\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych w&nbsp;pami\u0119ci (np. jakiego\u015b z\u0142o\u015bliwego skryptu) przestanie dzia\u0142a\u0107 po&nbsp;resecie, chyba \u017ce&nbsp;faktycznie zd\u0105\u017cy\u0142o si\u0119 zainstalowa\u0107. Poza tym \u015bwie\u017co uruchomiony system zazwyczaj dzia\u0142a sprawniej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u0105d\u017a&nbsp;ostro\u017cny z&nbsp;autouzupe\u0142nianiem hase\u0142<\/strong> \u2013&nbsp;telefony oferuj\u0105 zapis hase\u0142 do&nbsp;stron i&nbsp;aplikacji, co jest wygodne. Korzystaj z&nbsp;tego, ale&nbsp;miej \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce&nbsp;kto\u015b kto przejmie Tw\u00f3j odblokowany telefon, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 od razu pozalogowa\u0107 si\u0119 wsz\u0119dzie. Rozwa\u017c w\u0142\u0105czenie funkcji, by przynajmniej co jaki\u015b czas telefon wymaga\u0142 ponownego uwierzytelnienia przy&nbsp;u\u017cyciu zapisanego has\u0142a (np. poprzez odcisk palca).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ciekawostka: tryb go\u015bcia<\/strong> \u2013&nbsp;Android ma opcj\u0119 trybu go\u015bcia lub&nbsp;profilu u\u017cytkownika. Je\u015bli musisz na&nbsp;chwil\u0119 da\u0107 komu\u015b sw\u00f3j telefon (np. by wykona\u0142 po\u0142\u0105czenie), mo\u017cesz prze\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w&nbsp;tryb go\u015bcia, gdzie Twoje dane s\u0105 ukryte. To zabezpiecza przed w\u015bcibskimi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bezpieczne usuwanie danych<\/strong> \u2013&nbsp;gdy przyjdzie czas sprzeda\u0107 lub&nbsp;odda\u0107 stary telefon, pami\u0119taj o&nbsp;przywr\u00f3ceniu ustawie\u0144 fabrycznych i&nbsp;usuni\u0119ciu danych w&nbsp;bezpieczny spos\u00f3b. Wcze\u015bniej upewnij si\u0119, \u017ce&nbsp;wykona\u0142e\u015b kopi\u0119 zapasow\u0105 wszystkiego, co potrzebujesz (o kopiach za&nbsp;chwil\u0119). Przywr\u00f3cenie fabryczne kasuje dane i&nbsp;konta \u2013&nbsp;nie oddawaj nigdy telefonu z&nbsp;aktywnym swoim kontem i&nbsp;danymi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To sporo rzeczy do&nbsp;pami\u0119tania, ale&nbsp;nie musisz obsesyjnie my\u015ble\u0107 o&nbsp;nich wszystkich naraz. W&nbsp;praktyce wiele z&nbsp;nich staje si\u0119 <strong>drug\u0105 natur\u0105<\/strong>. Tak jak z&nbsp;czasem uczysz si\u0119, by nie trzyma\u0107 kodu PIN do&nbsp;karty bankomatowej w&nbsp;portfelu razem z&nbsp;kart\u0105 (bo to proszenie si\u0119 o&nbsp;k\u0142opot w&nbsp;razie kradzie\u017cy), tak tu po&nbsp;prostu nabierzesz nawyk\u00f3w: nie klika\u0107 w&nbsp;co popadnie, nie ufa\u0107 zbyt pi\u0119knym ofertom, nie \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 byle gdzie z&nbsp;Wi-Fi i&nbsp;nie zostawia\u0107 odblokowanego telefonu na&nbsp;widoku. To naprawd\u0119 wystarczy, by codzienne korzystanie ze smartfona by\u0142o <strong>bezpieczne i&nbsp;bezstresowe<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bluetooth_NFC_lokalizacja_%E2%80%93_ukryte_ryzyka_w_wygodnych_funkcjach\"><\/span><strong>Bluetooth, NFC, lokalizacja \u2013&nbsp;ukryte ryzyka w&nbsp;wygodnych funkcjach<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Tw\u00f3j smartfon emituje i&nbsp;odbiera sygna\u0142y r\u00f3\u017cnego rodzaju \u2013&nbsp;nie tylko Wi-Fi czy&nbsp;kom\u00f3rkowe. Wiele urz\u0105dze\u0144 ma w\u0142\u0105czone domy\u015blnie <strong>Bluetooth<\/strong>, niekt\u00f3re u\u017cywaj\u0105 <strong>NFC<\/strong>, prawie ka\u017cdy korzysta z&nbsp;<strong>us\u0142ug lokalizacyjnych (GPS)<\/strong>. Te funkcje s\u0105 niesamowicie przydatne: Bluetooth pozwala \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z&nbsp;bezprzewodowymi s\u0142uchawkami, zegarkiem czy&nbsp;samochodem; NFC umo\u017cliwia p\u0142atno\u015bci zbli\u017ceniowe telefonem lub&nbsp;szybkie sparowanie urz\u0105dze\u0144; lokalizacja to podstawa map, nawigacji, pogody, i&nbsp;wielu \u201csmart\u201d us\u0142ug. Jednak&nbsp;ka\u017cda z&nbsp;nich to tak\u017ce potencjalna <strong>furtka<\/strong>, przez&nbsp;kt\u00f3r\u0105 nieproszeni go\u015bcie mog\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 si\u0119 wedrze\u0107 lub&nbsp;wyci\u0105gn\u0105\u0107 dane. Przyjrzyjmy si\u0119, jakie ryzyka s\u0105 zwi\u0105zane z&nbsp;Bluetooth, NFC i&nbsp;lokalizacj\u0105 oraz&nbsp;jak si\u0119 m\u0105drze zabezpieczy\u0107, nie rezygnuj\u0105c ca\u0142kiem z&nbsp;wygody.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bluetooth_%E2%80%93_muzyka_bez_kabli_i%E2%80%A6_ataki_bez_dotyku\"><\/span><strong>Bluetooth \u2013&nbsp;muzyka bez kabli i\u2026 ataki bez dotyku<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Bluetooth<\/strong> to technologia \u0142\u0105czno\u015bci na&nbsp;kr\u00f3tkie dystanse (zwykle do&nbsp;~10 metr\u00f3w dla&nbsp;telefon\u00f3w), g\u0142\u00f3wnie do&nbsp;akcesori\u00f3w. Zwykle mamy go w\u0142\u0105czonego ca\u0142y dzie\u0144, bo&nbsp;kto by pami\u0119ta\u0142, by go wy\u0142\u0105cza\u0107 po&nbsp;od\u0142\u0105czeniu s\u0142uchawek? I&nbsp;faktycznie, wiele os\u00f3b zostawia Bluetooth aktywny ca\u0142y czas. Czy&nbsp;to \u017ale? <strong>Z&nbsp;punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa, troch\u0119 tak<\/strong>. Okazuje si\u0119, \u017ce&nbsp;samo posiadanie w\u0142\u0105czonego Bluetooth mo\u017ce nara\u017ca\u0107 telefon na&nbsp;pewne ataki. Najs\u0142ynniejszy przyk\u0142ad to wspomniany wcze\u015bniej <strong>BlueBorne<\/strong> \u2013&nbsp;zestaw o\u015bmiu podatno\u015bci odkrytych w&nbsp;2017 roku, kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142y przej\u0119cie kontroli nad&nbsp;urz\u0105dzeniem przez&nbsp;Bluetooth <strong>bez \u017cadnej interakcji ze strony u\u017cytkownika<\/strong>\u200b. Wystarczy\u0142o, \u017ce&nbsp;Bluetooth by\u0142 w\u0142\u0105czony i&nbsp;urz\u0105dzenie by\u0142o podatne (nie mia\u0142o aktualnej \u0142atki), a&nbsp;atakuj\u0105cy znajduj\u0105cy si\u0119 w&nbsp;pobli\u017cu m\u00f3g\u0142 w&nbsp;ci\u0105gu kilku sekund wykona\u0107 atak i&nbsp;uzyska\u0107 dost\u0119p do&nbsp;systemu. BlueBorne dotyczy\u0142 miliard\u00f3w urz\u0105dze\u0144 \u2013&nbsp;telefony z&nbsp;Androidem, starsze iPhone\u2019y, laptopy z&nbsp;Windows i&nbsp;Linux \u2013&nbsp;i&nbsp;pokaza\u0142, \u017ce&nbsp;nawet niewidoczna komunikacja mo\u017ce by\u0107 drzwiami dla&nbsp;w\u0142amywacza. Oczywi\u015bcie problem za\u0142atano aktualizacjami (dlatego znowu \u2013&nbsp;aktualizacje s\u0105 tak wa\u017cne!), ale&nbsp;kto wie, czy&nbsp;w&nbsp;przysz\u0142o\u015bci nie znajdzie si\u0119 kolejna taka luka.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza masowymi podatno\u015bciami, Bluetooth mo\u017ce by\u0107 wykorzystywany do&nbsp;<strong>celowanych atak\u00f3w<\/strong>. Kiedy\u015b popularne by\u0142o tzw. <strong>bluejacking<\/strong> czy&nbsp;<strong>bluesnarfing<\/strong> \u2013&nbsp;wysy\u0142anie niechcianych wiadomo\u015bci przez&nbsp;BT lub&nbsp;wykradanie ksi\u0105\u017cki adresowej. Wsp\u00f3\u0142czesne systemy zwykle wymagaj\u0105 parowania i&nbsp;autoryzacji, wi\u0119c&nbsp;jest trudniej. Jednak&nbsp;powiedzmy, \u017ce&nbsp;masz w\u0142\u0105czone BT i&nbsp;ustawione jako \u201cwidoczne dla&nbsp;innych urz\u0105dze\u0144\u201d (to wa\u017cne \u2013&nbsp;normalnie po&nbsp;po\u0142\u0105czeniu z&nbsp;urz\u0105dzeniami BT staj\u0105 si\u0119 niewidoczne dla&nbsp;nowych). Kto\u015b obcy mo\u017ce spr\u00f3bowa\u0107 wys\u0142a\u0107 Ci plik przez&nbsp;Bluetooth \u2013&nbsp;je\u015bli bez zastanowienia zaakceptujesz, mo\u017cesz wgra\u0107 sobie wirusa. Albo&nbsp;mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 sparowa\u0107 si\u0119, podszywaj\u0105c pod&nbsp;znajome urz\u0105dzenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Praktyczna rada: <strong>Wy\u0142\u0105czaj Bluetooth, gdy go nie u\u017cywasz<\/strong>. To nie jest du\u017ca niedogodno\u015b\u0107 \u2013&nbsp;w&nbsp;nowych systemach mo\u017cna \u0142atwo wy\u0142\u0105czy\u0107 BT z&nbsp;panelu szybkich ustawie\u0144 jednym tapni\u0119ciem. Zyskasz dwie rzeczy: minimalnie oszcz\u0119dzisz bateri\u0119 i&nbsp;zmniejszysz ryzyko ataku. Je\u015bli cz\u0119sto korzystasz (np. smartwatch, s\u0142uchawki), to chocia\u017c ustaw, by telefon nie by\u0142 <em>widoczny<\/em> dla&nbsp;niesparowanych urz\u0105dze\u0144, gdy BT jest w\u0142\u0105czony (wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowszych telefon\u00f3w tak ma domy\u015blnie \u2013&nbsp;s\u0105 widoczne tylko, gdy wejdziesz w&nbsp;ustawienia BT i&nbsp;wybierzesz \u201cszukaj urz\u0105dze\u0144\u201d). Po&nbsp;sko\u0144czonym u\u017cyciu mo\u017cesz BT zostawi\u0107 w\u0142\u0105czone, ryzyko nie jest ogromne \u2013&nbsp;to raczej kwestia bycia \u015bwiadomym. W&nbsp;zat\u0142oczonych miejscach publicznych (metro, koncert) mo\u017cna profilaktycznie wy\u0142\u0105czy\u0107 \u2013&nbsp;to troch\u0119 tak jak nie afiszowa\u0107 si\u0119 z&nbsp;portfelem w&nbsp;t\u0142umie.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli ju\u017c musisz mie\u0107 stale w\u0142\u0105czony BT (bo np.&nbsp;smartwatch traci wtedy funkcje), to <strong>dbaj absolutnie o&nbsp;aktualizacje<\/strong>, by\u015b nie by\u0142 podatny na&nbsp;znane exploity. I&nbsp;nigdy nie akceptuj nieoczekiwanych pr\u00f3\u015bb o&nbsp;sparowanie czy&nbsp;odbi\u00f3r danych przez&nbsp;Bluetooth. Obce urz\u0105dzenie pr\u00f3buje si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107? Odrzu\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawostka: istniej\u0105 te\u017c ataki polegaj\u0105ce na&nbsp;\u015bledzeniu przez&nbsp;sygna\u0142y Bluetooth. Np.&nbsp;beacony w&nbsp;sklepach mog\u0105 wykrywa\u0107 Tw\u00f3j telefon (poprzez sta\u0142e adresy MAC BT, cho\u0107&nbsp;obecnie systemy je losowo zmieniaj\u0105 dla&nbsp;prywatno\u015bci). Tak powsta\u0142y narz\u0119dzia do&nbsp;\u015bledzenia ruchu klient\u00f3w w&nbsp;galerii handlowej. W&nbsp;czasach pandemii COVID aplikacje do&nbsp;powiadamiania o&nbsp;kontakcie u\u017cywa\u0142y BT do&nbsp;wykrywania zbli\u017ce\u0144 telefon\u00f3w. Generalnie BT w\u0142\u0105czony to <strong>sygna\u0142 radiowy<\/strong>, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zdradzi\u0107 Twoj\u0105 obecn\u0105 lokalizacj\u0119 komu\u015b z&nbsp;odpowiednim odbiornikiem. Dla&nbsp;przeci\u0119tnego Kowalskiego nie jest to wielki problem, ale&nbsp;warto wiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zapasowe_kolo_ratunkowe_dlaczego_warto_robic_kopie_zapasowe_telefonu\"><\/span><strong>Zapasowe ko\u0142o&nbsp;ratunkowe: dlaczego warto robi\u0107 kopie zapasowe telefonu<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi si\u0119, \u017ce&nbsp;ludzie dziel\u0105 si\u0119 na&nbsp;tych, kt\u00f3rzy <strong>robi\u0105 kopie zapasowe<\/strong>, i&nbsp;tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 je robi\u0107&#8230; po&nbsp;pierwszej powa\u017cnej utracie danych. Utrata danych ze smartfona mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 z&nbsp;r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w: awaria urz\u0105dzenia, uszkodzenie (np. utopienie telefonu w&nbsp;wodzie), kradzie\u017c lub&nbsp;zgubienie, a&nbsp;nawet atak ransomware (cho\u0107 to akurat na&nbsp;telefonach rzadkie, bardziej na&nbsp;komputerach). Niezale\u017cnie od przyczyny, wizja utraty setek zdj\u0119\u0107 z&nbsp;ostatnich lat, kontakt\u00f3w do&nbsp;wszystkich znajomych czy&nbsp;wa\u017cnych notatek potrafi przyprawi\u0107 o&nbsp;zimny dreszcz. Dlatego&nbsp;<strong>kopie zapasowe<\/strong> to absolutnie kluczowy element bezpiecze\u0144stwa \u2013&nbsp;mo\u017ce nie tyle chroni\u0105cy przed samym w\u0142amaniem, co przed skutkami r\u00f3\u017cnych losowych zdarze\u0144. To Twoje <strong>zapasowe ko\u0142o&nbsp;ratunkowe<\/strong>, kt\u00f3re pozwoli Ci szybko otrz\u0105sn\u0105\u0107 si\u0119 po&nbsp;katastrofie i&nbsp;wr\u00f3ci\u0107 do&nbsp;normalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Polacy_a_backup_%E2%80%93_wciaz_bywa_z_tym_slabo\"><\/span><strong>Polacy a&nbsp;backup \u2013&nbsp;wci\u0105\u017c bywa z&nbsp;tym s\u0142abo<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Niestety, badania pokazuj\u0105, \u017ce&nbsp;wiele os\u00f3b lekcewa\u017cy robienie kopii zapasowych. Jedno z&nbsp;bada\u0144 z&nbsp;2021 r. wskaza\u0142o, \u017ce&nbsp;<strong>niemal co czwarty<\/strong> posiadacz urz\u0105dze\u0144 elektronicznych w&nbsp;Polsce <strong>nigdy nie wykona\u0142 \u017cadnej kopii zapasowej<\/strong> swoich danych. Tyle samo mniej wi\u0119cej robi to regularnie \u2013&nbsp;czyli&nbsp;mamy sytuacj\u0119, gdzie po\u0142owa spo\u0142ecze\u0144stwa \u017cyje troch\u0119 \u201cva banque\u201d, licz\u0105c \u017ce&nbsp;nic z\u0142ego si\u0119 nie stanie. Co gorsza, nawet w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy backup robi\u0105, cz\u0119sto dzieje si\u0119 to tylko przy&nbsp;okazji zmiany sprz\u0119tu (oko\u0142o 1\/3 przypadk\u00f3w) albo&nbsp;dopiero po&nbsp;utracie danych (17% \u2013&nbsp;czyli&nbsp;ludzie dopiero po&nbsp;awarii si\u0119gaj\u0105 po&nbsp;backup, cz\u0119sto za&nbsp;p\u00f3\u017an\u200bo. Ma\u0142o kto ma wyrobiony nawyk regularnego, automatycznego zabezpieczania swoich informacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli dotychczas nie przywi\u0105zywa\u0142e\u015b do&nbsp;tego wagi, <strong>czas to zmieni\u0107<\/strong> wraz z&nbsp;nowym smartfonem. Potraktuj to jak ustawienie ubezpieczenia na&nbsp;\u017cycie Twoich danych. Na&nbsp;szcz\u0119\u015bcie obecnie producenci urz\u0105dze\u0144 staraj\u0105 si\u0119 maksymalnie upro\u015bci\u0107 proces robienia kopii \u2013&nbsp;cz\u0119sto nawet dzieje si\u0119 to w&nbsp;tle bez Twojego udzia\u0142u, trzeba to tylko w\u0142\u0105czy\u0107 i&nbsp;skonfigurowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rodzaje_kopii_zapasowych_w_smartfonie\"><\/span><strong>Rodzaje kopii zapasowych w&nbsp;smartfonie<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka sposob\u00f3w zabezpieczania danych z&nbsp;telefonu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kopia w&nbsp;chmurze producenta<\/strong>. Naj\u0142atwiejsza opcja. Je\u015bli masz iPhone\u2019a \u2013&nbsp;Apple oferuje iCloud Backup. Je\u015bli masz Androida \u2013&nbsp;Google zapewnia backup na&nbsp;Dysku Google (i od Androida 6 wzwy\u017c automatycznie mo\u017ce on obejmowa\u0107 aplikacje, kontakty, SMS-y, ustawienia itd.). Wystarczy, \u017ce&nbsp;wejdziesz w&nbsp;ustawienia i&nbsp;w\u0142\u0105czysz tworzenie kopii zapasowej w&nbsp;chmurze. Upewnij si\u0119, \u017ce&nbsp;masz zalogowane konto Google\/Apple i&nbsp;akceptujesz backup. Telefon zazwyczaj b\u0119dzie robi\u0142 kopi\u0119 automatycznie np.&nbsp;gdy jest pod\u0142\u0105czony do&nbsp;Wi-Fi i&nbsp;\u0142adowarki w&nbsp;nocy. Taka kopia w&nbsp;iCloud\/Google obejmuje do\u015b\u0107 szeroki zakres danych: list\u0119 zainstalowanych aplikacji, dane tych aplikacji (je\u015bli deweloper na&nbsp;to pozwoli\u0142), SMS-y\/MMS-y (na Androidzie zale\u017cnie od producenta, ale&nbsp;Google Chaty tak, na&nbsp;iPhone iMessage tak), dzienniki po\u0142\u0105cze\u0144, kontakty, kalendarz, ustawienia systemowe, zdj\u0119cia i&nbsp;filmy (je\u015bli w\u0142\u0105czysz backup zdj\u0119\u0107).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Synchronizacja istotnych danych z&nbsp;chmur\u0105<\/strong>. Poza ca\u0142o\u015bciow\u0105 kopi\u0105, warto korzysta\u0107 z&nbsp;synchronizacji konkretnych rzeczy. Np.&nbsp;kontakty i&nbsp;kalendarz \u2013&nbsp;trzymane na&nbsp;koncie Google lub&nbsp;Apple \u2013&nbsp;od razu masz je zabezpieczone (bo jak zgubisz telefon, logujesz si\u0119 na&nbsp;konto w&nbsp;nowym i&nbsp;wszystko si\u0119 pobiera). Zdj\u0119cia i&nbsp;filmy \u2013&nbsp;tu wiele os\u00f3b w\u0142\u0105cza Google Photos (Zdj\u0119cia Google) lub&nbsp;iCloud Photos, kt\u00f3re przechowuj\u0105 fotki na&nbsp;bie\u017c\u0105co w&nbsp;chmurze. Dzi\u0119ki temu nawet uszkodzenie telefonu nie spowoduje utraty wspomnie\u0144 \u2013&nbsp;wszystko jest na&nbsp;serwerach i&nbsp;wida\u0107 potem na&nbsp;nowym urz\u0105dzeniu czy&nbsp;na&nbsp;komputerze. Podobnie notatki \u2013&nbsp;jak trzymasz w&nbsp;Google Keep czy&nbsp;iCloud Notes, one te\u017c od razu s\u0105 w&nbsp;sieci. Synchronizacja to te\u017c forma backupu (cho\u0107 uwaga: synchronizacja usuwa tak\u017ce w&nbsp;drug\u0105 stron\u0119 \u2013&nbsp;jak skasujesz co\u015b przypadkiem na&nbsp;jednym urz\u0105dzeniu, to zniknie z&nbsp;chmury te\u017c; backup z&nbsp;kolei cz\u0119sto pozwala przywr\u00f3ci\u0107 do&nbsp;momentu z&nbsp;przesz\u0142o\u015bci).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Lokalna kopia zapasowa na&nbsp;komputerze<\/strong>. Mo\u017cna te\u017c po&nbsp;staremu zrobi\u0107 backup telefonu na&nbsp;PC lub&nbsp;Maca. Apple ma program Finder\/iTunes, kt\u00f3rym mo\u017cna wykona\u0107 pe\u0142n\u0105 kopi\u0119 iPhone\u2019a do&nbsp;pliku na&nbsp;komputerze (i opcjonalnie j\u0105 zaszyfrowa\u0107 has\u0142em, co jest wskazane, bo&nbsp;wtedy kopiuje te\u017c wszystkie has\u0142a, dane zdrowotne itp.). Androidy cz\u0119sto nie maj\u0105 jednej oficjalnej metody (zale\u017cy od producenta \u2013&nbsp;Samsung np.&nbsp;ma Smart Switch do&nbsp;backupu na&nbsp;komputer). Jednak&nbsp;istniej\u0105 narz\u0119dzia jak Android SDK (dla zaawansowanych) albo&nbsp;aplikacje firm trzecich, kt\u00f3re potrafi\u0105 backupowa\u0107 androidowy telefon na&nbsp;dysk. Osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce&nbsp;backup w&nbsp;chmurze Google w&nbsp;zupe\u0142no\u015bci wystarcza dla&nbsp;wi\u0119kszo\u015bci, ale&nbsp;je\u015bli kto\u015b woli mie\u0107 wszystko u&nbsp;siebie, mo\u017ce tak robi\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kopie pojedynczych rzeczy<\/strong>. Mo\u017cesz manualnie od czasu do&nbsp;czasu zgra\u0107 np.&nbsp;zdj\u0119cia i&nbsp;filmy na&nbsp;zewn\u0119trzny dysk lub&nbsp;komputer przez&nbsp;kabel. Albo&nbsp;eksportowa\u0107 kontakty do&nbsp;pliku i&nbsp;trzyma\u0107 gdzie\u015b bezpiecznie. To takie r\u0119czne metody \u2013&nbsp;troch\u0119 pracoch\u0142onne, ale&nbsp;warto np.&nbsp;raz na&nbsp;rok skopiowa\u0107 te zdj\u0119cia te\u017c offline, bo&nbsp;chmura niby pewna, ale&nbsp;zdarza\u0142y si\u0119 przypadki, \u017ce&nbsp;kto\u015b skasowa\u0142 konto czy&nbsp;b\u0142\u0105d nast\u0105pi\u0142. W&nbsp;my\u015bl zasady \u201cdwa backupy to jeden, jeden backup to \u017caden\u201d \u2013&nbsp;najlepiej mie\u0107 dane w&nbsp;dw\u00f3ch niezale\u017cnych miejscach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Automatyzacja_i_regularnosc\"><\/span><strong>Automatyzacja i&nbsp;regularno\u015b\u0107<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Kluczem do&nbsp;skutecznego backupu jest <strong>automatyzacja<\/strong>. Je\u015bli b\u0119dziesz musia\u0142 pami\u0119ta\u0107 o&nbsp;comiesi\u0119cznym robieniu kopii, istnieje ryzyko, \u017ce&nbsp;akurat przed awari\u0105 telefonu zapomnisz zrobi\u0107 najnowsz\u0105. Dlatego&nbsp;ustaw rzeczy tak, by dzia\u0142y si\u0119 same. W\u0142\u0105cz automatyczny backup w&nbsp;chmurze \u2013&nbsp;i&nbsp;sprawd\u017a po&nbsp;pierwszym razie, czy&nbsp;na&nbsp;pewno si\u0119 wykona\u0142 (np. zr\u00f3b test: dodaj nowy kontakt albo&nbsp;zr\u00f3b zdj\u0119cie, potem sprawd\u017a na&nbsp;koncie Google\/iCloud czy&nbsp;ten kontakt\/zdj\u0119cie tam jest \u2013&nbsp;je\u015bli tak, system dzia\u0142a). Upewnij si\u0119 te\u017c, \u017ce&nbsp;masz wystarczaj\u0105co miejsca na&nbsp;kopi\u0119. Apple daje tylko 5 GB darmowo w&nbsp;iCloud, co cz\u0119sto nie starcza \u2013&nbsp;mo\u017ce trzeba wykupi\u0107 wi\u0119kszy plan (to kilka z\u0142otych miesi\u0119cznie, a&nbsp;warto, by mie\u0107 spok\u00f3j). Google daje 15 GB na&nbsp;wszystko (poczta, dysk, zdj\u0119cia, backupy). Je\u017celi&nbsp;masz du\u017co danych, to te\u017c mo\u017ce wymaga\u0107 dokupienia planu Google One.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla&nbsp;paranoik\u00f3w lub&nbsp;bardzo cennych danych, mo\u017cna stosowa\u0107 zasad\u0119 <strong>3-2-1<\/strong> (3 kopie, na&nbsp;2 r\u00f3\u017cnych rodzajach no\u015bnik\u00f3w, 1 poza lokalizacj\u0105). Np.&nbsp;orygina\u0142 w&nbsp;telefonie, kopia w&nbsp;chmurze, i&nbsp;jeszcze jedna kopia na&nbsp;dysku zewn\u0119trznym w&nbsp;domu. Wtedy naprawd\u0119 musia\u0142by nast\u0105pi\u0107 kataklizm, by wszystko zgin\u0119\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklady_czemu_backup_jest_zbawienny\"><\/span><strong>Przyk\u0142ady, czemu backup jest zbawienny<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Pozwol\u0119 sobie opowiedzie\u0107 anegdot\u0119: znajoma osoba upu\u015bci\u0142a telefon z&nbsp;dachu samochodu prosto na&nbsp;jezdni\u0119 \u2013&nbsp;totalne zniszczenie, nic nie da\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 z&nbsp;pami\u0119ci. Na&nbsp;szcz\u0119\u015bcie kilka dni wcze\u015bniej skonfigurowa\u0142a Google Photos do&nbsp;backupu zdj\u0119\u0107. Efekt? Telefon do&nbsp;wyrzucenia, ale&nbsp;wszystkie zdj\u0119cia dzieci z&nbsp;wakacji by\u0142y w&nbsp;chmurze i&nbsp;mo\u017cna by\u0142o je odzyska\u0107 na&nbsp;nowym urz\u0105dzeniu. Inny przypadek: ransomware na&nbsp;Androidzie (rzadkie, ale&nbsp;bywa\u0142o \u2013&nbsp;blokowa\u0142o dost\u0119p do&nbsp;plik\u00f3w i&nbsp;\u017c\u0105da\u0142o okupu). Kto\u015b bez backupu by\u0142by w&nbsp;kropce, ale&nbsp;maj\u0105c zdj\u0119cia i&nbsp;dane w&nbsp;kopii, po&nbsp;prostu sformatowa\u0142 telefon do&nbsp;ustawie\u0144 fabrycznych i&nbsp;przywr\u00f3ci\u0142 dane z&nbsp;chmury, ignoruj\u0105c szanta\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasem backup przydaje si\u0119 nawet nie przy&nbsp;awarii, a&nbsp;przy zmianie telefonu (co i&nbsp;tak pewnie Ci\u0119 czeka za&nbsp;par\u0119 lat). Migrowanie wszystkiego ze starego na&nbsp;nowy jest bardzo proste, gdy stare dane s\u0105 w&nbsp;chmurze: nowy smartfon przy&nbsp;konfiguracji powie \u201cznaleziono kopi\u0119 zapasow\u0105, czy&nbsp;chcesz przywr\u00f3ci\u0107?\u201d \u2013&nbsp;klikasz tak i&nbsp;po kilkunastu minutach masz wszystko tak jak by\u0142o: aplikacje, ustawienia, tapeta, uk\u0142ad ikon, historia po\u0142\u0105cze\u0144, wiadomo\u015bci. Bez kopii \u2013&nbsp;musia\u0142by\u015b zaczyna\u0107 od zera.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nie_zapomnij_o_elementach_ktore_backupom_nie_podlegaja\"><\/span><strong>Nie zapomnij o&nbsp;elementach, kt\u00f3re backupom nie podlegaj\u0105<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce&nbsp;niekt\u00f3re rzeczy domy\u015blny backup nie obejmuje. Np.&nbsp;na&nbsp;Androidzie kopia Google nie obejmuje zwykle danych aplikacji, kt\u00f3re tego nie wspieraj\u0105 (np. WhatsApp \u2013&nbsp;trzeba zrobi\u0107 osobno backup czat\u00f3w WhatsApp na&nbsp;Google Drive z&nbsp;poziomu aplikacji). iPhone z&nbsp;kolei nie backupuje danych ju\u017c zsynchronizowanych z&nbsp;iCloud (np. zdj\u0119\u0107, je\u015bli u\u017cywasz Biblioteki iCloud \u2013&nbsp;bo&nbsp;to ju\u017c jest w&nbsp;chmurze, wi\u0119c&nbsp;nie duplikuje). Wiedz, co jest gdzie. Je\u017celi&nbsp;masz jakie\u015b aplikacje typu mened\u017cer hase\u0142 (np. KeePass offline) \u2013&nbsp;zadbaj by ich bazy te\u017c by\u0142y gdzie\u015b skopiowane, bo&nbsp;jak stracisz telefon i&nbsp;baz\u0119, to nieszcz\u0119\u015bcie. Albo&nbsp;np.&nbsp;niekt\u00f3re gry mobilne zapisuj\u0105 post\u0119p tylko lokalnie \u2013&nbsp;warto wtedy po\u0142\u0105czy\u0107 konto gry z&nbsp;Facebookiem\/Google \u017ceby post\u0119p by\u0142 w&nbsp;chmurze, inaczej backup systemowy mo\u017ce tego nie uj\u0105\u0107 i&nbsp;stracisz post\u0119py.<\/p>\n\n\n\n<p>No i&nbsp;oczywi\u015bcie, <strong>backup sam w&nbsp;sobie te\u017c trzeba chroni\u0107<\/strong> \u2013&nbsp;zw\u0142aszcza je\u015bli wykonujesz kopi\u0119 na&nbsp;komputerze czy&nbsp;dysku zewn\u0119trznym. Taki no\u015bnik trzymaj w&nbsp;bezpiecznym miejscu, z&nbsp;dala od ciekawskich oczu. Warto rozwa\u017cy\u0107 <strong>szyfrowanie kopii zapasowej<\/strong>, szczeg\u00f3lnie gdy zawiera wra\u017cliwe dane (np. program iTunes umo\u017cliwia zaszyfrowanie backupu iPhone\u2019a has\u0142em, a&nbsp;na Androidzie mo\u017cna spakowa\u0107 kopi\u0119 do&nbsp;zaszyfrowanego archiwum). Dzi\u0119ki temu nawet gdyby kto\u015b niepowo\u0142any zdoby\u0142 plik z&nbsp;Twoj\u0105 kopi\u0105, nie wyci\u0105gnie z&nbsp;niego informacji. Kopia w&nbsp;chmurze natomiast&nbsp;jest zabezpieczona has\u0142em do&nbsp;Twojego konta \u2013&nbsp;to kolejny pow\u00f3d, by konto Google czy&nbsp;Apple ID zabezpieczy\u0107 silnym, unikatowym has\u0142em i&nbsp;najlepiej dwuetapow\u0105 weryfikacj\u0105 (2FA). W&nbsp;przeciwnym razie haker m\u00f3g\u0142by pr\u00f3bowa\u0107 pobra\u0107 Twoje dane z&nbsp;chmury prosto z&nbsp;serwera \u2013&nbsp;a&nbsp;tego by\u015bmy nie chcieli.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c ten w\u0105tek: <strong>kopia zapasowa to Twoja polisa ubezpieczeniowa na&nbsp;dane<\/strong>. Miej j\u0105 zawsze aktualn\u0105, a&nbsp;\u017cadna awaria czy&nbsp;kradzie\u017c telefonu nie odbierze Ci tego, co najcenniejsze \u2013&nbsp;wspomnie\u0144, kontakt\u00f3w, dokument\u00f3w. W&nbsp;idealnym \u015bwiecie backup jest jak parasol \u2013&nbsp;miej go pod&nbsp;r\u0119k\u0105, a&nbsp;by\u0107 mo\u017ce nigdy nie b\u0119dzie musia\u0142 naprawd\u0119 Ci\u0119 ratowa\u0107. Ale&nbsp;gdy nadejdzie burza, b\u0119dziesz przygotowany.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Awaryjne_scenariusze_co_mozesz_zrobic_gdy_telefon_zaginie_lub_zostanie_skradziony\"><\/span><strong>Awaryjne scenariusze: co mo\u017cesz zrobi\u0107, gdy telefon zaginie lub&nbsp;zostanie skradziony<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Mimo wszelkich \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci, <strong>zagini\u0119cie lub&nbsp;kradzie\u017c telefonu<\/strong> mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 ka\u017cdemu. W&nbsp;takiej sytuacji kluczowe jest szybkie dzia\u0142anie i&nbsp;wykorzystanie dost\u0119pnych narz\u0119dzi, by zminimalizowa\u0107 szkody. Nowoczesne smartfony maj\u0105 ca\u0142kiem spore mo\u017cliwo\u015bci, je\u015bli chodzi o&nbsp;zdaln\u0105 lokalizacj\u0119 i&nbsp;kontrol\u0119, warto wi\u0119c&nbsp;je zawczasu pozna\u0107 (i oczywi\u015bcie upewni\u0107 si\u0119, \u017ce&nbsp;s\u0105 skonfigurowane). Oto plan awaryjny \u2013&nbsp;kroki, kt\u00f3re mo\u017cesz podj\u0105\u0107, gdy zorientujesz si\u0119, \u017ce&nbsp;telefon znikn\u0105\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Zadzwo\u0144 na&nbsp;sw\u00f3j numer<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Brzmi banalnie, ale&nbsp;cz\u0119sto pierwszym odruchem powinno by\u0107 <strong>pr\u00f3ba zadzwonienia<\/strong> na&nbsp;zgubiony telefon z&nbsp;innego aparatu. By\u0107 mo\u017ce tylko zapodzia\u0142 si\u0119 gdzie\u015b w&nbsp;domu pod&nbsp;poduszk\u0105 \u2013&nbsp;us\u0142yszysz dzwonek i&nbsp;po sprawie. A&nbsp;je\u015bli faktycznie zosta\u0142 gdzie\u015b zostawiony publicznie, jest szansa, \u017ce&nbsp;uczciwy znalazca odbierze i&nbsp;um\u00f3wicie si\u0119 na&nbsp;odbi\u00f3r. Wiele historii zgubionych telefon\u00f3w znajduje szcz\u0119\u015bliwe zako\u0144czenie w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki zwyk\u0142emu po\u0142\u0105czeniu. Oczywi\u015bcie, je\u015bli telefon zosta\u0142 ukradziony przez&nbsp;z\u0142odzieja, raczej nie odbierze albo&nbsp;od razu wy\u0142\u0105czy urz\u0105dzenie \u2013&nbsp;ale&nbsp;przynajmniej szybko si\u0119 dowiesz, \u017ce&nbsp;co\u015b jest nie tak (gdy telefon dzwoni, ale&nbsp;nikt nie podnosi lub&nbsp;jest od razu wy\u0142\u0105czany).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Skorzystaj z&nbsp;funkcji \u201eZnajd\u017a m\u00f3j telefon\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zar\u00f3wno Android, jak i&nbsp;iPhone posiadaj\u0105 wbudowane funkcje do&nbsp;lokalizowania zagubionego sprz\u0119tu na&nbsp;mapie. Na&nbsp;Androidzie jest to us\u0142uga <strong>Znajd\u017a moje urz\u0105dzenie (Find My Device)<\/strong> powi\u0105zana z&nbsp;kontem Google, na&nbsp;iPhone \u2013&nbsp;<strong>Find My iPhone (Znajd\u017a m\u00f3j iPhone)<\/strong> powi\u0105zany z&nbsp;Apple ID. Wa\u017cne: te funkcje <strong>musz\u0105 by\u0107 w\u0142\u0105czone na&nbsp;telefonie zawczasu<\/strong> (domy\u015blnie zwykle s\u0105, ale&nbsp;warto to sprawdzi\u0107 w&nbsp;ustawieniach bezpiecze\u0144stwa). Gdy telefon zaginie, wystarczy zalogowa\u0107 si\u0119 na&nbsp;odpowiedni\u0105 stron\u0119 (np. google.com\/android\/find dla&nbsp;Androida, icloud.com\/find dla&nbsp;iPhone) lub&nbsp;u\u017cy\u0107 aplikacji znajd\u017a-telefon na&nbsp;innym urz\u0105dzeniu. Co mo\u017cna wtedy zrobi\u0107?<\/p>\n\n\n\n<p>Przede wszystkim zobaczy\u0107 <strong>ostatni\u0105 znan\u0105 lokalizacj\u0119<\/strong> telefonu na&nbsp;mapie (je\u015bli jest w\u0142\u0105czony i&nbsp;ma sygna\u0142 GPS\/internet, poka\u017ce bie\u017c\u0105c\u0105 pozycj\u0119). Czasem to u\u0142atwia spraw\u0119 \u2013&nbsp;widzisz np., \u017ce&nbsp;telefon le\u017cy na&nbsp;mapie w&nbsp;domu znajomego, czyli&nbsp;pewnie tam go zostawi\u0142e\u015b. Je\u015bli pokazuje si\u0119 w&nbsp;zupe\u0142nie nieznanej lokalizacji, mo\u017cliwe \u017ce&nbsp;kto\u015b go zabra\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Narz\u0119dzia typu Znajd\u017a m\u00f3j telefon oferuj\u0105 te\u017c <strong>akcje zdalne<\/strong>. Mo\u017cesz sprawi\u0107, by telefon zacz\u0105\u0142 g\u0142o\u015bno dzwoni\u0107 (nawet je\u015bli by\u0142 wyciszony), co przydaje si\u0119 przy&nbsp;poszukiwaniach w&nbsp;pobli\u200b\u017cu. Mo\u017cesz wy\u015bwietli\u0107 na&nbsp;jego ekranie komunikat dla&nbsp;znalazcy \u2013&nbsp;np.&nbsp;\u201eTen telefon jest zgubiony, prosz\u0119 zadzwoni\u0107 pod&nbsp;numer XXX\u201d \u2013&nbsp;co daje szans\u0119, \u017ce&nbsp;uczciwa osoba si\u0119 skontaktu\u200bje. Co najwa\u017cniejsze, masz opcj\u0119 <strong>zdalnego zablokowania telefonu i&nbsp;wylogowania z&nbsp;kont<\/strong> (tzw. tryb utracony\/lock) oraz&nbsp;w&nbsp;ostateczno\u015bci **zdalnego wymazania wszystkich danych. Ta ostatnia czynno\u015b\u0107 powinna by\u0107 u\u017cyta, gdy jeste\u015b pewien, \u017ce&nbsp;telefon wpad\u0142 w&nbsp;niepowo\u0142ane r\u0119ce i&nbsp;nie odzyskasz go \u2013&nbsp;powoduje ona przywr\u00f3cenie urz\u0105dzenia do&nbsp;ustawie\u0144 fabrycznych, kasuj\u0105c Twoje dane (dlatego tak wa\u017cny by\u0142 backup!). Lepiej straci\u0107 telefon ni\u017c pozwoli\u0107 komu\u015b ukra\u015b\u0107 Twoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 czy&nbsp;\u015brodki finansowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli telefon jest wy\u0142\u0105czony lub&nbsp;nie ma po\u0142\u0105czenia, niestety lokalizacja na&nbsp;\u017cywo si\u0119 nie powiedzie. Jednak&nbsp;nadal mo\u017cesz wyda\u0107 polecenie wymazania \u2013&nbsp;wykona si\u0119, gdy tylko urz\u0105dzenie zn\u00f3w pojawi si\u0119 online.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Zg\u0142o\u015b kradzie\u017c na&nbsp;policj\u0119 i&nbsp;zablokuj urz\u0105dzenie u&nbsp;operatora<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gdy podejrzewasz, \u017ce&nbsp;telefon zosta\u0142 skradziony (np. zosta\u0142 wyj\u0119ty z&nbsp;kieszeni w&nbsp;t\u0142umie, lub&nbsp;lokalizacja GPS wskazuje miejsce, gdzie na&nbsp;pewno go nie zostawi\u0142e\u015b), nie zwlekaj z&nbsp;<strong>powiadomieniem policji<\/strong>. By\u0107 mo\u017ce sam telefon nie zostanie aktywnie szukany (niestety, policja rzadko odzyskuje telefony), ale&nbsp;<strong>spisanie protoko\u0142u jest wa\u017cne dla&nbsp;dalszych krok\u00f3w<\/strong>. Otrzymasz potwierdzenie zg\u0142oszenia kradzie\u017cy \u2013&nbsp;dokument ten mo\u017ce by\u0107 potrzebny np.&nbsp;przy ubieganiu si\u0119 o&nbsp;ubezpieczenie (je\u015bli mia\u0142e\u015b wykupione) albo, co kluczowe, przy&nbsp;zleceniu blokady IMEI u&nbsp;operatora.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>IMEI<\/strong> to unikalny numer identyfikacyjny telefonu. Operatorzy kom\u00f3rkowi mog\u0105 na&nbsp;Twoj\u0105 pro\u015bb\u0119 (popart\u0105 zg\u0142oszeniem na&nbsp;policji) wpisa\u0107 ten IMEI na&nbsp;czarn\u0105 list\u0119 \u2013&nbsp;w&nbsp;rezultacie skradziony telefon nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 logowa\u0107 do&nbsp;sieci kom\u00f3rkowych w&nbsp;Polsce (a nawet w&nbsp;wielu krajach, bo&nbsp;operatorzy wymieniaj\u0105 si\u0119 takimi danymi). Dla&nbsp;z\u0142odzieja oznacza to, \u017ce&nbsp;telefon staje si\u0119 mniej u\u017cyteczny (nie zadzwoni sobie na&nbsp;w\u0142asnej karcie). Oczywi\u015bcie mo\u017ce nadal u\u017cywa\u0107 go offline lub&nbsp;sprzeda\u0107 na&nbsp;cz\u0119\u015bci, ale&nbsp;blokada IMEI to dobry ruch \u2013&nbsp;zniech\u0119ca z\u0142odziei (im wi\u0119cej os\u00f3b to robi, tym mniej op\u0142aca si\u0119 kra\u015b\u0107 telefony).<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnocze\u015bnie ze zg\u0142oszeniem na&nbsp;policj\u0119 skontaktuj si\u0119 ze swoim <strong>operatorem kom\u00f3rkowym<\/strong>. Popro\u015b o&nbsp;<strong>zablokowanie karty SIM<\/strong>, kt\u00f3ra by\u0142a w&nbsp;telefonie, oraz&nbsp;wydanie duplikatu karty. Zablokowanie SIM zapobiegnie np.&nbsp;wykorzystaniu Twojego numeru do&nbsp;po\u0142\u0105cze\u0144 czy&nbsp;\u2013 co gorsza \u2013&nbsp;do&nbsp;atak\u00f3w typu SIM-swap (gdzie z\u0142odziej m\u00f3g\u0142by pr\u00f3bowa\u0107 u\u017cy\u0107 Twojej karty do&nbsp;autoryzacji np.&nbsp;kod\u00f3w SMS z&nbsp;banku). Duplikat karty pozwoli Ci zachowa\u0107 numer telefonu \u2013&nbsp;dostaniesz now\u0105 kart\u0119 z&nbsp;tym samym numerem, kt\u00f3r\u0105 w\u0142o\u017cysz do&nbsp;zast\u0119pczego aparatu. To wa\u017cne, bo&nbsp;Tw\u00f3j numer mo\u017ce by\u0107 powi\u0105zany z&nbsp;wieloma us\u0142ugami (np. odbierasz na&nbsp;niego SMS-y weryfikacyjne).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. Zmie\u0144 has\u0142a do&nbsp;wa\u017cnych kont<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli utracony telefon by\u0142 zalogowany do&nbsp;r\u00f3\u017cnych kont (Google, Apple, Facebook, e-mail, bankowe aplikacje etc.), warto <strong>zmieni\u0107 has\u0142a<\/strong> do&nbsp;tych us\u0142ug na&nbsp;wszelki wypadek. Zw\u0142aszcza, je\u015bli nie mia\u0142e\u015b na&nbsp;telefonie blokady ekranu lub&nbsp;masz podejrzenie, \u017ce&nbsp;kto\u015b m\u00f3g\u0142 odgadn\u0105\u0107 Tw\u00f3j PIN. Zacznij od has\u0142a do&nbsp;konta Google\/Apple \u2013&nbsp;bo&nbsp;maj\u0105 dost\u0119p do&nbsp;wielu rzeczy (poczta, chmura). Zmie\u0144 te\u017c has\u0142a do&nbsp;bankowo\u015bci mobilnej i&nbsp;ewentualnie zdalnie wyrejestruj zgubione urz\u0105dzenie z&nbsp;listy zaufanych urz\u0105dze\u0144 w&nbsp;aplikacji banku (wi\u0119kszo\u015b\u0107 bank\u00f3w na&nbsp;to pozwala). Profilaktycznie zmie\u0144 has\u0142o do&nbsp;wa\u017cnych medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i&nbsp;komunikator\u00f3w. To troch\u0119 zachodu, ale&nbsp;lepiej dmucha\u0107 na&nbsp;zimne. Kto\u015b m\u00f3g\u0142by pr\u00f3bowa\u0107 metod\u0105 \u201ena naiwnego\u201d wykorzysta\u0107 dost\u0119p do&nbsp;Twoich komunikator\u00f3w (np. rozsy\u0142aj\u0105c pro\u015bby o&nbsp;przelew do&nbsp;Twoich znajomych z&nbsp;Twojego Messengera \u2013&nbsp;takie rzeczy si\u0119 zdarza\u0142y).<\/p>\n\n\n\n<p>Na&nbsp;szcz\u0119\u015bcie, je\u015bli mia\u0142e\u015b <strong>siln\u0105 blokad\u0119 ekranu<\/strong> i&nbsp;w dodatku zdalnie wylogowa\u0142e\u015b\/zablokowa\u0142e\u015b telefon poprzez Znajd\u017a m\u00f3j telefon, prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce&nbsp;z\u0142odziej cokolwiek zdzia\u0142a z&nbsp;Twoimi kontami, jest znikome. Ale&nbsp;par\u0119 minut na&nbsp;zmian\u0119 hase\u0142 daje 100% pewno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. Wykorzystaj kopi\u0119 zapasow\u0105 i&nbsp;kup nowy telefon<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pog\u00f3d\u017amy si\u0119: gdy telefon przepad\u0142, cz\u0119sto jedynym wyj\u015bciem jest <strong>zakup nowego urz\u0105dzenia<\/strong>. Stary mo\u017cesz mentalnie po\u017cegna\u0107 (ewentualnie, je\u015bli policja co\u015b znajdzie, to mi\u0142a niespodzianka, ale&nbsp;nie nastawiaj si\u0119). Dzi\u0119ki temu, \u017ce&nbsp;zawczasu zadba\u0142e\u015b o&nbsp;backupy, przej\u015bcie na&nbsp;nowy sprz\u0119t b\u0119dzie mniej bolesne. Logujesz si\u0119 na&nbsp;swoje konto, przywracasz dane z&nbsp;ostatniej kopii zapasowej i&nbsp;w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu minut wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzeczy wraca \u2013&nbsp;kontakty, kalendarz, notatki, aplikacje (wraz z&nbsp;danymi, o&nbsp;ile by\u0142y obj\u0119te backupem), zdj\u0119cia (zsynchronizowane z&nbsp;chmur\u0105). Oczywi\u015bcie, stracisz mo\u017ce jakie\u015b ustawienia czy&nbsp;ostatnie dane, kt\u00f3rych backup nie zd\u0105\u017cy\u0142 z\u0142apa\u0107, ale&nbsp;to drobiazgi. Mo\u017cesz \u015bmia\u0142o kontynuowa\u0107 \u017cycie cyfrowe prawie tak, jakby nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Na&nbsp;marginesie: taka sytuacja pokazuje te\u017c przewag\u0119 posiadania zabezpieczonego telefonu. Je\u015bli <strong>telefon by\u0142 odpowiednio zablokowany<\/strong>, to z\u0142odziej i&nbsp;tak niewiele z&nbsp;niego ma \u2013&nbsp;najwy\u017cej sprzeda go na&nbsp;cz\u0119\u015bci, bo&nbsp;dostanie si\u0119 do&nbsp;zaszyfrowanej pami\u0119ci nowoczesnego smartfona bez has\u0142a graniczy z&nbsp;cudem. Dodatkowo w&nbsp;iPhone\u2019ach dzia\u0142a blokada aktywacji \u2013&nbsp;po&nbsp;wymazaniu nadal trzeba zna\u0107 Apple ID w\u0142a\u015bciciela, by urz\u0105dzenie aktywowa\u0107, wi\u0119c&nbsp;staje si\u0119 ono dla&nbsp;z\u0142odzieja bezu\u017cyteczn\u0105 \u201eceg\u0142\u0105\u201d. W&nbsp;Androidzie jest podobny mechanizm FRP (Factory Reset Protection) wymagaj\u0105cy zalogowania si\u0119 na&nbsp;pierwotne konto Google po&nbsp;resecie. To dzia\u0142a na&nbsp;Twoj\u0105 korzy\u015b\u0107 \u2013&nbsp;o&nbsp;ile nie zdradzisz nikomu swoich danych logowania. Dlatego&nbsp;<strong>nie daj si\u0119 nabra\u0107<\/strong> na&nbsp;ewentualne pr\u00f3by wy\u0142udzenia tych danych. Zdarza si\u0119, \u017ce&nbsp;z\u0142odzieje z&nbsp;telefonu wy\u015bl\u0105 np.&nbsp;SMS do&nbsp;Twoich bliskich \u201eZnalaz\u0142em ten telefon, skontaktuj si\u0119 pod&nbsp;mailem XXX\u201d \u2013&nbsp;a&nbsp;potem podszywaj\u0105 si\u0119 pod&nbsp;support Google\/Apple i&nbsp;pr\u00f3buj\u0105 Ci\u0119 nak\u0142oni\u0107 do&nbsp;podania has\u0142a (podsuwaj\u0105c fa\u0142szyw\u0105 stron\u0119). Nigdy nie podawaj nikomu swojego Apple ID czy&nbsp;Google has\u0142a, nawet je\u015bli kto\u015b twierdzi, \u017ce&nbsp;to \u201ew celu weryfikacji znalazcy\u201d. To zwykle podst\u0119p.<\/p>\n\n\n\n<p>Reasumuj\u0105c: gdy telefon przepadnie, dzia\u0142aj szybko wed\u0142ug powy\u017cszych krok\u00f3w. Je\u015bli mia\u0142e\u015b szcz\u0119\u015bcie i&nbsp;uczciwy znalazca go zwr\u00f3ci \u2013&nbsp;wspaniale. Je\u015bli nie \u2013&nbsp;trudno, dzi\u0119ki wcze\u015bniejszym zabezpieczeniom Twoje straty ogranicz\u0105 si\u0119 do&nbsp;warto\u015bci sprz\u0119tu, a&nbsp;nie utraty cennych danych czy&nbsp;pieni\u0119dzy. A&nbsp;nowy telefon oczywi\u015bcie od razu zabezpiecz zgodnie z&nbsp;naszym poradnikiem!<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Na_koniec_bezpieczenstwo_smartfona_to_styl_zycia_nie_jednorazowa_czynnosc\"><\/span><strong>Na&nbsp;koniec: bezpiecze\u0144stwo smartfona to styl \u017cycia, nie jednorazowa czynno\u015b\u0107<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Dobrn\u0119li\u015bmy do&nbsp;ko\u0144ca tej d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy przez&nbsp;\u015bwiat zabezpieczania nowego smartfona. Je\u015bli czujesz si\u0119 nieco przyt\u0142oczony ilo\u015bci\u0105 porad \u2013&nbsp;spokojnie, w&nbsp;praktyce wiele z&nbsp;nich wprowadzisz raz, a&nbsp;dobrze (np. ustawienie PIN, skonfigurowanie backupu), a&nbsp;inne stan\u0105 si\u0119 po&nbsp;prostu cz\u0119\u015bci\u0105 Twoich codziennych nawyk\u00f3w. A&nbsp;o to w\u0142a\u015bnie chodzi: <strong>bezpiecze\u0144stwo to pewien styl \u017cycia, zestaw nawyk\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re z&nbsp;pocz\u0105tku wymagaj\u0105 odrobiny dyscypliny, ale&nbsp;z&nbsp;czasem staj\u0105 si\u0119 naturalne jak oddychanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomy\u015bl: czy&nbsp;zapinasz pasy bezpiecze\u0144stwa w&nbsp;samochodzie? Zapewne tak, cho\u0107&nbsp;nie planujesz mie\u0107 wypadku przy&nbsp;ka\u017cdej je\u017adzie. To po&nbsp;prostu nawyk, kt\u00f3ry chroni Ci\u0119 na&nbsp;wszelki wypadek. Podobnie jest z&nbsp;telefonem. Ustawienie blokady ekranu, regularne aktualizacje, ostro\u017cno\u015b\u0107 wobec podejrzanych link\u00f3w, robienie kopii zapasowych \u2013&nbsp;to jak zapi\u0119cie cyfrowych pas\u00f3w. Na&nbsp;pocz\u0105tku mo\u017ce trzeba si\u0119 pilnowa\u0107 (\u201eczy w\u0142\u0105czy\u0142em backup?\u201d, \u201eczy nie u\u017cywam za&nbsp;prostego has\u0142a?\u201d), ale&nbsp;po&nbsp;pewnym czasie robisz to odruchowo i&nbsp;nawet o&nbsp;tym nie my\u015blisz.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto te\u017c <strong>trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na&nbsp;pulsie<\/strong>. \u015awiat technologii ci\u0105gle si\u0119 zmienia \u2013&nbsp;pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe zagro\u017cenia, ale&nbsp;i&nbsp;nowe rozwi\u0105zania zabezpieczaj\u0105ce. Od czasu do&nbsp;czasu po\u015bwi\u0119\u0107 kilka minut, by przeczyta\u0107 w&nbsp;sieci o&nbsp;aktualnych trendach bezpiecze\u0144stwa mobilnego. Mo\u017ce za&nbsp;jaki\u015b czas standardem b\u0119d\u0105 np.&nbsp;fizyczne klucze bezpiecze\u0144stwa do&nbsp;logowania, albo&nbsp;jeszcze inne wynalazki. B\u0105d\u017a&nbsp;otwarty na&nbsp;ulepszanie swojego \u201ebezpiecznego stylu \u017cycia\u201d. Jednak&nbsp;fundamenty raczej pozostan\u0105 niezmienne: zdrowy rozs\u0105dek, ograniczone zaufanie do&nbsp;nieznanych \u017ar\u00f3de\u0142 i&nbsp;scenariuszy, oraz&nbsp;dbanie o&nbsp;podstawy (jak wspomniane has\u0142a, aktualizacje, kopie danych).<\/p>\n\n\n\n<p>Na&nbsp;koniec dobra wiadomo\u015b\u0107: <strong>stosuj\u0105c si\u0119 do&nbsp;powy\u017cszych zalece\u0144, ju\u017c zrobi\u0142e\u015b 90% tego, co przeci\u0119tny u\u017cytkownik powinien zrobi\u0107, by spa\u0107 spokojnie<\/strong>. Tw\u00f3j nowy smartfon jest teraz o&nbsp;niebo bardziej chroniony ni\u017c urz\u0105dzenia os\u00f3b, kt\u00f3re temat ignoruj\u0105. Czy&nbsp;to gwarantuje pe\u0142ne bezpiecze\u0144stwo? W&nbsp;cyber\u015bwiecie nigdy nie ma 100% gwarancji. Ale&nbsp;prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce&nbsp;padniesz ofiar\u0105 przypadkowego ataku czy&nbsp;z\u0142odzieja, spad\u0142o wielokrotnie. A&nbsp;w razie pecha \u2013&nbsp;wiesz, jak zareagowa\u0107 i&nbsp;masz zabezpieczenia minimalizuj\u0105ce straty.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciesz si\u0119 swoim nowym telefonem! Korzystaj z&nbsp;niego m\u0105drze, ale&nbsp;bez nadmiernego strachu. \u015awiadomo\u015b\u0107 i&nbsp;przygotowanie to Twoi sprzymierze\u0144cy. Dzi\u0119ki nim bezpiecze\u0144stwo przestaje by\u0107 przykr\u0105 konieczno\u015bci\u0105, a&nbsp;staje si\u0119 po&nbsp;prostu elementem codziennej rutyny, czym\u015b, o&nbsp;czym rzadko b\u0119dziesz musia\u0142 my\u015ble\u0107 \u2013&nbsp;bo&nbsp;b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 w&nbsp;tle. <strong>Bezpiecze\u0144stwo to proces<\/strong>, a&nbsp;Ty w\u0142a\u015bnie ten proces wdro\u017cy\u0142e\u015b w&nbsp;\u017cycie. Z&nbsp;w\u0142asnego do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce&nbsp;wielu u\u017cytkownik\u00f3w zaczyna dba\u0107 o&nbsp;zabezpieczenia dopiero <strong>po&nbsp;fakcie<\/strong>, gdy co\u015b z\u0142ego si\u0119 wydarzy. Ty masz t\u0119 przewag\u0119, \u017ce&nbsp;wyprzedzasz ewentualne k\u0142opoty. Pami\u0119taj, lepiej zapobiega\u0107 ni\u017c leczy\u0107 \u2013&nbsp;ta stara zasada idealnie pasuje do&nbsp;\u015bwiata smartfon\u00f3w. Zadbaj o&nbsp;bezpiecze\u0144stwo teraz, a&nbsp;najpewniej <strong>nigdy nie b\u0119dziesz musia\u0142 przekonywa\u0107 si\u0119 na&nbsp;w\u0142asnej sk\u00f3rze<\/strong>, jak bolesny bywa jego brak.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyobra\u017a sobie, \u017ce&nbsp;w\u0142a\u015bnie rozpakowa\u0142e\u015b nowiutki smartfon prosto z&nbsp;pude\u0142ka. B\u0142yszcz\u0105cy ekran kusi, aby&nbsp;jak najszybciej zacz\u0105\u0107 korzysta\u0107 ze wszystkich funkcji, instalowa\u0107 ulubione aplikacje i&nbsp;przenie\u015b\u0107 dane ze starego urz\u0105dzenia. W&nbsp;ca\u0142ym tym podekscytowaniu \u0142atwo zapomnie\u0107 o&nbsp;kwestii bezpiecze\u0144stwa \u2013&nbsp;w&nbsp;ko\u0144cu to nowy telefon, co z\u0142ego mog\u0142oby si\u0119 sta\u0107? Niestety, rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce&nbsp;zagro\u017cenia czyhaj\u0105 od samego pocz\u0105tku. Ju\u017c pierwszego dnia warto [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":22897,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[1234,267,872,1236],"class_list":["post-22896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady","tag-cybezbezpieczenstwo","tag-internet-mobilny","tag-smartfony","tag-zabezpieczenia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22896"}],"collection":[{"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22896"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22898,"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22896\/revisions\/22898"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/panwybierak.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}